Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզի բնական և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությամբ ձևափոխված լանդշաֆտների համալիր ուսումնասիրությանը, դրանց էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը և պահպանության ու բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում տարածքի բնական բաղադրիչների՝ ռելիեֆի, կլիմայական պայմանների, ջրային ռեսուրսների, հողային ծածկույթի, բուսականության և կենդանական աշխարհի փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև դրանց վրա բնակավայրերի զարգացման, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և տնտեսական գործունեության այլ ձևերի ազդեցությունը։ Քննվում է մարզի լանդշաֆտային բազմազանությունը, բնական տարածքային համալիրների առանձնահատկությունները և դրանց փոփոխությունների տարածական բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդածին ծանրաբեռնվածության հետևանքով առաջացող հողերի էրոզիայի ու դեգրադացման, բուսածածկույթի փոփոխության, ջրային համակարգերի աղտոտման, բնական միջավայրի մասնատման և այլ էկոլոգիական խնդիրների գնահատմանը։ Կարևորվում է բնական և անթրոպոգեն գործոնների համատեղ ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ լանդշաֆտների ժամանակակից վիճակը պայմանավորված է ինչպես բնական գործընթացներով, այնպես էլ տարածքի երկարատև տնտեսական օգտագործմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դաշտային դիտարկումների, քարտեզագրական նյութերի, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, հեռահար զոնդավորման տվյալների և համեմատական վերլուծության հնարավորությունները՝ տարածքային փոփոխությունների բացահայտման ու գնահատման համար։ Ուսումնասիրվում են նաև տարբեր լանդշաֆտների կայունությունը և մարդածին ազդեցությունների նկատմամբ խոցելիությունը։ Բարելավման ուղղությունների շրջանակում կարևորվում են հողային ու ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, դեգրադացված տարածքների վերականգնումը, կանաչ տարածքների պահպանումն ու ընդլայնումը, անտառային էկոհամակարգերի պաշտպանությունը և բնօգտագործման առավել հավասարակշռված մոտեցումների կիրառումը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարածքային պլանավորման և շրջակա միջավայրի պահպանության միջոցառումների փոխկապակցումը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆիզիկական աշխարհագրության, լանդշաֆտագիտության, բնապահպանության և տարածքային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական հիմքեր ստեղծել մարզի բնական ռեսուրսների պահպանության, խախտված լանդշաֆտների վերականգնման և տարածքի կայուն օգտագործման համար։

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում վաղեմության ինստիտուտի տեսական, իրավական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավական ժամանակահատվածների նշանակությունն է, որոնց լրանալը օրենքով նախատեսված պայմաններում կարող է ազդեցություն ունենալ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու կամ նշանակված պատժի իրականացման հնարավորության վրա։ Քննվում են վաղեմության ինստիտուտի իրավական բնույթը, նպատակները և դրա տեղը քրեական իրավունքի ընդհանուր համակարգում՝ այն կապելով իրավական որոշակիության, արդարության, պատասխանատվության և քրեական ներգործության նպատակահարմարության սկզբունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վաղեմության ժամկետների տարբերակման չափանիշներին, դրանց հաշվարկման ընդհանուր սկզբունքներին և հանցագործության բնույթի ու ծանրության հետ ունեցած հարաբերակցությանը։ Վերլուծվում են այն իրավական հանգամանքները, որոնք կարող են ազդել ժամկետի ընթացքի վրա, ինչպես նաև վաղեմության կիրառման համար նշանակություն ունեցող տարբեր իրավիճակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրեական պատասխանատվության վաղեմության և դատավճռով նշանակված պատժի կատարման վաղեմության տարբերակումը, քանի որ դրանք իրավական տարբեր փուլերում գործող և ինքնուրույն հետևանքներ առաջացնող կառուցակարգեր են։ Անդրադարձ է կատարվում նաև շարունակվող կամ տևող բնույթ ունեցող արարքների դեպքում ժամկետի սկզբնակետի որոշման տեսական խնդիրներին և հանցակցության պայմաններում վաղեմության կիրառման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն դեպքերը, որոնց նկատմամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել վաղեմության ընդհանուր կանոններից բացառություններ կամ հատուկ կարգավորումներ։ Վաղեմության ինստիտուտը վերլուծվում է նաև տուժողների իրավունքների, հանրային շահի և անձի իրավական վիճակի որոշակիության միջև հավասարակշռության տեսանկյունից։ Համեմատական իրավական մոտեցումը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու տարբեր իրավական համակարգերում վաղեմության ժամկետների սահմանման և կիրառման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է քրեական իրավունքում ժամանակի իրավական նշանակության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ բացահայտելով վաղեմության ժամկետների սահմանման հիմքերը, դրանց կիրառման պայմանները և քրեաիրավական հարաբերությունների վրա առաջացող հետևանքները։

