Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ գլանային թաղանթներում սեփական եզրային և ինտերֆեյսային տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարակապատ գլանային կառուցվածքների դինամիկական վարքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նյութի օրթոտրոպ կառուցվածքը, որի դեպքում մեխանիկական հատկությունները տարբեր ուղղություններով կարող են էապես տարբերվել։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թաղանթների եզրային հատվածներում և նյութերի կամ կառուցվածքային բաղադրիչների սահմանային շփման գոտիներում առաջացող տատանողական երևույթների վերլուծությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սեփական հաճախականությունների, տատանման ձևերի և դինամիկական բնութագրերի որոշման խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը թաղանթի երկրաչափական չափերից, նյութի առաձգական հատկություններից, սահմանային պայմաններից և կառուցվածքային պարամետրերից։ Կարևորվում է համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների և լուծման մեթոդների կիրառումը՝ կառուցվածքների տեղային և ընդհանուր դինամիկական վարքը նկարագրելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ բարդ երկրաչափությամբ և անիզոտրոպ հատկություններով թաղանթային համակարգերի նախագծման, դրանց թրթռումային կայունության գնահատման և ռեզոնանսային երևույթների կանխատեսման համար։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կիրառելի են մեքենաշինության, ավիացիոն և տիեզերական տեխնիկայի, շինարարական կառուցվածքների և այլ ինժեներական համակարգերի վերլուծության մեջ, որտեղ օգտագործվում են գլանային թաղանթներ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, նյութագիտության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ հրովարտակ-պայմանագրերը դիտարկելով որպես կարևոր պատմական և աղբյուրագիտական նյութ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում հայերի և արաբական իշխանությունների միջև ձևավորված քաղաքական, վարչական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունների վերաբերյալ պահպանված փաստաթղթերը, դրանց ստեղծման պատմական պայմանները և բովանդակային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տեղեկություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու կողմերի փոխհարաբերությունների բնույթը, իշխանության և ենթակայության ձևերը, հարկային ու վարչական պարտավորությունները, բնակչության իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև տարբեր համայնքների և իշխանական կենտրոնների միջև հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում փաստաթղթերի աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց հավաստիության, ժամանակագրության, հեղինակության, նպատակների և պատմական տեղեկատվության արժեքի գնահատմամբ։ Հրովարտակ-պայմանագրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լրացնելու և ճշգրտելու պատմագրական այլ աղբյուրներում առկա տեղեկությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարում տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական ու հասարակական գործընթացների մասին։ Աշխատանքը նաև կարևոր է հայ-արաբական փոխհարաբերությունների զարգացման, վարչական համակարգերի փոխազդեցության և միջնադարյան իրավական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հայագետներին, արաբագետներին, միջնադարագետներին, իրավական պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր բնույթի ազդանշանների ընդունման և փոխանցման համար նախատեսված ռադիոհեռաչափական համակարգի մշակմանը, դրա կառուցվածքային կազմակերպմանը և տեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հեռաչափական համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, տեղեկատվության ստացման, մշակման, կոդավորման, մոդուլացման և կապի ուղիներով փոխանցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակի ազդանշանների՝ անալոգային և թվային տվյալների, չափման արդյունքների և այլ տեղեկատվության միասնական համակարգի միջոցով ընդունման ու փոխանցման հնարավորություններին։ Աշխատանքում քննարկվում են համակարգի հիմնական հանգույցների կառուցվածքն ու փոխազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման և վերականգնման գործընթացները, կապի հուսալիության ապահովումը, խանգարումների ազդեցության նվազեցումը և տվյալների փոխանցման ճշգրտության բարձրացումը։ Կարևորվում է ռադիոհեռաչափական համակարգի տեխնիկական պարամետրերի ընտրությունը՝ հաշվի առնելով աշխատանքի հեռավորությունը, փոխանցվող տեղեկատվության բնույթը, արագությունը և համակարգի շահագործման պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բազմաֆունկցիոնալ հեռաչափական համակարգերի նախագծման և կատարելագործման մեթոդների