Երկվորյակների առասպելը և դրա տարբեր դրսևորումները հայ վիպական ավանդության համակարգում

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է դեղագետների մասնագիտական զարգացման և կարիերային առաջընթացի ռազմավարությունների ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով դեղագործական գործունեության մասնագիտական պահանջները, շարունակական կրթության անհրաժեշտությունը և աշխատաշուկայի փոփոխվող պայմանները։ Հետազոտության կենտրոնում մասնագիտական կարողությունների կատարելագործման, գիտելիքների պարբերական թարմացման, գործնական հմտությունների զարգացման և կարիերայի նպատակային պլանավորման փոխկապակցվածությունն է։ Դեղագետի մասնագիտական զարգացումը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որը չի սահմանափակվում միայն նախնական մասնագիտական կրթությամբ, այլ ներառում է հետագա վերապատրաստումը, մասնագիտական տեղեկատվության յուրացումը, հաղորդակցական և կազմակերպչական կարողությունների զարգացումը, ինչպես նաև մասնագիտական գործունեության փոփոխվող պահանջներին հարմարվելու ունակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կարիերայի պլանավորման անհատական ռազմավարություններին, մասնագիտական նպատակների սահմանմանը, սեփական կարողությունների գնահատմանը և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ընտրությանը։ Քննվում է նաև կրթական հաստատությունների, գործատուների և մասնագիտական կազմակերպությունների հնարավոր դերը մասնագետների շարունակական զարգացման համար նպաստավոր միջավայրի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ մասնագիտական մոտիվացիայի, աշխատանքային բավարարվածության, ինքնակրթության, մասնագիտական շարժունակության և ղեկավար կամ մասնագիտացված պաշտոնների համար անհրաժեշտ լրացուցիչ կարողությունների նշանակությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տեսական գիտելիքների և գործնական փորձի համադրումը, քանի որ մասնագիտական առաջընթացը պայմանավորված է ոչ միայն մասնագիտական տեղեկատվության իմացությամբ, այլև այն աշխատանքային իրավիճակներում արդյունավետ կիրառելու կարողությամբ։ Դիտարկվում են նաև հաղորդակցման, թիմային աշխատանքի, ժամանակի կառավարման, պատասխանատվության և մասնագիտական էթիկայի նշանակությունը կարիերայի զարգացման համատեքստում։ Մասնագիտական զարգացման ռազմավարությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել մասնագետների երկարաժամկետ մասնագիտական կայացմանը, նոր դերերի ստանձնմանը և աշխատանքի որակի շարունակական բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դեղագործական կրթության, մարդկային ռեսուրսների կառավարման, շարունակական մասնագիտական զարգացման և կարիերայի պլանավորման մոտեցումները՝ ներկայացնելով դեղագետների մասնագիտական աճը որպես կրթական, կազմակերպչական և անհատական գործոնների փոխազդեցությամբ ձևավորվող բազմակողմ գործընթաց։

History

Գիրքը նվիրված է Թուրքիայի սոցիալ-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը Իսմեթ Ինյոնյուի նախագահության տարիներին (1938–1950)՝ լուսաբանելով հանրապետության վաղ շրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային վերափոխումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են կրթության, մշակույթի, գիտության, արվեստի, մամուլի և հասարակական կյանքի զարգացման հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը ազգային ինքնության, աշխարհիկացման և հասարակության արդիականացման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանի և հետպատերազմյան տարիների սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման նախադրյալները և դրանց ազդեցությունը հասարակական կյանքի դինամիկայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի ներքին զարգացման առանձնահատկություններին, պետական բարեփոխումների արդյունքներին և հասարակության կառուցվածքային փոփոխություններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, հետազոտողների, ուսանողների և Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ ու հասարակական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Ստեղծագործությունը հետազոտական բնույթի աշխատանք է, որը վերլուծում է Հայաստանի Հանրապետության դպրոցներում տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ) կիրառության մակարդակը, արդյունավետությունը և զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կրթական գործընթացում թվային գործիքների ներմուծման ձևերը՝ ներառյալ էլեկտրոնային դասագրքերի օգտագործումը, ուսուցման կառավարման հարթակները, ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները և ուսուցիչների թվային հմտությունների մակարդակը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այն խնդիրներին, որոնք խոչընդոտում են ՏՀՏ-ի լիարժեք կիրառմանը դպրոցներում՝ ինչպես տեխնիկական ենթակառուցվածքների սահմանափակումները, այնպես էլ ուսուցիչների վերապատրաստման և մեթոդական աջակցության պակասը։ Միաժամանակ ներկայացվում են հնարավոր լուծումներ և զարգացման ուղղություններ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կրթության որակը և ապահովել ավելի արդյունավետ, ժամանակակից ուսումնական միջավայր։

