Սրտամկանի սուր ինֆարկտով նվազագույն սրտային անբավարարությամբ (≤1° Killip) հիվանդների ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության տոլերանտության և կյանքի որակի վրա անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների ազդեցությունը

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության և հանրահաշվական կորերի հատման կետերի պատիկության հետ կապված մաթեմատիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բազմափոփոխական բազմանդամների միջոցով տրված տվյալների վերականգնման, միջարկման հանգույցների համակարգերի հատկությունների և համապատասխան բազմանդամային տարածքներում լուծումների գոյության ու միակության պայմանների վերլուծությունն է։ Միաչափ միջարկման համեմատ բազմաչափ դեպքում խնդրի կառուցվածքը զգալիորեն բարդանում է, քանի որ հանգույցների ոչ միայն քանակը, այլև դրանց երկրաչափական դասավորությունն էական նշանակություն կարող է ունենալ միջարկող բազմանդամի գոյության և միակության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հանգույցների այնպիսի համակարգեր, որոնց համար նախապես տրված արժեքներով հնարավոր է կառուցել սահմանված աստիճանի բազմաչափ բազմանդամ, ինչպես նաև պարզաբանվել այդ համակարգերի հանրահաշվական և երկրաչափական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջարկման խնդիրների և հանրահաշվական կորերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ հանգույցների տեղակայումը որոշակի կորերի վրա կարող է էական ազդեցություն ունենալ միջարկման համակարգի կառուցվածքի վրա։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը կորերի հատման կետի պատիկության ուսումնասիրությունն է։ Պատիկությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ նկարագրելու երկու կորերի տեղային փոխհարաբերությունը՝ տարբերակելով սովորական հատումը այն դեպքերից, երբ կորերն ունեն ավելի բարձր կարգի հպում կամ հատման առանձնահատուկ կառուցվածք։ Այս խնդիրը կարող է ուսումնասիրվել բազմանդամների տեղային հատկությունների, ածանցյալների, հանրահաշվական հավասարումների և համապատասխան երկրաչափական կառուցվածքների միջոցով։ Կարևորվում է նաև հատման պատիկությունների և բազմանդամային միջարկման հանգույցների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչը թույլ է տալիս հանրահաշվական երկրաչափության գաղափարները կիրառել միջարկման տեսության խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել համապատասխան թեորեմների ընդհանրացումներ, հատուկ հանգույցային համակարգերի հատկությունների վերլուծություն և տարբեր երկրաչափական դեպքերի համեմատություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման, հանրահաշվական երկրաչափության և բազմափոփոխական բազմանդամների տեսության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել միջարկման հանգույցների կառուցվածքի և հանրահաշվական կորերի հատման տեղային հատկությունների միջև առկա կապերի մաթեմատիկական ըմբռնումը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է կազմակերպության ներդրումային պորտֆելի ռիսկի գնահատման տեսական և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ առևտրային բանկի գործունեությունը որպես կիրառական օրինակ դիտարկելով։ Աշխատության կենտրոնում ներդրումային որոշումների հետ կապված ռիսկերի բացահայտման, չափման, վերլուծության և կառավարման հիմնահարցերն են, որոնք առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ֆինանսական շուկաներում գործող կազմակերպությունների համար։ Ներկայացվում են ներդրումային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքները, ակտիվների դիվերսիֆիկացման նշանակությունը, եկամտաբերության և ռիսկի փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև պորտֆելի կառուցվածքի ազդեցությունը հնարավոր ֆինանսական կորուստների վրա։ Հեղինակը դիտարկում է ներդրումային ռիսկի գնահատման տարբեր մոտեցումներ՝ ներառելով վիճակագրական և ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների կիրառումը, ակտիվների եկամտաբերության տատանողականության վերլուծությունը, կովարիացիայի և կորելացիայի գնահատումը, դիվերսիֆիկացման ազդեցությունը և պորտֆելի ընդհանուր ռիսկայնության որոշման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում առևտրային բանկերի ներդրումային գործունեության առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց պորտֆելները կարող են ենթարկվել շուկայական, տոկոսադրույքային, արժութային, վարկային և իրացվելիության ռիսկերի ազդեցությանը։ Գործնական հատվածում ուսումնասիրվում է ռիսկերի գնահատման մեթոդների կիրառումը բանկային գործունեության օրինակով՝ հնարավորություն տալով համադրել տեսական մոտեցումները իրական ֆինանսական ցուցանիշների վերլուծության հետ։ Աշխատությունը կարևորում է նաև ռիսկերի կառավարման արդյունավետ համակարգի ձևավորումը, ներդրումային պորտֆելի օպտիմալացումը և ռիսկի ու ակնկալվող եկամտաբերության միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Ներկայացված մեթոդներն ու վերլուծական մոտեցումները կարող են օգտակար լինել բանկերի և ֆինանսական կազմակերպությունների ներդրումային գործունեության գնահատման, պորտֆելային կառավարման կատարելագործման և հիմնավորված ներդրումային որոշումների ընդունման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ֆինանսների և բանկային գործի մասնագետներին, ներդրումային կառավարիչներին, տնտեսագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը պատմաաշխարհագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Կովկասի տարածաշրջանի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող աշխարհագրական, պատմական, ազգագրական և հասարակական տեղեկությունների համակարգված