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության շրջանակում գնաճի նպատակադրման մեխանիզմի կիրառման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գների կայունության ապահովման, գնաճային սպասումների կառավարման և կենտրոնական բանկի դրամավարկային գործիքների արդյունավետ օգտագործման հարցերն են։ Քննվում է գնաճի նպատակադրման տնտեսական էությունը, դրա ձևավորման նախադրյալները և այն հիմնական պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են այս ռազմավարության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրամավարկային քաղաքականության նպատակների և գործիքների փոխկապակցվածությանը, տոկոսադրույքների փոփոխությունների ազդեցությանը տնտեսության վրա, փողի առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև դրամավարկային ազդակների փոխանցման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են գնաճի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ համախառն պահանջարկի փոփոխությունները, արտադրության ծախսերը, փոխարժեքի տատանումները, ներմուծվող ապրանքների գները և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ արտաքին շուկաներից և ներմուծումից կախվածությունը կարող է սահմանափակել միայն դրամավարկային գործիքներով գնաճային գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև կենտրոնական բանկի հաղորդակցման քաղաքականության և հասարակության գնաճային սպասումների միջև կապը։ Դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ վստահությունը, որոշումների կանխատեսելիությունը և նպատակների հստակ ներկայացումը դիտարկվում են որպես գնաճի նպատակադրման արդյունավետության կարևոր պայմաններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման անհրաժեշտությանը, ֆինանսական համակարգի կայունությանը և տնտեսական աճի ու գների կայունության միջև հնարավոր փոխազդեցություններին։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գնաճի նպատակադրման կիրառման առանձնահատկությունները և բացահայտելու դրա արդյունավետությունը սահմանափակող կառուցվածքային ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային կարգավորման և ֆինանսական քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գնաճի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական իրավունքի շրջանակում անձի կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի հետևանքով առաջացող հատուցման հարաբերությունների տեսական և իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում վնաս պատճառելու հետևանքով ծագող պարտավորությունների բնույթը, պատասխանատվության առաջացման իրավական հիմքերը և տուժած անձի կամ օրենքով նախատեսված այլ շահագրգիռ անձանց իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներն են։ Քննվում են վնասի հասկացությունը, դրա գույքային և ոչ գույքային հետևանքները, վնաս պատճառողի վարքագծի հակաիրավականությունը, պատճառահետևանքային կապը և պատասխանատվության համար նշանակություն ունեցող այլ պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առողջությանը պատճառված վնասի դեպքում հատուցման ենթակա կորուստների որոշման սկզբունքներին, այդ թվում՝ աշխատունակության նվազման կամ կորստի հետևանքով չստացված եկամուտների և առողջության վերականգնման հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի իրավական գնահատմանը։ Կյանքի կորստի դեպքում դիտարկվում են այն անձանց իրավունքները, որոնք օրենքով սահմանված պայմաններում կարող են ունենալ հատուցում ստանալու իրավունք, ինչպես նաև նման հատուցման նշանակությունը նրանց գույքային շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են վնասի չափի որոշման, հատուցման ձևերի և վճարումների իրականացման հետ կապված ընդհանուր իրավական մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյութական և բարոյական վնասների հարաբերակցության հարցը՝ հաշվի առնելով, որ անձի առողջությանը կամ կյանքին առնչվող իրավախախտումները կարող են առաջացնել ոչ միայն տնտեսական կորուստներ, այլև անձնական ոչ գույքային բնույթի հետևանքներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն իրավիճակներին, երբ վնասի հատուցման պարտականությունը կարող է կապված լինել գործատուի, կազմակերպության, բարձր վտանգավորության աղբյուրի օգտագործման կամ այլ իրավական հիմքերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ապահովագրական մեխանիզմների և սոցիալական պաշտպանության միջոցների հարաբերակցությունը քաղաքացիաիրավական հատուցման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տուժած անձի իրավունքների արդյունավետ դատական պաշտպանության, վնասի իրական չափի հիմնավորման և արդարացի հատուցման ապահովման խնդիրը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքացիական իրավունքի, վնասի հատուցման և իրավական պատասխանատվության տեսական մոտեցումները՝ ներկայացնելով անձի կյանքի ու առողջության պաշտպանությունը որպես մասնավոր իրավունքի կարևորագույն ուղղություններից մեկը։

