Готовые материалы

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ներմուծման փոխարինման և արտահանման խրախուսման քաղաքականության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում ներմուծման փոխարինման և արտահանման խթանման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրական ներուժի ընդլայնման և արտաքին տնտեսական կախվածության նվազեցման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրի կառուցվածքին, ներմուծվող և արտահանվող ապրանքների հիմնական խմբերին, տեղական արտադրության մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին և միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքերի ամրապնդման նախադրյալներին։ Վերլուծվում են ներմուծման փոխարինման քաղաքականության իրականացման տնտեսական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական խոչընդոտները, ինչպես նաև ներքին արտադրության զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Քննարկվում են արտահանման խրախուսման պետական գործիքները, ներդրումային միջավայրի բարելավման, արտադրանքի որակի բարձրացման, նորարարությունների ներդրման և արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են արտաքին առևտրի կարգավորման, մաքսային և հարկային քաղաքականության, միջազգային տնտեսական համագործակցության և առևտրային համաձայնագրերի հնարավոր ազդեցությունները Հայաստանի տնտեսության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ներմուծման փոխարինման և արտահանման խրախուսման քաղաքականությունների փոխկապակցվածությանը, դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների ձևավորման հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, միջազգային տնտեսագիտության, արտաքին առևտրի, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու արժանապատվության սահմանադրաիրավական պաշտպանության հիմնախնդիրների, իրավական երաշխիքների և դրանց կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարդու արժանապատվության հասկացության փիլիսոփայական և իրավական հիմքերը, դրա բովանդակությունը, սահմանադրական արժեքների համակարգում զբաղեցրած տեղը և մարդու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների հետ ունեցած փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ամրագրված արժանապատվության անձեռնմխելիության սկզբունքին, դրա իրավական նշանակությանը և պետական իշխանության մարմինների՝ մարդու արժանապատվությունը հարգելու ու պաշտպանելու պարտավորություններին։ Վերլուծվում են մարդու արժանապատվության պաշտպանության ներպետական իրավական կառուցակարգերը, սահմանադրական արդարադատության դերը և դատական պաշտպանության հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև միջազգային իրավական փաստաթղթերում մարդու արժանապատվության պաշտպանության սկզբունքները, մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի սահմանադրաիրավական համակարգի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են անձի արժանապատվության պաշտպանության և այլ սահմանադրական իրավունքների փոխհարաբերությունները, իրավաչափ սահմանափակումների հիմնախնդիրները, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող մեկնաբանական դժվարությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սահմանադրական օրենսդրության և իրավական պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններին՝ մարդու արժանապատվության արդյունավետ պաշտպանության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության, միջազգային իրավունքի, իրավունքի տեսության և Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, իրավաբանների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականության հավաքագրմանը, համակարգմանը և ընթերցողներին ներկայացմանը։ Ցանկում արտացոլվում են մշակութաբանության, արվեստագիտության, մշակութային շինարարության, մշակութալուսավորչական գործունեության, թանգարանագիտության, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակված աշխատություններն ու պարբերական մամուլի նյութերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակույթի և արվեստի ոլորտների գիտական, տեսական, մեթոդական և գործնական նշանակություն ունեցող գրականության մատենագիտական նկարագրությանը։ Ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրությանը։ Նյութերի համակարգման հիմքում ընկած են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքները, որոնց կիրառումը հնարավորություն է տալիս