Историческая грамматика современного армянского языка города Тифлиса

History

Գիրքը «Թուրքիան և Հայկական հարցը», որի հեղինակն է Ալեքսեյ Ջիվելեգով, նվիրված է Հայկական հարցի պատմական, քաղաքական և միջազգային դիվանագիտական զարգացումների խորքային վերլուծությանը՝ հատկապես Օսմանյան կայսրության և եվրոպական տերությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Ջիվելեգովը այս աշխատության մեջ փորձում է բացատրել, թե ինչպես ձևավորվեց այն, ինչ պատմագիտության մեջ հայտնի է որպես Հայկական հարց։ Նա ցույց է տալիս, որ այն պարզապես ազգային խնդիր չէր, այլ միջազգային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ, որը կապված էր եվրոպական տերությունների շահերի բախման հետ՝ հատկապես所谓 «Արևելյան հարցի» շրջանակներում։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է, թե ինչպես էին տարբեր պետություններ՝ Ռուսաստան, Անգլիա, Ֆրանսիա և մյուսները, օգտագործում հայկական խնդիրը իրենց ռազմաքաղաքական նպատակների համար։ Գրքում զգալի տեղ է տրվում Օսմանյան կայսրության ներքին կառուցվածքին և այն քաղաքականությանը, որը կիրառվում էր քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ, այդ թվում՝ հայերի։ Ջիվելեգովը նկարագրում է վարչական համակարգը, սոցիալական անհավասարությունները և այն պայմանները, որոնցում ձևավորվեցին ազգային-ազատագրական շարժումները։ Նա փորձում է հասկանալ ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքը, այլ նաև դրանց պատճառները՝ տնտեսական, քաղաքական և գաղափարական մակարդակներում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ողբերգական իրադարձություններին՝ ցույց տալով, թե ինչպես Հայկական հարցը վերածվեց միջազգային հումանիտար խնդրի։ Նա վերլուծում է եվրոպական դիվանագիտության դերը՝ ընդգծելով, որ հաճախ մեծ տերությունները սահմանափակվում էին հայտարարություններով և իրական քայլեր չէին ձեռնարկում իրավիճակը փոխելու համար։ Այս քննադատական մոտեցումը գրքին տալիս է ավելի խորքային և երբեմն սուր բնույթ։