Աշխատությունը նվիրված է ընտանեկան հարաբերություններում կանանց նկատմամբ բռնության սոցիալական բնույթի, դրա առաջացման պայմանների և հասարակական հետևանքների ուսումնասիրությանը՝ Թեհրանի սոցիալական միջավայրի օրինակով։ Հետազոտության առանցքում ամուսնական հարաբերություններում իշխանության բաշխման, ընտանիքում կնոջ սոցիալական կարգավիճակի, հասարակական նորմերի, ավանդույթների և սոցիալ-տնտեսական գործոնների փոխազդեցությունն է։ Բռնությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին ընտանեկան հակամարտության դրսևորում, այլև որպես ավելի լայն սոցիալական երևույթ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է ընտանիքի կառուցվածքի, գենդերային դերերի և հասարակական հարաբերությունների համակողմանի վերլուծություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն սոցիալական պայմաններին, որոնք կարող են նպաստել բռնության առաջացմանը կամ դրա շարունակականությանը՝ ներառյալ տնտեսական կախվածությունը, կրթական մակարդակը, ընտանիքի ներսում որոշումների ընդունման ձևերը, հասարակական սպասումները և աջակցության հասանելիությունը։ Քննվում են բռնության ֆիզիկական, հոգեբանական, տնտեսական և վերահսկող վարքագծի այլ դրսևորումները՝ առանց դրանք մեկուսացնելու ընտանեկան ու հասարակական ընդհանուր համատեքստից։ Կարևորվում է նաև կանանց կողմից նման իրավիճակների ընկալման, դրանց մասին հաղորդելու կամ օգնություն փնտրելու վրա ազդող սոցիալական գործոնների ուսումնասիրությունը։ Սոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարբեր ժողովրդագրական և սոցիալական խմբերի միջև հնարավոր տարբերությունները, ինչպես նաև բացահայտել այն արժեքային պատկերացումները, որոնք կարող են ազդել ամուսնական հարաբերությունների և ընտանիքում ընդունելի վարքագծի մասին պատկերացումների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հասարակական աջակցության համակարգերի, սոցիալական ծառայությունների, իրավական պաշտպանության և իրազեկման նշանակությանը՝ խնդրի կանխարգելման ու տուժած անձանց պաշտպանության համատեքստում։ Թեհրանի՝ որպես խոշոր և սոցիալապես բազմազան քաղաքային միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ավանդական ընտանեկան պատկերացումների և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ընտանիքի սոցիոլոգիայի, գենդերային ուսումնասիրությունների և սոցիալական խնդիրների վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կանանց նկատմամբ ընտանեկան բռնության սոցիալական պայմանավորվածությունները, դրա տարածման վրա ազդող գործոնները և կանխարգելման հասարակական մեխանիզմների նշանակությունը։

Աշխատությունը նվիրված է մարդու իրավունքների գաղափարի տեսական հիմքերի, բովանդակային կառուցվածքի և իրավական ու քաղաքական նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մարդու իրավունքների՝ որպես անձի արժանապատվության, ազատության և հասարակական հարաբերություններում նրա ինքնուրույնության ապահովման հիմնարար սկզբունքների համակարգի ընկալումն է։ Քննվում են մարդու իրավունքների ձևավորման պատմափիլիսոփայական նախադրյալները, բնական իրավունքի, ազատության, հավասարության և արդարության գաղափարների ազդեցությունը դրանց զարգացման վրա, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց արդյունքում մարդու իրավունքները աստիճանաբար ամրագրվել են իրավական համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավունքների և ազատությունների էության, դրանց փոխկապակցվածության ու դասակարգման խնդիրներին՝ դիտարկելով քաղաքացիական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրավունքների ընդհանուր բնութագրերը։ Վերլուծվում է մարդու, հասարակության և պետության փոխհարաբերությունը՝ պարզաբանելով պետության դերը իրավունքների ճանաչման, պաշտպանության և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ իրավական մեխանիզմների ձևավորման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու իրավունքների սահմանադրական ամրագրման, իրավական երաշխիքների, դատական պաշտպանության և իրավական պատասխանատվության ընդհանուր նշանակության ուսումնասիրությունը։ Իրավաքաղաքական տեսանկյունից քննարկվում է մարդու իրավունքների ազդեցությունը պետական իշխանության կազմակերպման, իրավական