գրականությունը ներկայացնել ըստ թեմատիկ բաժինների և համապատասխան ենթաբաժինների։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական նշանակություն ունի մշակույթի զարգացման, գեղարվեստական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և արվեստի տարբեր ճյուղերի ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է նոր հրատարակությունների մասին տեղեկատվության տարածմանը, գրադարանային հավաքածուների օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և գիտահետազոտական աշխատանքների աղբյուրագիտական ապահովմանը։ Մատենագիտական ցանկը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտների գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների և համապատասխան գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանրէաբանական և կենսատեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Իրանի երկրաջերմային աղբյուրներից և անապատային հողերից առանձնացված ջերմասեր բացիլների ուսումնասիրությանը՝ որպես ջերմակայուն և թթվակայուն α-ամիլազ ֆերմենտների արտադրիչներ։ Քննության են առնվում ծայրահեղ ջերմաստիճանային և շրջակա միջավայրի այլ անբարենպաստ պայմաններում բնակվող մանրէների կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց հարմարվողական մեխանիզմները և կենսատեխնոլոգիական կիրառության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմասեր բացիլների մեկուսացման, մաքուր կուլտուրաների ստացման, ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական հատկությունների բնութագրման և ամիլոլիտիկ ակտիվության գնահատման մեթոդներին։ Վերլուծվում են α-ամիլազների արտադրության վրա աճեցման ջերմաստիճանի, միջավայրի թթվայնության, սննդանյութերի կազմի և մշակման այլ պայմանների հնարավոր ազդեցությունները։ Քննարկվում են արտադրվող ֆերմենտների կատալիտիկ ակտիվության, ջերմային կայունության, թթվային միջավայրում ակտիվության պահպանման և տարբեր ֆիզիկաքիմիական գործոնների նկատմամբ դիմադրողականության գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բարձր ֆերմենտային ակտիվությամբ մանրէային շտամների ընտրության, ֆերմենտների արտադրության պայմանների օպտիմալացման և դրանց հատկությունների համեմատական հետազոտության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմակայուն և թթվակայուն α-ամիլազների կիրառական նշանակությանը օսլայի վերամշակման, սննդարդյունաբերության, կենսատեխնոլոգիական արտադրության և արդյունաբերական ֆերմենտային գործընթացների արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, ֆերմենտաբանության, արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի, կենսաքիմիայի և ծայրահեղ միջավայրերում բնակվող միկրոօրգանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ բանաստեղծ Հրաչյա Սարուխանի պոեզիայի ուսումնասիրությանը, նրա ստեղծագործական աշխարհայացքի, գեղարվեստական մտածողության և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում բանաստեղծի ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղագիտական հիմքերը, քնարական խոսքի կառուցվածքը, պատկերային համակարգը և անհատական ոճի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու ներաշխարհի, հայրենիքի, հիշողության, սիրո, ժամանակի, կյանքի ու գոյության իմաստավորման թեմաների հնարավոր դրսևորումներին նրա բանաստեղծական ժառանգության մեջ։ Վերլուծվում են բանաստեղծական լեզվի արտահայտչական հնարավորությունները, փոխաբերությունների, խորհրդանիշների, պատկերավոր համեմատությունների և հուզական երանգավորման միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են քնարական հերոսի ինքնարտահայտման ձևերը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, ազգային ու համամարդկային արժեքների գեղարվեստական արտացոլման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բանաստեղծությունների կառուցվածքային և տաղաչափական առանձնահատկությունները, ռիթմի, հնչերանգի և բառապաշարի դերը հեղինակի գեղարվեստական մտածողության արտահայտման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում Հրաչյա Սարուխանի պոեզիայի տեղին հայ նորագույն գրականության համատեքստում, նրա ստեղծագործական ինքնատիպության գնահատման և բանաստեղծական ավանդույթների հետ ունեցած առնչությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, ժամանակակից հայ պոեզիայի, գրականության տեսության, ոճագիտության և բանաստեղծական տեքստերի վերլուծության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Ճարտարապետագիտական