Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության ապահովման հիմնախնդիրների և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական կառավարման համակարգը, համայնքային բյուջեների ձևավորման աղբյուրները, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ինչպես նաև ֆինանսական անկախության վրա ազդող տնտեսական, իրավական և վարչական գործոնները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են համայնքների սեփական եկամուտների ավելացման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, բյուջետային քաղաքականության կատարելագործման և միջբյուջետային հարաբերությունների զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և միջազգային փորձի կիրառման հարցերը՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել համայնքների ֆինանսական կայունությունն ու ինքնաբավությունը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, քաղաքականություն մշակողների և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելով տարբեր թեմաներով լույս տեսած գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մասին։ Նյութն ընդգրկում է արվեստագիտության, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, մշակութային ժառանգության և հարակից բնագավառների աղբյուրներ՝ նպաստելով մասնագիտական տեղեկատվության որոնման և գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը։ Մատենագիտական ցանկը ծառայում է որպես գործնական տեղեկատու՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության հայտնաբերումը, թեմատիկ ուսումնասիրությունների իրականացումը և գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է 1965–1990 թվականներին Հայաստանում գրադարանային և մատենագիտական գործի զարգացման հիմնական միտումների, կազմակերպական փոփոխությունների և մասնագիտական ձեռքբերումների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հանրապետության գրադարանային համակարգի ընդլայնման, գրադարանների գործունեության կազմակերպման, տեղեկատվական և մատենագիտական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև գրքային ֆոնդերի համալրման ու պահպանման գործընթացները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գրադարանների դերը գիտության, կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, մատենագիտական տեղեկատվության համակարգման սկզբունքները, մասնագիտական կադրերի պատրաստման և ոլորտի մեթոդական ապահովման հարցերը։ Քննարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի արդիականացման, տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման և գրադարանային ցանցի զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանային համակարգի պատմության, տեղեկատվական մշակույթի ձևավորման և մատենագիտական գործունեության զարգացման ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների և տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է կոմպոզիցիոն նյութերից պատրաստված ճնշումային խողովակների և անոթների լարվածադեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով դրանցում հոսող հեղուկների ազդեցությունը։ Վերլուծվում են կոմպոզիտային կառուցվածքների մեխանիկական հատկությունները, բեռնվածքների ազդեցության պայմաններում դրանց ամրության, կոշտության և կայունության առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հեղուկի ճնշման և հոսքի դինամիկ ազդեցությունները, կառուցվածքային տարրերում առաջացող լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև դրանց հաշվարկման ու կանխատեսման մեթոդները։ Քննարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային վերլուծության և ինժեներական հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված ճնշումային համակարգերի նախագծման և շահագործման հուսալիության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի կոմպոզիցիոն նյութերի կիրառման, խողովակաշարային համակարգերի անվտանգության ապահովման և ժամանակակից ինժեներական կառույցների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մեխանիկայի, նյութագիտության, շինարարական և մեքենաշինական ոլորտների մասնագետների, նախագծողների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի սուր ինֆարկտ տարած հիվանդների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների կիրառման ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես նվազագույն արտահայտված սրտային անբավարարության պայմաններում։ Վերլուծվում է դեղաբանական բուժման ազդեցությունը հիվանդների ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ դիմադրողականության, սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի և կյանքի որակի ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սրտամկանի ինֆարկտից հետո վերականգնողական գործընթացները, բուժման արդյունավետության գնահատման մեթոդները, ֆիզիկական ակտիվության հանդուրժողականության որոշման չափանիշները և հիվանդների երկարաժամկետ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Քննարկվում է անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների դերը սրտի աշխատանքի կարգավորման, բարդությունների կանխարգելման և հետինֆարկտային շրջանում հիվանդների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի սրտաբանության և կլինիկական դեղաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով սրտամկանի ինֆարկտից հետո բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, բժիշկների, վերականգնողական մասնագետների և բժշկական գիտությունների հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Արարատի տարածաշրջանի ագրոէկոհամակարգերի վրա տեխնածին ազդեցությունների գնահատմանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական գործունեության, հողօգտագործման, քիմիական նյութերի կիրառման և այլ մարդածին գործոնների ազդեցությունը հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսների վիճակի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ագրոէկոհամակարգերի էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման պատճառները, շրջակա միջավայրի աղտոտման հնարավոր հետևանքները և բնական ռեսուրսների պահպանության խնդիրները։ Ներկայացվում են էկոլոգիական մոնիթորինգի, կայուն գյուղատնտեսության, հողերի արդյունավետ կառավարման և բնապահպանական միջոցառումների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված տարածաշրջանի էկոհամակարգերի վերականգնմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տարածքների էկոլոգիական վիճակի գնահատման, բնապահպանական կառավարման կատարելագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով բնապահպանների, գյուղատնտեսների, էկոլոգների և ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Թեոդիկի տարեգրական-գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես նամակագրական նյութերի և պատմամշակութային տեղեկությունների կարևոր սկզբնաղբյուր։ Վերլուծվում է հրատարակության բովանդակությունը, կառուցվածքը և նշանակությունը հայ մտավոր, գրական ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նամակները՝ որպես անձնական և հասարակական պատմության վկայություններ, բացահայտվում են դրանցում արտացոլված ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրը, մտավորական կապերը, գրական հարաբերությունները և ազգային կյանքի տարբեր դրսևորումները։ Քննարկվում է աղբյուրագիտական մոտեցումների կիրառությունը, նամակագրական նյութերի արժեքը պատմական իրադարձությունների, անհատների կենսագրությունների և մշակութային գործընթացների վերականգնման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության, սփյուռքահայ մշակույթի, աղբյուրագիտության և նոր շրջանի հայ մտավոր պատմության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների և մշակութաբանների համար։

Աշխատությունը նվիրված է մարդատար ավտոմոբիլների կրող թափքերի կառուցվածքների կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրմանը՝ ամրության և կոշտության ցուցանիշների գնահատման միջոցով։ Վերլուծվում են ավտոմոբիլային թափքի կառուցվածքային տարրերի նախագծման սկզբունքները, դրանց վրա ազդող բեռնվածությունները, դեֆորմացիոն գործընթացները և շահագործման ընթացքում առաջացող մեխանիկական ազդեցությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ժամանակակից հաշվարկային մեթոդներ, մոդելավորման մոտեցումներ և փորձարարական գնահատման եղանակներ, որոնք կիրառվում են թափքի հուսալիության, անվտանգության և երկարակեցության բարձրացման նպատակով։ Քննարկվում են նյութերի ընտրության, կառուցվածքային օպտիմալացման, զանգվածի նվազեցման և վթարային դիմադրողականության բարելավման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ավտոմոբիլաշինության զարգացման, տրանսպորտային միջոցների անվտանգության բարձրացման և մեքենաշինական նախագծման արդյունավետ մեթոդների կատարելագործման համար՝ օգտակար լինելով ինժեներների, նախագծողների, տեխնիկական մասնագետների և մեքենաշինության ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ազինային միացությունների հիմքի վրա նոր չկոնդենսված բի- և տրիցիկլիկ հետերոցիկլային համակարգերի սինթեզին, կառուցվածքային ուսումնասիրությանը և դրանց ածանցյալների կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են նոր օրգանական միացությունների ստացման եղանակները, քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները և ստացված նյութերի կառուցվածք-հատկություն կապերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզված միացությունների ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, կառուցվածքի հաստատման մեթոդները և դրանց հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունների հետազոտման արդյունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հետերոցիկլային համակարգերի նշանակությանը դեղանյութերի ստեղծման, կենսաակտիվ նյութերի որոնման և օրգանական քիմիայի զարգացման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է նոր միացությունների ստացման և դրանց կիրառական հնարավորությունների բացահայտման ոլորտում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով օրգանական քիմիայի, կենսաքիմիայի, դեղագործական քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացներում կիրառվող էլեկտրատեխնիկական համակարգերի մոնիթորինգի մոդելի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել սարքավորումների աշխատանքի հուսալիությունը, արդյունավետությունը և վերահսկելիությունը։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական էլեկտրատեխնիկական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տեխնիկական