պետության, ժողովրդավարական հաստատությունների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև անհատի իրավունքների և հանրային շահերի հարաբերակցության խնդրին, քանի որ իրավունքների իրականացումը հասարակական կյանքում կարող է առնչվել այլ անձանց իրավունքների պաշտպանության և իրավաչափ հանրային նպատակների ապահովման անհրաժեշտությանը։ Միջազգային իրավական հարթության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու մարդու իրավունքների պաշտպանության համընդհանուր և տարածաշրջանային սկզբունքների ձևավորման նշանակությունը և դրանց փոխազդեցությունը ներպետական իրավակարգավորումների հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև իրավունքների իրավական ամրագրման և դրանց գործնական իրականացման միջև տարբերությունը՝ ընդգծելով արդյունավետ պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, քաղաքական գիտության և իրավունքի փիլիսոփայության մոտեցումները՝ մարդու իրավունքները ներկայացնելով որպես ժամանակակից իրավական ու քաղաքական համակարգերի հիմնարար արժեքային և նորմատիվ հիմքեր։

Աշխատությունը նվիրված է Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացված լայնածավալ սպեկտրային դիտումների շրջանակում հայտնաբերված և ընտրված երկնային տիրույթներում տեղակայված գալակտիկաների հատկությունների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում արտագալակտիկական օբյեկտների դիտողական տվյալների վերլուծությունն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց սպեկտրային, լուսաչափական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պարզել տարբեր տիպի գալակտիկաների ֆիզիկական բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սպեկտրներում դիտվող ճառագայթման և կլանման գծերին, որոնք կարևոր տեղեկություններ են տալիս գալակտիկաներում ընթացող ֆիզիկական գործընթացների, աստղառաջացման ակտիվության և միջաստղային միջավայրի հատկությունների մասին։ Դիտարկվում են գալակտիկաների սպեկտրային դասակարգման խնդիրները, դրանց գույները, տեսանելի պայծառությունը, ձևաբանական հատկանիշները և այլ դիտողական պարամետրեր։ Կարևոր ուղղություններից է ակտիվ գալակտիկական միջուկների և ուժեղ ճառագայթմամբ առանձնացող օբյեկտների հայտնաբերումն ու ուսումնասիրությունը, քանի որ նման աղբյուրները հնարավորություն են տալիս հետազոտելու գալակտիկաների կենտրոնական շրջաններում ընթացող բարձր էներգիական երևույթները։ Սպեկտրային տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել նաև օբյեկտների կարմիր շեղումները և ուսումնասիրել դրանց տարածական բաշխման առանձնահատկությունները։ Ընտրված երկնային տիրույթների մանրամասն հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել տարբեր բնութագրերով գալակտիկաների տվյալները, առանձնացնել հետաքրքիր կամ հազվադեպ օբյեկտներ և ձևավորել հետագա դիտումների համար անհրաժեշտ ընտրանքներ։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն ունեն աստղագիտական կատալոգների, լուսաչափական տվյալների և տարբեր ալիքային տիրույթներում կատարված դիտումների համադրումը, ինչը նպաստում է ուսումնասիրվող աղբյուրների առավել ամբողջական բնութագրմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել գալակտիկաների ակտիվության, աստղառաջացման գործընթացների, գալակտիկական միջուկների և արտագալակտիկական օբյեկտների դասակարգման խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է դիտողական աստղաֆիզիկայի կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով սպեկտրային երկնային դիտումների նշանակությունը գալակտիկաների բազմազանության, ֆիզիկական հատկությունների և տիեզերական միջավայրում դրանց բաշխման ուսումնասիրության գործում։

Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում գոյականի բառաքերականական առանձնահատկությունների ուսուցման մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սովորողների ակտիվ և պասիվ բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Հետազոտության առանցքում քերականական գիտելիքների և բառապաշարային աշխատանքի փոխկապակցված կազմակերպումն է, որի միջոցով սովորողները ոչ միայն յուրացնում են գոյականի ձևաբանական հատկանիշները, այլև ընդլայնում են բառերի իմաստների, գործածության ոլորտների և ոճական հնարավորությունների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։ Քննվում են գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցման բովանդակությունը, դրանց ներկայացման հաջորդականությունը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդների ընտրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գոյականների իմաստային խմբերի, հատուկ և հասարակ անունների, անձնանիշ և իրանիշ բառերի, թվի, հոլովման ու առման հետ կապված լեզվական երևույթների ուսուցմանը՝ դրանք կապելով բառապաշարի նպատակային