և քաղաքաշինական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ֆրանսիայում սոցիալական բնակարանաշինության հատակագծային և տարածական կազմակերպման սկզբունքների պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի կեսերից մինչև XX դարի վերջն ընկած ժամանակահատվածում։ Քննության են առնվում սոցիալական բնակարանների ձևավորման պատմական, տնտեսական և հասարակական նախադրյալները, արդյունաբերականացման ու քաղաքային բնակչության աճի ազդեցությունը բնակարանային միջավայրի կազմակերպման վրա, ինչպես նաև բնակարանային քաղաքականության զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակելի շենքերի հատակագծային լուծումների, բնակարանների ներքին տարածական կառուցվածքի, բնակելի համալիրների տեղաբաշխման և հասարակական տարածքների կազմակերպման սկզբունքների փոփոխություններին։ Վերլուծվում են XIX դարի աշխատավորական բնակավայրերից մինչև XX դարի զանգվածային սոցիալական բնակարանաշինության համալիրներ անցման առանձնահատկությունները, ճարտարապետական մոտեցումների զարգացումը և բնակելի միջավայրի որակի ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են ֆրանսիական սոցիալական բնակարանաշինության վրա քաղաքաշինական տեսությունների, մոդեռնիստական ճարտարապետության, պետական բնակարանային ծրագրերի և սոցիալական բարեփոխումների ունեցած ազդեցությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բնակելի կառուցապատման խտության, շենքերի հարկայնության, բնակարանների ֆունկցիոնալ գոտիավորման, կանաչ տարածքների և հասարակական ենթակառուցվածքների կազմակերպման հնարավոր մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալական բնակարանաշինության զարգացման տարբեր փուլերում կիրառված նախագծային սկզբունքների առավելություններին, սահմանափակումներին և քաղաքային միջավայրի սոցիալական ու տարածական կառուցվածքի վրա դրանց ազդեցությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, քաղաքաշինության, բնակելի շենքերի նախագծման, սոցիալական բնակարանային քաղաքականության և եվրոպական քաղաքների տարածական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսական ճարտարագիտության և տեխնիկական գիտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ծղոտի մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, համապատասխան մեքենասարքավորումների կառուցվածքային ու շահագործական պարամետրերի հիմնավորմանը, ինչպես նաև ծղոտի պահպանման համար նախատեսված ամբարների արդյունավետ նախագծման խնդիրներին։ Քննության են առնվում ծղոտի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, դրա հավաքման, տեղափոխման, մանրացման, խտացման և պահեստավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծղոտի մշակման ընթացքում կիրառվող մեքենաների աշխատանքային օրգանների կառուցվածքին, դրանց արտադրողականությանը, էներգատարությանը և տեխնոլոգիական գործընթացների որակի ապահովման պայմաններին։ Վերլուծվում են ծղոտի խոնավության, խտության, մասնիկների չափերի և այլ ֆիզիկական բնութագրերի ազդեցությունները մշակման ու պահպանման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են մեքենասարքավորումների տեխնիկական պարամետրերի ընտրության, աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման, էներգետիկ ծախսերի նվազեցման և արտադրական գործընթացների մեքենայացման կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ամբարների տարողության, երկրաչափական չափերի, օդափոխության պայմանների, ծղոտի տեղաբաշխման և պահպանման ընթացքում որակական կորուստների նվազեցման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տեսական հաշվարկների, փորձարարական հետազոտությունների և տեխնիկատնտեսական գնահատման մեթոդների կիրառմանը՝ մշակման տեխնոլոգիայի ու պահեստավորման համակարգերի արդյունավետությունը հիմնավորելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենայացման, ագրարային մեքենաշինության, հետբերքահավաքային տեխնոլոգիաների, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և տեխնոլոգիական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկահոգեբանական և հոգեսոմատիկ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անձի նույնացումների դերին սրտանոթային հիվանդությունների առաջացման և զարգացման գործընթացներում՝ հոգեբանական ու ֆիզիոլոգիական գործոնների փոխազդեցության համատեքստում։ Քննության են առնվում անձի նույնացման հոգեբանական մեխանիզմները, ինքնընկալման և