Economics

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին տնտեսական հարաբերությունների մաքսային կարգավորման համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների համապարփակ վերլուծությանը՝ ընդգրկելով մաքսային քաղաքականության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական բաղադրիչները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է մաքսային կարգավորման դերը որպես արտաքին առևտրի կանոնակարգման, պետական եկամուտների ապահովման և տնտեսական անվտանգության պահպանման կարևոր գործիք, ինչպես նաև վերլուծվում են գործող համակարգի կառուցվածքային խնդիրներն ու դրանց ազդեցությունը արտաքին տնտեսական գործունեության արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարության պարզեցման, թվայնացման և ավտոմատացման գործընթացներին, որոնք ուղղված են վարչական բեռի նվազեցմանը և գործարար միջավայրի բարելավմանը։ Քննարկվում են մաքսային ընթացակարգերի թափանցիկության բարձրացման, ռիսկերի կառավարման համակարգերի ներդրման և վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետության խնդիրները։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը՝ ներառյալ տարածաշրջանային և գլոբալ առևտրային կազմակերպությունների հետ ինտեգրացիան, մաքսային ստանդարտների ներդաշնակեցումը և արտահանման-ներմուծման ընթացակարգերի համադրումը միջազգային լավագույն փորձին։ Միաժամանակ վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության ազդեցությունները տնտեսական մրցունակության վրա, տեղական արտադրողների պաշտպանության և ազատ առևտրի հավասարակշռման հարցերը։ Գիտագործնական հատվածում ներկայացվում են մաքսային համակարգի բարեփոխման ուղղություններ՝ ուղղված կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը, մարդկային գործոնի ազդեցության սահմանափակմանը, էլեկտրոնային հայտարարագրման համակարգերի զարգացմանը և մեկ պատուհանի սկզբունքի լիարժեք ներդրմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը մաքսային կարգավորման կատարելագործումը դիտարկում է որպես արտաքին տնտեսական քաղաքականության ռազմավարական բաղադրիչ, որի արդյունավետ իրականացումը նպաստում է տնտեսական աճին, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և միջազգային տնտեսական ինտեգրացիայի խորացմանը։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինստիտուցիոնալ միջավայրի և նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում այն ձևական և ոչ ձևական ինստիտուտները, որոնք պայմանավորում են նորարարական գաղափարների ստեղծման, առևտրայնացման և ձեռնարկատիրական գործունեության վերածման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական կարգավորմանը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությանը, ֆինանսավորման հասանելիությանը, մրցակցային միջավայրին, պետական աջակցության մեխանիզմներին և գիտակրթական կառույցների մասնակցությանը նորարարական գործընթացներում։ Վերլուծվում է ինստիտուցիոնալ պայմանների ազդեցությունը ձեռնարկությունների նորարարական ակտիվության, ներդրումային որոշումների, տեխնոլոգիական զարգացման և շուկայական հնարավորությունների օգտագործման վրա։ Քննարկվում են նաև պետության, մասնավոր հատվածի, գիտական կազմակերպությունների և կրթական հաստատությունների փոխգործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև նորարարական էկոհամակարգի զարգացմանը նպաստող և խոչընդոտող գործոնները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արդյունավետ ինստիտուցիոնալ համակարգի նշանակությունը նորարարական ձեռնարկատիրության կայուն զարգացման և տնտեսության մրցունակության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության, ձեռնարկատիրության, նորարարությունների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Նոր Ջուղայի ապարանքների ճարտարապետությանը՝ XVII–XIX դարերի ընթացքում դրանց ձևավորման, զարգացման, հատակագծային և ծավալատարածական առանձնահատկությունների, հարդարանքի ու գեղարվեստական արժեքի համակողմանի քննությանը։ Նոր Ջուղան՝ Սպահանի հարավային հատվածում ձևավորված հայկական թաղամասը, ստեղծվել է Շահ Աբբաս I-ի օրոք 17-րդ դարի սկզբին՝ 1604 թվականի բռնագաղթերի հետևանքով այնտեղ տեղափոխված հայերի բնակեցմամբ։ Հայկական համայնքի տնտեսական հզորացումը հետագայում արտահայտվեց նաև բնակելի և հասարակական ճարտարապետության զարգացման մեջ՝ ձևավորելով առանձնահատուկ քաղաքային միջավայր։ Նոր Ջուղայի առանձնատներն ու ապարանքները ոչ միայն բնակության վայրեր