Culture

Այս երաժշտագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական դաշնամուրային սոնատի զարգացման ուղիների և հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը XIX դարի 80-ական թվականներից մինչև XX դարի 70-ական թվականների սկիզբը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է հայկական դաշնամուրային սոնատի ձևավորման և աստիճանական զարգացման գործընթացը՝ այն կապելով հայ պրոֆեսիոնալ կոմպոզիտորական դպրոցի կայացման, ազգային երաժշտական մտածողության զարգացման և եվրոպական երաժշտական ավանդույթների յուրացման հետ։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են սոնատի ժանրի կառուցվածքային, ձևային, հարմոնիկ, ռիթմական և թեմատիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց կրած փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են հայկական կոմպոզիտորները դասական և ռոմանտիկական սոնատի ավանդական սկզբունքները համադրել ազգային երաժշտական մտածողության, ժողովրդական մեղեդային նյութի, ռիթմական առանձնահատկությունների և հայ երաժշտությանը բնորոշ ինտոնացիոն համակարգերի հետ։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է ժանրի զարգացման հիմնական փուլերը՝ բացահայտելով դրա ձևավորման վրա ազդած գեղարվեստական, պատմամշակութային և մասնագիտական գործոնները։ Քննարկվում են նաև սոնատի կառուցվածքային սկզբունքների փոփոխությունները, բազմամաս ձևերի կիրառությունը, թեմատիկ զարգացման եղանակները և դաշնամուրային արտահայտչամիջոցների ընդլայնումը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հայկական դաշնամուրային սոնատի ինքնատիպության բացահայտումը՝ համաշխարհային երաժշտական ժառանգության և եվրոպական սոնատային ավանդույթի համատեքստում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ժանրի զարգացման ընթացքում առաջացած ստեղծագործական խնդիրներին, այդ թվում՝ ազգային և համաեվրոպական սկզբունքների համադրման, ավանդույթի և նորարարության հարաբերակցության, ինչպես նաև դաշնամուրային երաժշտության ազգային ոճի ձևավորման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական դաշնամուրային սոնատի էվոլյուցիային՝ վաղ շրջանի փորձերից մինչև ավելի հասուն և անհատականացված կոմպոզիտորական լուծումներ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ դաշնամուրային երաժշտության պատմության և ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, կոմպոզիտորներին, դաշնակահարներին, երաժշտական բուհերի դասախոսներին ու ուսանողներին, ինչպես նաև հայկական դասական երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Պատմաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության հետևանքների հաղթահարման հետ կապված պատմական և իրավական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խնդրի ձևավորման պատմական նախադրյալները, դրա միջազգային-իրավական ընկալման առանձնահատկությունները և համապատասխան իրավական մոտեցումների զարգացման ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղասպանության հանցագործության վերաբերյալ միջազգային իրավունքի սկզբունքներին, պատասխանատվության, հատուցման և խախտված իրավունքների վերականգնման վերաբերյալ իրավական հայեցակարգերին։ Վերլուծվում են պատմական փաստերի իրավական գնահատման, անհատական և հավաքական իրավունքների պաշտպանության, սեփականության ու մշակութային ժառանգության հետ կապված հարցերի ուսումնասիրման տեսական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև միջազգային իրավական փաստաթղթերի, պատմական աղբյուրների և իրավագիտական մեկնաբանությունների նշանակությունը խնդրի բազմակողմանի ուսումնասիրության համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու պատմական արդարության, իրավական պատասխանատվության և ցեղասպանությունների հետևանքների հաղթահարման վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Հայոց ցեղասպանության պատմության, միջազգային իրավունքի, մարդու իրավունքների և պատմաիրավական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է երկվորյակների առասպելական մոտիվին և դրա տարբեր դրսևորումներին հայ վիպական ավանդության համակարգում՝ այն դիտարկելով որպես հնագույն միթոլոգիական շերտերից եկող համամարդկային գաղափար, որը հայ բանահյուսության մեջ ստացել է յուրահատուկ ձևավորում։ Նյութում վերլուծվում են այն վիպական սյուժեները, որտեղ երկվորյակ կերպարները հանդես են գալիս որպես հակադիր կամ փոխլրացնող սկզբունքների կրողներ՝ արտահայտելով քաոսի և կարգի, ուժի և խելքի, կյանքի և մահվան հակադրությունների խորհրդանշական միասնություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական և դիցաբանական շերտերին, որոնց միջոցով երկվորյակների մոտիվը կապվում է հերոսական վիպերգերի կառուցվածքի, ծագման առասպելների և ցեղային ինքնության ձևավորման հետ։ Քննարկվում են նաև համեմատական զուգահեռները հնդեվրոպական այլ ավանդույթների հետ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է այս մոտիվը վերափոխվել և հարմարվել տեղական մշակութային միջավայրին՝ պահպանելով իր հիմնական իմաստաբանական առանցքը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հայ վիպական ավանդության մեջ երկվորյակների առասպելը ոչ միայն պատմողական մոտիվ է, այլ նաև աշխարհընկալման համակարգ, որը արտահայտում է մարդու, համայնքի և տիեզերքի հարաբերությունների մասին խորքային պատկերացումներ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Buthidae ընտանիքի կարիճների թունագեղձերում պարունակվող α-նեյրոտոքսինի մոլեկուլային կառուցվածքի, կենսաբանական հատկությունների և իմունածին առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է թույնի ակտիվ բաղադրիչների առանձնացման, մաքրման և մոլեկուլային բնութագրման ժամանակակից մեթոդները՝ վերլուծելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կենսաքիմիական հատկությունները և նյարդային համակարգի վրա ազդելու մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության ընթացքում գնահատվում են α-նեյրոտոքսինի իմունաբանական ակտիվությունը, հակամարմինների առաջացման կարողությունը և դրա կիրառման հնարավորությունները հակաթույնների մշակման, լաբորատոր ախտորոշման և կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտներում։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև թույնի առանձին բաղադրիչների փոխազդեցությանը բջջային թիրախների հետ, դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությանը և թունաբանական ազդեցության առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով փորձարարական հետազոտությունների արդյունքների գիտական վերլուծություն։ Գիրքը համադրում է կենսաքիմիական, մոլեկուլային կենսաբանական և իմունաբանական մոտեցումները՝ արժեքավոր գիտական նյութ տրամադրելով կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, թունաբանների, իմունաբանների, դեղագործական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով բնական կենսաակտիվ միացությունների, հակաթույնների և նոր կենսաբժշկական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Religion

Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի ամբողջական բնագիրը՝ ընդգրկելով Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի, չարչարանքների, խաչելության և հարության մասին ավետարանական վկայությունները, ինչպես նաև նրա առաքյալների գործունեությունն ու վաղ քրիստոնեական եկեղեցու ձևավորման պատմությունը։ Այն ներառում է չորս Ավետարանները՝ ըստ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի, Առաքյալների գործերը, առաքելական թղթերը և Հովհաննեսի Հայտնությունը։ Ավետարաններում ներկայացվում են Քրիստոսի ծննդյան, երկրային կյանքի, քարոզների, առակների և հրաշքների մասին պատմությունները, որոնց միջոցով բացահայտվում են երկնքի արքայության, հավատքի, սիրո, ողորմության, ներողամտության, ապաշխարության և արդարության գաղափարները։ Առաքյալների գործերը լուսաբանում են քրիստոնեական համայնքների կազմավորումն ու Ավետարանի տարածումը, իսկ առաքելական թղթերը պարունակում են հավատացյալների հոգևոր կյանքի, եկեղեցական միասնության, բարոյական վարքի և քրիստոնեական պարտականությունների վերաբերյալ ուսուցումներ։ Հովհաննեսի Հայտնությունը խորհրդանշական պատկերներով անդրադառնում է բարու և չարի պայքարին, աստվածային արդարությանը, հավատարմությանն ու փրկության հույսին։ Նոր Կտակարանի գրությունները միասին ներկայացնում են քրիստոնեական դավանանքի հիմնարար սկզբունքները՝ Քրիստոսի փրկագործական առաքելությունը, աստվածային շնորհը, մարդու հավատը, հոգևոր վերափոխումն ու Աստծո հետ հարաբերության գաղափարը։ Գիրքն ունի կարևոր նշանակություն քրիստոնեական պաշտամունքի, անձնական աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայերեն աստվածաշնչյան լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, կրոնական գրականության և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։