սոցիալական դերերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կապերը հուզական վիճակի, սթրեսային արձագանքների և առողջական վարքագծի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի հոգեբանական առանձնահատկությունների, ներքին հակասությունների, սոցիալական հարաբերությունների և հուզական լարվածության հնարավոր ազդեցություններին սրտանոթային համակարգի գործունեության վրա։ Վերլուծվում են երկարատև հոգեբանական սթրեսի, անհանգստության, հուզական կարգավորման դժվարությունների և ինքնության հետ կապված հոգեբանական գործընթացների փոխկապակցվածությունները սրտանոթային հիվանդությունների հայտնի ռիսկի գործոնների հետ։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմների, միջանձնային հարաբերությունների, սոցիալական միջավայրի և անձի հարմարվողական հնարավորությունների նշանակությունը հոգեսոմատիկ խանգարումների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հոգեբանական գնահատման, կլինիկական դիտարկման և սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ ցուցանիշների համադրման հնարավորությունները՝ առանց հոգեբանական գործոնները հիվանդությունների միակ կամ անմիջական պատճառ համարելու։ Անդրադարձ է կատարվում սրտանոթային հիվանդությունների կանխարգելման համալիր մոտեցումներին, հոգեբանական աջակցության նշանակությանը և բժշկական ու հոգեբանական մասնագիտական համագործակցության հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բժշկական հոգեբանության, հոգեսոմատիկ բժշկության, սրտաբանության, անձի հոգեբանության և առողջության հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնիկական և երկրաֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է թվային գրանցման համակարգով լայնատիրույթ սեյսմագրիչի մշակման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և գործառնական արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սեյսմիկ տատանումների գրանցման ֆիզիկական հիմունքները, սեյսմաչափական սարքավորումների աշխատանքի սկզբունքները և երկրաշարժերի ու երկրակեղևի տատանումների չափման տեխնիկական պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լայնատիրույթ սեյսմագրիչի զգայունության, հաճախականային բնութագրերի, չափման ճշգրտության և թույլ ու ուժեղ սեյսմիկ ազդանշանների գրանցման հնարավորությունների ապահովմանը։ Վերլուծվում են սեյսմիկ ազդանշանների ընդունման, ուժեղացման, անալոգաթվային փոխակերպման, թվային մշակման և տվյալների պահպանման գործընթացների տեխնիկական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են սարքի էլեկտրոնային հանգույցների նախագծման, չափիչ համակարգի կայունության, աղմուկների նվազեցման, ազդանշանների դինամիկական տիրույթի ընդլայնման և գրանցման համակարգի հուսալիության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սեյսմագրիչի մաթեմատիկական մոդելավորման, չափագիտական բնութագրերի գնահատման, փորձարարական ստուգումների և ստացված ազդանշանների համեմատական վերլուծության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում թվային սեյսմաչափական սարքավորումների նշանակությանը սեյսմոլոգիական դիտարկումների կազմակերպման, երկրաշարժերի մոնիթորինգի, սեյսմիկ տվյալների որակի բարձրացման և երկրակեղևի դինամիկական գործընթացների հետազոտության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սեյսմոլոգիայի, երկրաֆիզիկայի, չափիչ տեխնիկայի, էլեկտրոնային սարքաշինության և թվային ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական և կլինիկական ախտորոշման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ստորին վերջույթների քրոնիկական երակային անբավարարության ախտորոշման և վիրաբուժական շտկման արդյունքների գնահատման գործընթացում դուպլեքսային սկանավորման դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ստորին վերջույթների երակային համակարգի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, երակային արյան շրջանառության խանգարման մեխանիզմները և քրոնիկական երակային անբավարարության զարգացման հիմնական պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուլտրաձայնային դուպլեքսային հետազոտության հնարավորություններին՝ երակների կառուցվածքի, արյան հոսքի ուղղության և արագության, երակային փականների աշխատանքի ու հետադարձ արյունահոսքի հայտնաբերման տեսանկյունից։ Վերլուծվում են հիվանդության տարբեր կլինիկական դրսևորումների և ուլտրաձայնային ցուցանիշների փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև մակերեսային, խորանիստ և հաղորդակցող երակների ախտաբանական փոփոխությունների գնահատման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են դուպլեքսային սկանավորման կիրառման հնարավորությունները նախավիրահատական հետազոտության, վիրաբուժական միջամտության պլանավորման և բուժման համապատասխան եղանակի ընտրության գործընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են վիրահատությունից հետո երակային արյան շրջանառության փոփոխությունների գնահատման, բուժման արդյունավետության վերահսկման, մնացորդային երակային խանգարումների և հնարավոր կրկնությունների հայտնաբերման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում կլինիկական տվյալների և ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունքների համադրման նշանակությանը ախտորոշման ճշգրտության բարձրացման, վիրաբուժական բուժման արդյունքների գնահատման և հիվանդների հետագա հսկողության կազմակերպման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անոթային վիրաբուժության, ֆլեբոլոգիայի, ուլտրաձայնային ախտորոշման, սրտանոթային բժշկության և ստորին վերջույթների երակային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և հաշվապահական հաշվառման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդարդյունաբերության ոլորտում ռազմավարական հաշվառման ներդրման հիմնախնդիրների, դրա կազմակերպման մեթոդաբանական մոտեցումների և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ռազմավարական հաշվառման տեսական հիմունքները, դրա տեղը կառավարչական հաշվառման համակարգում և նշանակությունը կազմակերպությունների երկարաժամկետ զարգացման նպատակների իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդարդյունաբերական ձեռնարկությունների արտադրական և տնտեսական գործունեության առանձնահատկություններին, ծախսերի կառուցվածքին, ինքնարժեքի ձևավորմանը և ֆինանսական ու ոչ ֆինանսական տեղեկատվության օգտագործմանը ռազմավարական որոշումների ընդունման ժամանակ։ Վերլուծվում են ռազմավարական հաշվառման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, մրցակցային միջավայրի գնահատումը, արտադրանքի շահութաբերության վերլուծությունը և կազմակերպության գործունեության հիմնական ցուցանիշների վերահսկման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև արտադրական ծախսերի ռազմավարական կառավարման, արժեքի ստեղծման շղթայի վերլուծության, բյուջետավորման և երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի սննդարդյունաբերական կազմակերպություններում հաշվառման տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, կառավարման գործընթացների թվայնացման և ռազմավարական հաշվառման ներդրման կազմակերպական ու մեթոդական նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական հաշվառման նշանակությանը ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, տնտեսական ռիսկերի գնահատման և կայուն զարգացման ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման, ռազմավարական կառավարման, սննդարդյունաբերության տնտեսագիտության և Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական և տոհմաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Օրբելյան իշխանական տոհմի ներկայացուցիչ Թարսայիճ Օրբելյանի և Մինա Խաթունի սերունդների ծագումնաբանության, ընտանեկան կապերի և պատմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում միջնադարյան Հայաստանի իշխանական տների ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, Օրբելյանների տոհմի պատմական նշանակությունը և Սյունիքի քաղաքական ու հասարակական կյանքում նրանց ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թարսայիճ Օրբելյանի և Մինա Խաթունի ընտանիքի տոհմաբանական կապերին, ժառանգական հաջորդականությանը, ամուսնական հարաբերությունների միջոցով ձևավորված ազնվական կապերին և հետագա սերունդների պատմական ճակատագրերին։ Դիտարկվում են իշխանական տոհմերի ներքին կառուցվածքը, ժառանգության փոխանցման ավանդույթները, հողային տիրույթների կառավարման առանձնահատկությունները և եկեղեցական հաստատությունների հետ ունեցած հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են օգտագործվել միջնադարյան պատմագրական աղբյուրներ, վիմագիր արձանագրություններ, ձեռագրերի հիշատակարաններ և տոհմաբանական տեղեկություններ՝ ընտանեկան կապերն ու պատմական իրադարձությունները վերականգնելու նպատակով։ Քննարկվում են նաև Օրբելյանների մշակութային և հոգևոր հովանավորչությունը, նրանց