զարգացմանը, ինչպես նաև տարբեր տեխնիկական օբյեկտներից հեռակառավարվող եղանակով տվյալների ստացման ու փոխանցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արդյունաբերական ավտոմատացման, հեռակառավարման, տեխնիկական ախտորոշման, չափիչ համակարգերի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տվյալների հուսալի անլար փոխանցում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռադիոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի, ավտոմատացման և չափիչ տեխնիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է պղինձ-նիկելային կատալիտիկ համակարգերի սինթեզին, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը և տեխնոլոգիական արտանետվող գազերի մաքրման գործընթացներում դրանց կատալիտիկ ակտիվության գնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պղնձի և նիկելի հիմքով կատալիզատորների ստացման եղանակները, բաղադրության և կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նպատակային քիմիական փոխակերպումների արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական արտանետվող գազերում պարունակվող վնասակար բաղադրիչների վերափոխման կամ հեռացման գործընթացներին, կատալիզատորների ակտիվությանը, ընտրողականությանը և կայունությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է տարբեր կազմի և կառուցվածքի կատալիտիկ համակարգերի վարքագիծը տարբեր ռեակցիոն պայմաններում՝ ջերմաստիճանի, գազային միջավայրի կազմի և այլ գործոնների ազդեցության ներքո։ Կարևորվում է կատալիզատորի կառուցվածք-ակտիվություն կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու առավել արդյունավետ համակարգերի ընտրությունը և կատարելագործելու դրանց կիրառման տեխնոլոգիական պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ արդյունաբերական գազային արտանետումների նվազեցման, շրջակա միջավայրի աղտոտման սահմանափակման և ավելի արդյունավետ ու կայուն կատալիտիկ մաքրման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, կատալիզի և քիմիական տեխնոլոգիայի մասնագետներին, բնապահպանական ինժեներներին, նյութագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է փրկարարների մասնագիտական գործունեության համար հոգեբանորեն նշանակալի անձնային և մասնագիտական որակների ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտական պիտանիության համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հոգեբանական առանձնահատկություններն են, որոնք կարևոր են արտակարգ և բարձր լարվածության պայմաններում արդյունավետ, արագ և անվտանգ գործողություններ իրականացնելու համար։ Քննարկվում են սթրեսակայունությունը, հուզական ինքնակարգավորումը, ուշադրության կայունությունն ու բաշխումը, արագ կողմնորոշվելու և որոշումներ ընդունելու կարողությունը, պատասխանատվության զգացումը, կարգապահությունը, հաղորդակցական հմտությունները, համագործակցելու ունակությունը և ռիսկային իրավիճակներում ադեկվատ վարք դրսևորելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական ընտրության և պիտանիության գնահատման հոգեբանական չափանիշներին, համապատասխան ախտորոշիչ մեթոդների կիրառմանը և թեկնածուների անհատական առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև փրկարարների հոգեբանական պատրաստվածության, մասնագիտական հարմարման և ծանրաբեռնված աշխատանքային պայմաններում հոգեկան կայունության պահպանման խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այնպիսի մասնագիտական ընտրության և պատրաստման համակարգի ձևավորմանը, որը հաշվի կառնի փրկարարական աշխատանքի բարձր պատասխանատվությունը, վտանգավորությունը և անկանխատեսելիությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ փրկարարական ծառայություններում կադրերի ընտրության, հոգեբանական գնահատման, մասնագիտական պատրաստման և հետագա հոգեբանական աջակցության գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, փրկարարական ծառայությունների մասնագետներին, կադրերի կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, արտակարգ իրավիճակների կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է պաշտպանված գրունտում պղպեղի մշակության արդյունավետության բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով սորտային առանձնահատկությունները, բույսերի սնուցման տարածքը և դրանց ձևավորման եղանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակում համեմատվում են տարբեր սորտերի աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, բերքատվության ներուժը և արտադրանքի որակական ցուցանիշները՝ ջերմատնային պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի սնուցման տարածքի ընտրությանը, տնկման խտության ազդեցությանը և բույսերի ճիշտ ձևավորման նշանակությանը՝ լուսավորության, օդափոխության, սննդանյութերի