ամբողջություն։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի բնական և տարածքային առանձնահատկությունների նկարագրությունն է՝ լեռնային համակարգերի, գետերի, բնակավայրերի, ճանապարհների, վարչատարածքային միավորների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աշխարհագրական նկարագրությունը զուգորդվում է պատմական դիտարկումներով, որոնց միջոցով ներկայացվում են Կովկասի տարբեր տարածքների անցյալը, քաղաքական փոփոխությունները, բնակչության տեղաբաշխումը և տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխհարաբերությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնակչության էթնիկական ու լեզվական բազմազանության, կենցաղի, սովորույթների, տնտեսական զբաղմունքների և հասարակական կազմակերպման վերաբերյալ դիտարկումները, ինչի շնորհիվ նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ազգագրության և պատմական ժողովրդագրության համար։ Տարածաշրջանի քաղաքների ու գյուղերի մասին տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու բնակավայրերի պատմական նշանակության, առևտրային կապերի և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մասին։ Հատուկ արժեք ունի աշխարհագրական և պատմական տեղեկությունների համադրումը, քանի որ այն թույլ է տալիս տարածական միջավայրի փոփոխությունները դիտարկել պատմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների հետ փոխկապակցված։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պետք է մեկնաբանել դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական պատկերացումների և քաղաքական միջավայրի համատեքստում, քանի որ տեղանունների, ժողովուրդների դասակարգումների, սահմանների և պատմական իրադարձությունների ներկայացումը կարող է արտացոլել ժամանակի հեղինակային կամ վարչական մոտեցումները։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն որպես Կովկասի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր տարածաշրջանը նկարագրվում և ընկալվում տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհագրական ու պատմագիտական գրականության մեջ։ Հին տեղանունների, բնակավայրերի նկարագրությունների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտակար լինել նաև պատմական քարտեզագրության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը բազմաբնույթ սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Կովկասի պատմական աշխարհագրությունը, բնակչությունը, հասարակական միջավայրը և տարածաշրջանի մասին գիտելիքների ձևավորման պատմությունը։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի տարածքում և հարակից տարածաշրջաններում բնակվող բոշա (ռոմա) համայնքների պատմական, ազգագրական և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրանց ծագման հարցերը, միգրացիոն ուղիները և տեղական հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել բոշա համայնքի ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրանց կենսակերպի առանձնահատկությունները և մշակութային ինքնության պահպանման մեխանիզմները տարբեր պատմական փուլերում։ Ուսումնասիրվում են բոշա բնակչության լեզվական առանձնահատկությունները, ավանդական զբաղմունքները, արհեստները, երաժշտական և բանավոր մշակույթը, ինչպես նաև սոցիալական կազմակերպման ձևերը՝ ընդգծելով նրանց շարժուն կամ կիսաքոչվոր կենսակերպի ազդեցությունը մշակութային ինքնության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրանց սոցիալական կարգավիճակին տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների, ինչպես նաև խորհրդային և հետխորհրդային հասարակական համակարգերի պայմաններում, որտեղ ձևավորվել են ինտեգրման, մարգինալացման և սոցիալական փոխազդեցության տարբեր մոդելներ։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է հասարակական ընկալումները և կարծրատիպերը, որոնք պատմականորեն կապված են եղել բոշա համայնքի հետ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալական հարաբերությունների և ինքնության ձևավորման վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են մշակութային փոխազդեցությունները հայկական միջավայրի և բոշա համայնքի միջև՝ ընդգծելով փոխադարձ ազդեցությունները երաժշտության, լեզվի և ժողովրդական ավանդույթների ոլորտներում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ազգագրության և սոցիալական պատմության ոլորտում՝ նպաստելով Հայաստանի բազմազգ կառուցվածքի և բոշա համայնքի պատմամշակութային դերի ավելի խորքային և համապարփակ ընկալմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Մարիետտա Շահինյանի վիպագրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա ստեղծագործական զարգացման հիմնական փուլերը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և վեպերի ժանրային համակարգը։ Հեղինակը վերլուծում է գրողի ստեղծագործություններում արտացոլված գաղափարական, հասարակական և մշակութային խնդիրները, կերպարների հոգեբանական կերտման առանձնահատկությունները, սյուժետային կառուցվածքը, պատմողական տեխնիկան և լեզվաոճական միջոցները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև վիպական ձևի զարգացման միտումներին, հեղինակի ստեղծագործական որոնումներին, ինչպես նաև նրա արձակի կապերին ռուսական և համաշխարհային գրական ավանդույթների հետ։ Գրքում ներկայացված գրականագիտական վերլուծություններն ու համեմատական դիտարկումները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Մարիետտա Շահինյանի վիպարվեստի գեղարվեստական արժեքի, ժանրային առանձնահատկությունների և գրական գործընթացում ունեցած նշանակալի դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և ռուսական ու համաշխարհային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։