վիճակի գնահատման մեթոդները և գործառնական պարամետրերի վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության մեխանիզմներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերել սարքավորումների խափանումների նախանշանները, օպտիմալացնել տեխնոլոգիական գործընթացները և նվազեցնել արտադրական կորուստները։ Քննարկվում են ավտոմատացված կառավարման համակարգերի, չափիչ սարքերի, թվային տեխնոլոգիաների և մոդելավորման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները հանքարդյունաբերական ոլորտում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի արդյունաբերական ձեռնարկությունների տեխնիկական սպասարկման կատարելագործման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և արտադրական գործընթացների թվայնացման խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել էլեկտրատեխնիկայի, ավտոմատացման, հանքարդյունաբերության և տեխնոլոգիական համակարգերի կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է XII–XVII դարերում Վրաստանում հայկական թեմերի գործունեության, Հայոց եկեղեցու կարգավիճակի և հայ համայնքների կրոնական ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվել և զարգացել են հայկական եկեղեցական կառույցները Վրաստանի տարածքում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հայկական թեմերի վարչական կազմակերպումը, հոգևոր առաջնորդության առանձնահատկությունները, եկեղեցու դերը հայ համայնքների ինքնության պահպանման, կրթության և մշակութային ժառանգության փոխանցման գործում։ Քննարկվում են նաև Հայոց և Վրաց եկեղեցիների փոխհարաբերությունները, պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը եկեղեցական կյանքի վրա, ինչպես նաև հայկական հոգևոր կենտրոնների նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է հայ-վրացական եկեղեցական և մշակութային հարաբերությունների, միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի հայ համայնքների պատմության ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագիտության մասնագետների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայ տպագրության պատմության վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների համակարգմանը և ներկայացմանը՝ ընդգրկելով հայերեն տպագիր գրքերի, հրատարակությունների և գրական-մշակութային արժեք ներկայացնող նյութերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Ներկայացվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրքերի նկարագրություններ, հրատարակչական տվյալներ, հեղինակային տեղեկություններ և այլ մատենագիտական բնութագրեր, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել հայ գրքի զարգացման ընթացքը և տպագրական ժառանգությունը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ տպագրության պատմության, գրքի մշակույթի, հրատարակչական գործի և մատենագիտության ոլորտների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրվում են հայկական գրավոր մշակույթի ձևավորման, տարածման և պահպանման գործընթացներով։

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և գրական աղբյուրների մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու մասնագետների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։ Նյութում ամփոփվում են մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ և այլ հրատարակություններ՝ ներառելով արվեստի պատմության, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրություններին առնչվող աղբյուրներ։ Հրատարակությունը նպատակ ունի համակարգել և տարածել տեղեկատվություն նոր գրականության վերաբերյալ՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ նյութերի որոնումը, գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպումը և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների իրականացումը։ Այն կարևոր գործիք է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակությունների համապարփակ տեղեկատու հիմք։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սիրիահայերի սոցիալ-մշակութային ադապտացիայի գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայրենադարձության և նոր սոցիալական միջավայրում ինտեգրման հիմնական խնդիրներն ու առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են սիրիահայ համայնքի ձևավորման նախադրյալները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը, սոցիալական հարմարվողականության մեխանիզմները և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են լեզվական, կրթական, աշխատանքային, սոցիալական և հոգեբանական գործոնները, որոնք ազդում են նոր միջավայրում անհատների և ընտանիքների ներգրավվածության վրա։ Քննարկվում են պետական և հասարակական կառույցների դերը, ինտեգրման ծրագրերը, համայնքային կապերի նշանակությունը և այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են սիրիահայերը Հայաստանի սոցիալական համակարգում տեղավորվելու ընթացքում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի միգրացիոն գործընթացների, սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների և բազմամշակութային հասարակության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ առաջարկելով մոտեցումներ սոցիալական ներառման և արդյունավետ ինտեգրման գործընթացների բարելավման նպատակով։