օգտագործման և պտղագոյացման գործընթացների օպտիմալացման տեսանկյունից։ Աշխատանքում դիտարկվում են տարբեր ագրոտեխնիկական տարբերակների ազդեցությունը բույսերի վեգետատիվ աճի, ծաղկման, պտղակալման, պտուղների քանակի և զանգվածի, ինչպես նաև ընդհանուր բերքատվության վրա։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական համակցության բացահայտումը, որը հնարավորություն կտա առավել արդյունավետ օգտագործել պաշտպանված գրունտի սահմանափակ տարածքը և ստանալ բարձր ու կայուն բերք՝ պահպանելով արտադրանքի որակական հատկանիշները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջերմատնային տնտեսություններում մշակության տեխնոլոգիաների կատարելագործման, սորտերի նպատակային ընտրության, բույսերի սնուցման տարածքի օպտիմալացման և ձևավորման արդյունավետ համակարգերի ընտրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, ագրոնոմներին, ջերմատնային տնտեսությունների մասնագետներին, բուսաբույծներին, հետազոտողներին, գյուղատնտեսական արտադրողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է կալիումի պերսուլֆատի և չորրորդային ամոնիումային աղերի փոխազդեցության արդյունքում առաջացող նյութերի և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պերսուլֆատային միացությունների քիմիական ակտիվությունը, չորրորդային ամոնիումային աղերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիայի պայմանների ազդեցությանը, փոխազդեցության ընթացքում ձևավորվող արտադրանքների բաղադրությանը, կառուցվածքին և ֆիզիկաքիմիական հատկություններին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր բաղադրությամբ ամոնիումային աղերի և օքսիդիչ համակարգերի փոխազդեցության օրինաչափությունները, ինչպես նաև ստացված նյութերի կայունությունը և հետագա քիմիական փոխակերպումների նկատմամբ վարքագիծը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռեակցիոն համակարգում ընթացող օքսիդավերականգնման և այլ քիմիական գործընթացների բնույթի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու պերսուլֆատների և ազոտ պարունակող օրգանական միացությունների փոխազդեցության մեխանիզմները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ օքսիդացման գործընթացների, մակերևութային ակտիվ նյութերի քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ միացությունների ստացման ուղղություններով հետագա հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, քիմիական տեխնոլոգներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության շրջանակում՝ տնտեսական ընկերությունների օրինակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման հիմնական ձևերն են՝ միաձուլումը, միացումը, բաժանումը, առանձնացումը և վերափոխումը, ինչպես նաև դրանց իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են վերակազմակերպման վերաբերյալ քաղաքացիաիրավական նորմերը, տնտեսական ընկերությունների գործունեությունը կարգավորող իրավական դրույթները, կազմակերպչական որոշումների ընդունման ընթացակարգերը և վերակազմակերպման գործընթացի մասնակիցների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընկերության մասնակիցների և պարտատերերի շահերի պաշտպանությանը, գույքային իրավունքների և պարտավորությունների իրավահաջորդությանը, վերակազմակերպման վերաբերյալ որոշումների կայացմանն ու պետական գրանցման գործընթացին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև վերակազմակերպման ընթացքում հնարավոր իրավական խնդիրներին, շահերի բախումներին և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող դժվարություններին՝ դրանց կարգավորման և կանխարգելման հնարավոր ուղիների բացահայտման նպատակով։ Կարևորվում է կորպորատիվ կառավարման և վերակազմակերպման ընթացակարգերի փոխկապակցվածությունը, քանի որ արդյունավետ իրավական կարգավորումը պետք է ապահովի ինչպես կազմակերպության տնտեսական վերափոխման հնարավորությունը, այնպես էլ դրա մասնակիցների ու երրորդ անձանց օրինական շահերի պաշտպանությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական և կորպորատիվ իրավունքի մասնագետներին, փաստաբաններին, իրավաբաններին, ընկերությունների ղեկավարներին, պետական գրանցման և վերահսկողության ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և իրավաբանական բուհերի ուսանողներին։