էին, այլև հարուստ վաճառականական ընտանիքների սոցիալական դիրքի, տնտեսական կարողության և մշակութային ինքնության արտահայտման միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է ապարանքների հատակագծային կառուցվածքի բացահայտումը։ Նման կառույցների ձևավորման վրա ազդել են ինչպես հայկական ավանդական բնակելի ճարտարապետության որոշ սկզբունքներ, այնպես էլ Իրանի տեղական ճարտարապետական մշակույթը, կլիմայական պայմանները և քաղաքաշինական միջավայրը։ Փակ կամ կիսափակ բակերը, դրանց շուրջ խմբավորված բնակելի և օժանդակ տարածքները, ստվերոտ անցումները, այգիները և ջրային տարրերը ձևավորում էին բնակության համար հարմարավետ միջավայր՝ համապատասխանելով Սպահանի տաք և չոր կլիմային։ Նոր Ջուղայի հայկական առանձնատների կարևոր առանձնահատկություններից է արտաքին համեմատաբար զուսպ ճարտարապետության և ներսի հարուստ հարդարանքի հակադրությունը։ Շենքերի ներքին տարածքները հաճախ զարդարվել են որմնանկարներով, բուսական ու երկրաչափական զարդանախշերով, հայելային և այլ դեկորատիվ լուծումներով։ Նոր Ջուղայի ճարտարապետության մեջ հատկապես ուշագրավ է եվրոպական, իրանական և հայկական գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Հայ վաճառականները ակտիվ կապեր ունեին եվրոպական և ասիական տարբեր կենտրոնների հետ, և այդ միջազգային առևտրական ու մշակութային կապերը ներթափանցում էին նաև բնակելի ճարտարապետություն։ Նոր Ջուղայի տների ներքին հարդարանքում հանդիպող եվրոպական թեմաներով որմնանկարները, իրանական դեկորատիվ մոտիվները և հայկական մշակութային խորհրդանիշները ձևավորում են յուրահատուկ սինթեզ, որը առանձնացնում է այդ միջավայրը։ Նոր Ջուղայի ճարտարապետական ժառանգության վերաբերյալ ուսումնասիրություններում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Վանք թաղամասը, որտեղ պահպանվել են հայկական եկեղեցիներ, բնակելի տներ և պատմական այլ կառույցներ։ Նոր Ջուղայի հայկական եկեղեցիների ճարտարապետությունը նույնպես բնութագրվում է հայկական և իրանական ավանդույթների համադրմամբ, իսկ դրանց ներքին հարդարանքը հաճախ հարուստ է որմնանկարներով։ Ապարանքների ուսումնասիրության համար կարևոր է նաև դրանց սոցիալական գործառույթը։ XVII–XIX դարերում Նոր Ջուղայի հայ վաճառականները ձևավորել էին լայն միջազգային առևտրական ցանցեր, որոնք կապում էին Սպահանը Հնդկաստանի, Ռուսաստանի, Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի առևտրական կենտրոնների հետ։ Այդ տնտեսական գործունեության արդյունքում ձևավորված հարստությունը հնարավորություն էր տալիս կառուցելու ընդարձակ և ճոխ առանձնատներ, որոնք միաժամանակ ծառայում էին որպես ընտանեկան բնակավայր, ընդունելությունների վայր և հասարակական հեղինակության ցուցիչ։ Այդ պատճառով ապարանքի ճարտարապետությունը պետք է դիտարկել նաև համայնքի սոցիալական պատմության համատեքստում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև տարածական կազմակերպման և կենցաղային կյանքի փոխհարաբերությունը։ Բնակելի համալիրների տարբեր հատվածների՝ ընդունելության սրահների, ընտանեկան տարածքների, օժանդակ շինությունների, բակերի և այգիների դասավորությունը արտացոլում էր ընտանիքի կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները և մասնավոր ու հանրային տարածքների տարանջատման սկզբունքները։ Այս առումով ապարանքը պարզապես ճարտարապետական կառույց չէ, այլ պատմական աղբյուր, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել Նոր Ջուղայի հայ համայնքի կենսակերպը և սոցիալական կառուցվածքը։ Ժամանակի ընթացքում այդ կառույցների մի մասը վերափոխվել է, վնասվել կամ կորցրել նախնական տեսքը, ինչն առավել է ընդգծում դրանց փաստագրական և մշակութային արժեքը։ Նոր Ջուղայի պատմական միջավայրի պահպանումը ներկայումս կարևոր խնդիր է, քանի որ այստեղ պահպանված հայկական հուշարձանները ներկայացնում են Իրանի հայկական համայնքի բազմադարյա ներկայության և մշակութային փոխազդեցությունների եզակի վկայություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է Նոր Ջուղայի XVII–XIX դարերի բնակելի ճարտարապետության առանձնահատկությունները, հայկական վաճառականական վերնախավի կենցաղն ու մշակույթը, ինչպես նաև հայկական, իրանական և եվրոպական ճարտարապետական ու դեկորատիվ ավանդույթների փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ճարտարապետության պատմությամբ, հայկական սփյուռքի մշակույթով, իրանագիտությամբ, արվեստագիտությամբ, հուշարձանների պահպանությամբ և հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։