առնչությունները հայկական վանական կենտրոնների հետ և իշխանական ընտանիքների մասնակցությունը տարածաշրջանի հասարակական կյանքին։ Անդրադարձ է կատարվում տոհմաբանական ուսումնասիրությունների նշանակությանը միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական պատմության, ազնվականության կառուցվածքի և ընտանեկան ժառանգության պահպանման գործընթացների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց միջնադարյան պատմության, պատմական տոհմաբանության, աղբյուրագիտության, վիմագրագիտության և Սյունիքի իշխանական տների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական և կլինիկափորձարարական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գլխուղեղի իշեմիկ ախտահարումների ժամանակ ֆիզիկական գործոնների նեյրոպաշտպանիչ և շտկող ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների ախտաֆիզիոլոգիական հիմունքները, նյարդային հյուսվածքի թթվածնային անբավարարության հետևանքները և իշեմիկ վնասման պայմաններում առաջացող բջջային ու կենսաքիմիական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ֆիզիկական գործոնների հնարավոր ազդեցությանը նյարդային բջիջների կենսունակության, ուղեղային արյան շրջանառության, նյութափոխանակության և վերականգնողական գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են նեյրոպաշտպանության մեխանիզմները, օքսիդատիվ սթրեսի, բորբոքային գործընթացների, բջջային էներգետիկ փոխանակության և նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական ներգործության տարբեր եղանակների կիրառման տեսական նախադրյալները, դրանց հնարավոր շտկող ազդեցությունները և նյարդաբանական խանգարումների վերականգնման գործընթացներում ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կլինիկական և փորձարարական հետազոտությունների համադրման, նյարդաբանական վիճակի գնահատման, ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական ցուցանիշների վերլուծության և կիրառվող մեթոդների արդյունավետության որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում գլխուղեղի իշեմիկ ախտահարումների հետևանքների մեղմացման, վերականգնողական բուժման գիտական հիմքերի զարգացման և նյարդային համակարգի պաշտպանական հնարավորությունների ուսումնասիրման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաբանության, նեյրոֆիզիոլոգիայի, ախտաֆիզիոլոգիայի, վերականգնողական բժշկության և գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական և համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամերիկահայ գրող Մայքլ Արլեն Կրտսերի ստեղծագործական ժառանգության, գեղարվեստական մտածողության և գրական աշխարհայացքի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղինակի ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, ինքնության որոնման, պատմական հիշողության, ազգային պատկանելության և մշակութային ինքնաճանաչման հիմնախնդիրների գեղարվեստական արտացոլումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական ծագման և ամերիկյան մշակութային միջավայրի փոխազդեցությանը, սփյուռքահայ ինքնության ձևավորման բարդություններին և անհատի՝ սեփական պատմական արմատների հետ հարաբերությունների ներկայացմանը։ Վերլուծվում են գրողի պատմողական ոճը, ինքնակենսագրական տարրերի կիրառությունը, կերպարների հոգեբանական նկարագրությունները և անձնական ու հավաքական հիշողության փոխկապակցվածությունը։ Դիտարկվում են հատկապես «Ուղևորություն դեպի Արարատ» ստեղծագործության մեջ արտահայտված ազգային ինքնության վերագտնման, Հայոց ցեղասպանության հիշողության և սերունդների միջև պատմական փորձառության փոխանցման հարցերը։ Քննարկվում են նաև հեղինակի գեղարվեստական աշխարհում օտարության, պատկանելության, ընտանեկան հարաբերությունների և մշակութային երկակիության դրսևորումները՝ ամերիկյան ու սփյուռքահայ գրական ավանդույթների համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում Մայքլ Արլեն Կրտսերի ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկություններին, փաստագրական և գեղարվեստական պատումի փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև նրա գրական ժառանգության նշանակությանը հայկական սփյուռքի ինքնության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սփյուռքահայ գրականության, ամերիկյան գրականության, համեմատական գրականագիտության, մշակութային հիշողության և ինքնության գրական արտահայտությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։