Ժողովածուն ընդգրկում է «Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի» միջազգային գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված գիտական զեկուցումներն ու ուսումնասիրությունները և նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանի պետական կարգավիճակ ստանալու 105-ամյակին։ Հրատարակությունը համախմբում է մշակութային, գրքային և տեղեկատվական ժառանգության պահպանության, ուսումնասիրման, թվայնացման և հանրահռչակման վերաբերյալ տարբեր մասնագիտական մոտեցումներ։ Նյութերում անդրադարձ է կատարվում գրադարանների, արխիվների, թանգարանների և այլ մշակութային հաստատությունների դերին՝ պատմական և մշակութային արժեքների պահպանման ու ապագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրավոր և տպագիր ժառանգության պահպանման ժամանակակից մեթոդներին, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, հավաքածուների կառավարմանը, վերականգնման և պահպանական աշխատանքներին, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության հասանելիության և հանրային օգտագործման ընդլայնմանը։ Ժողովածուն ներկայացնում է նաև միջազգային համագործակցության, մասնագիտական փորձի փոխանակման և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտում նորարարական մոտեցումների նշանակությունը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի պատմական դերի անդրադարձը հնարավորություն է տալիս արժևորելու հաստատության գործունեությունը հայկական գրքային և տեղեկատվական ժառանգության պահպանման, գիտական շրջանառության և հասարակության մշակութային կյանքի զարգացման գործում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, արխիվագետներին, թանգարանագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, վերականգնող մասնագետներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ուսումնասիրությանը՝ որպես հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգության կարևոր հուշարձանների։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են մելիքական ապարանքների կառուցման պատմական պայմանները, դրանց տեղադրությունը, ճարտարապետական հորինվածքը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, շինարարական նյութերը և գեղարվեստական ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարանքների գործառույթներին, որոնք միաժամանակ կապված էին իշխանական բնակության, վարչական կառավարման, պաշտպանության և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Արցախի և Սյունիքի մելիքական իշխանությունների քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքի, նրանց կենցաղի և մշակութային միջավայրի մասին՝ ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրության միջոցով։ Կարևորվում է նաև ապարանքների փոխկապակցվածությունը ամրոցների, եկեղեցիների, բնակավայրերի և պաշտպանական այլ կառույցների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ոչ թե առանձին շինություններ, այլ պատմական բնակավայրերի և պաշտպանական համակարգերի բաղկացուցիչ մասեր։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև հուշարձանների պահպանության և գիտական փաստագրման տեսանկյունից, քանի որ դրանց նյութական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ճարտարապետության զարգացման, տեղական շինարարական ավանդույթների և տարածաշրջանի պատմամշակութային կյանքի ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, արվեստաբաններին, հայագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձաններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Հրատարակությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ Ավետիք Իսահակյանի ծննդյան 80-ամյակին և նախատեսված է որպես մեթոդական օժանդակ նյութ գրադարանների համար։ Այն նպատակ ունի աջակցելու գրադարաններին գրողի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և գրական-մշակութային գործունեությանը նվիրված միջոցառումների կազմակերպման գործում։ Նյութում կարող են ներկայացվել գրական երեկոների, ընթերցումների, ցուցահանդեսների, թեմատիկ անկյունների, գրական-երաժշտական միջոցառումների և ընթերցողների հետ հանդիպումների կազմակերպման սկզբունքներ ու գործնական առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ կարևորություն է տրվում գրողի ստեղծագործությունների հանրահռչակմանը, նրա գրական ժառանգության նկատմամբ ընթերցողական հետաքրքրության խթանմանը և գրադարանի՝ որպես մշակութային ու կրթական կենտրոնի դերի ամրապնդմանը։ Մեթոդական նյութերը կարող են օգնել գրադարանավարներին կազմելու միջոցառումների ծրագրեր, ընտրելու համապատասխան գրականություն և տեղեկատվական նյութեր, կազմակերպելու գրքային ցուցադրություններ ու ընթերցողական քննարկումներ։ Հրատարակությունը միաժամանակ արժեքավոր է որպես տվյալ ժամանակաշրջանում հայ գրականության և գրողի ստեղծագործական ժառանգության հանրահռչակման մեթոդական փորձի արտացոլում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ գրականության պատմությամբ ու գրադարանային աշխատանքի մեթոդաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է վիրուսազերծ կարտոֆիլի սորտաթարմացման օպտիմալ ժամկետների ուսումնասիրությանը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կարտոֆիլի սերմնանյութի առողջական վիճակի պահպանման, վիրուսային վարակների տարածման և սորտային հատկությունների երկարաժամկետ պահպանման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրուսազերծ տնկանյութի կիրառման արդյունավետությանը, սորտաթարմացման ժամանակահատվածի ընտրությանը և տեղական հողակլիմայական պայմանների ազդեցությանը կարտոֆիլի աճի, զարգացման ու բերքատվության վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր ժամկետներում սորտաթարմացման իրականացման արդյունքները, բույսերի վեգետատիվ զարգացման առանձնահատկությունները, հիվանդությունների նկատմամբ կայունությունը, պալարների որակական ցուցանիշներն ու բերքատվության փոփոխությունները։ Կարևորվում է այնպիսի ժամկետի որոշումը, որը հնարավորություն կտա նվազեցնել վիրուսային վարակների կուտակման և սերմնանյութի կենսաբանական որակի անկման ռիսկը՝ միաժամանակ պահպանելով սորտի արտադրական հատկանիշները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կարտոֆիլի առողջ սերմնանյութի արտադրության և վերարտադրության, սորտային պաշարների արդյունավետ օգտագործման, բերքատվության բարձրացման և տարածաշրջանի պայմաններին համապատասխան սերմարտադրական համակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, բուսաբույծներին, բույսերի պաշտպանության և բուսական վիրուսաբանության մասնագետներին, սերմնարտադրությամբ զբաղվող տնտեսություններին, հետազոտողներին և գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է տարածաշրջանում տարածված որոճողների հիմնական հելմինթոզների ուսումնասիրությանը, դրանց տարածվածության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և կենդանիների վարակվածության դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցների մշակմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների մոտ հանդիպող մակաբուծային հիվանդությունները, դրանց հարուցիչների կենսաբանական առանձնահատկությունները, զարգացման ցիկլերը, տարածման ուղիները և կենդանիների օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների տարածվածության վրա ազդող բնական, կլիմայական, անասնապահական և սանիտարահիգիենիկ գործոններին, ինչպես նաև կենդանիների պահման ու արածեցման պայմաններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հելմինթոզների ախտորոշման մեթոդները, հիվանդությունների կլինիկական և համաճարակաբանական դրսևորումները, ինչպես նաև վարակվածության մակարդակի գնահատման մոտեցումները։ Կարևորվում են կանխարգելիչ և բուժական միջոցառումները՝ ներառյալ կենդանիների պարբերական հետազոտությունը, հակահելմինթային միջոցների նպատակային կիրառումը, արոտավայրերի կառավարման բարելավումը և անասնաբուժասանիտարական պահանջների պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ձևավորելու համալիր պայքարի համակարգ, որը թույլ կտա նվազեցնել մակաբուծային հիվանդությունների տարածվածությունը, սահմանափակել դրանց պատճառած տնտեսական վնասները և բարձրացնել անասնապահության արտադրողականությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, մակաբուծաբաններին, անասնաբույծներին, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետներին, անասնաբուժական ծառայությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է թիթեղներում և ձողերում ջերմահաղորդականության ու ջերմաառաձգականության գործընթացների կառավարման տեսական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ջերմության տարածման, ջերմաստիճանային դաշտերի ձևավորման և ջերմային ազդեցության հետևանքով նյութերում առաջացող դեֆորմացիաների ու լարումների մաթեմատիկական նկարագրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմային գործընթացների կառավարմանը, սահմանային և սկզբնական պայմանների ձևավորմանը, ինչպես նաև այնպիսի կառավարման պարամետրերի ընտրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ նախապես սահմանված ջերմաստիճանային կամ մեխանիկական վիճակներ։ Աշխատանքում քննարկվում են թիթեղային և ձողային կառուցվածքների ջերմաֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունները, ջերմաստիճանի փոփոխության և նյութի դեֆորմացիայի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև կառավարման խնդիրների մաթեմատիկական ձևակերպման և լուծման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն համակարգերի համար, որտեղ ջերմային ազդեցությունները կարող են էականորեն փոխել կառուցվածքների ամրությունը, կայունությունը և շահագործման հուսալիությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են կիրառվել ջերմային բեռնվածության պայմաններում աշխատող ինժեներական կառուցվածքների նախագծման, դրանց ջերմային ռեժիմների օպտիմալացման և անցանկալի ջերմաառաձգական դեֆորմացիաների նվազեցման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, ջերմաֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։