զարգացման հետ։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի քերականական նյութը չպետք է յուրացվի մեկուսացված ձևով, այլ պետք է ուսումնասիրվի կենդանի խոսքի, գեղարվեստական և տեղեկատվական տեքստերի, բառարանային աշխատանքի ու հաղորդակցական առաջադրանքների միջոցով։ Տարբեր համատեքստերում գոյականների գործածության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբերակել բառերի հիմնական և փոխաբերական իմաստները, հասկանալ հոմանիշային ու հականիշային հարաբերությունները, ճանաչել բազմիմաստ բառերը և գիտակցաբար ընտրել խոսքային իրավիճակին համապատասխան բառամիավորներ։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բառային վարժությունները, տեքստային առաջադրանքները, բառերի խմբավորումը, բառակազմական դիտարկումները, բառարաններից օգտվելը և ինքնուրույն խոսք կառուցելու աշխատանքները։ Ուսուցման արդյունավետության տեսանկյունից ընդգծվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը, երբ քերականական կանոնի յուրացումը զուգակցվում է բառերի որոնման, համեմատության, դասակարգման և խոսքում կիրառման հետ։ Նման աշխատանքը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի քանակական ընդլայնմանը, այլև բառերի իմաստային նրբությունների ընկալմանը, գրավոր ու բանավոր խոսքի ճշգրտությանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հայոց լեզվի քերականության, բառագիտության և դասավանդման մեթոդիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գոյականի ուսուցումը դարձնել սովորողների բառապաշարի զարգացման և խոսքային կարողությունների կատարելագործման արդյունավետ միջոց։

Հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական բարեգործական կազմակերպության գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթ, որն արժեքավոր աղբյուր է հայ հասարակական, բարեգործական և համայնքային կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթի բովանդակության առանցքում կազմակերպության ստեղծման նպատակները, կառավարման սկզբունքները, անդամակցության պայմանները, նյութական միջոցների ձևավորման եղանակները և բարեգործական գործունեության հիմնական ուղղություններն են։ Կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին կազմակերպվում կարիքավորների աջակցությունը, կրթական և սոցիալական նախաձեռնությունները, համայնքային փոխօգնությունը և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ ծրագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կազմակերպության վարչական կառուցվածքին՝ ընդհանուր ժողովի, ղեկավար մարմինների, պաշտոնատար անձանց և անդամների իրավասությունների ու պարտականությունների սահմանմանը։ Նման կարգավորումները կարևոր էին կազմակերպության գործունեության շարունակականության, ֆինանսական հաշվետվողականության և հավաքագրված միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովման համար։ Անդրադարձ է կատարվում անդամների ընդունման, նրանց մասնակցության ձևերի, անդամավճարների և նվիրատվությունների հետ կապված հարցերին, ինչպես նաև բարեգործական միջոցների տնօրինման ընդհանուր սկզբունքներին։ Փաստաթուղթը կարևոր տեղեկություններ կարող է հաղորդել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման մշակույթի մասին, երբ հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով փորձ էր արվում լուծել կրթական, սոցիալական և բարեգործական խնդիրներ։ Կազմակերպության անվան մեջ հայկական քրիստոնեական ավանդույթի կարևոր կերպարի հիշատակումը միաժամանակ ընդգծում է բարեգործության և ազգային-եկեղեցական մշակույթի միջև գոյություն ունեցող կապը։ Կանոնադրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն պատմագիտական, այլև իրավական տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հասարակական միավորումների գործունեության կազմակերպման, ներքին կառավարման և իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև հայկական բարեգործական հաստատությունների գործունեությունը համեմատելու և դրանց հասարակական դերակատարությունը գնահատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ բարեգործության, համայնքային կառույցների և հասարակական կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով բացահայտել կազմակերպված փոխօգնության ինստիտուցիոնալ ձևերը և դրանց տեղը հայկական հասարակական կյանքում։

Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության մասին ժամանակին և համակարգված տեղեկություններ տրամադրելն է։ Այն նախատեսված է գիտնականների, արվեստաբանների, մշակութային ոլորտի մասնագետների, գրադարանների, տեղեկատվական հաստատությունների և ընթերցողների լայն շրջանակների համար։ Մատենագիտական նյութերում ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ ու մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող այլ նյութեր։ Գրականության համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական հոսքում, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել մասնագիտական գրականության համալրմանը։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով՝ ընդգրկելով մշակույթի ընդհանուր հարցերը, թատրոնը, երաժշտությունը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստագիտական այլ ուղղություններ։ Յուրաքանչյուր բաժնի ներսում մատենագիտական գրառումների կազմակերպված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ նյութերի որոնումը, իսկ գրադարանային շիֆրների առկայությունը նպաստում է համապատասխան հրատարակությունները գրադարանային հավաքածուներում գտնելուն։ Պարբերական հրատարակման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն արձանագրել տարվա ընթացքում ստացվող նոր գրականությունը և ձևավորել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրապարակումների ամբողջական տեղեկատվական պատկերը։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտահետազոտական աշխատանքի, մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման համար։ Միաժամանակ այն այսօր կարող է դիտարկվել որպես արժեքավոր պատմամատենագիտական աղբյուր, քանի որ պահպանված գրառումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, մշակութային կյանքի առաջնահերթ թեմաները և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ գրականության տարածվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր գործիք է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հավաքագրման, դասակարգման, որոնման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի տեսության հիմնարար հասկացություններից երկուսի՝ իրավախախտ վարքագծի և դրա հետևանքով առաջացող իրավական պատասխանատվության փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում իրավախախտման հասկացությունը, դրա իրավական հատկանիշները, կառուցվածքը և տարբեր տեսակների դասակարգումն են։ Քննվում է իրավաչափ և հակաիրավական վարքագծի սահմանազատումը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում անձի գործողությունը կամ անգործությունը կարող է առաջացնել իրավական հետևանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավախախտման կազմի հիմնական տարրերին՝ իրավական պաշտպանության ենթակա հարաբերություններին, արարքի արտաքին դրսևորմանը, իրավախախտման սուբյեկտին և մեղավորության հետ կապված սուբյեկտիվ հատկանիշներին։ Դիտարկվում են մեղքի ձևերի, պատճառահետևանքային կապի, վնասակար հետևանքների և հակաիրավական վարքագծի հասարակական նշանակության հետ կապված տեսական հարցերը։ Իրավաբանական պատասխանատվությունը ներկայացվում է որպես իրավական կարգավորման և իրավակարգի պահպանման կարևոր մեխանիզմ, որի կիրառումը կապված է օրենքով սահմանված հիմքերի, ընթացակարգերի և սկզբունքների հետ։ Քննվում են պատասխանատվության օրինականության, արդարության, համաչափության, անհատականացման և պատասխանատվության անխուսափելիության վերաբերյալ տեսական մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իրավաբանական պատասխանատվության տարբեր տեսակների՝ քրեական, վարչական, քաղաքացիաիրավական, կարգապահական և այլ ձևերի ընդհանուր ու տարբերակիչ հատկանիշների ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են նաև իրավական պատասխանատվության գործառույթները՝ իրավակարգի պաշտպանությունը, խախտված իրավունքների վերականգնումը, նոր իրավախախտումների կանխարգելումը և իրավաչափ վարքագծի խթանումը։ Անդրադարձ է կատարվում պատասխանատվությունից ազատելու կամ այն բացառող իրավական հանգամանքների ընդհանուր տեսական նշանակությանը՝ ընդգծելով, որ իրավական ներգործությունը պետք է իրականացվի սահմանված իրավական ընթացակարգերի շրջանակում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև իրավախախտման, իրավական նորմի, իրավահարաբերության և պետական հարկադրանքի միջև գոյություն ունեցող համակարգային կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է իրավախախտումների և իրավաբանական պատասխանատվության տեսական հիմքերը՝ նպաստելով իրավական կարգավորման, օրինականության և իրավակարգի պահպանման մեխանիզմների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի սկզբի հայ գեղանկարչության մեջ եվրոպական նորագույն գեղարվեստական ուղղությունների ազդեցության և դրանց ստեղծագործական յուրացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն գեղագիտական ու ոճական փոփոխություններն են, որոնց պայմաններում հայ նկարիչների ստեղծագործություններում ուժեղանում են գույնի ինքնուրույն արտահայտչականությունը, ձևերի ընդհանրացումը, պայմանականությունը, անհատական տեսողական ընկալումը և բնության կամ մարդու կերպարի հուզական մեկնաբանությունը։ Քննվում է եվրոպական գեղարվեստական փորձի և հայկական ազգային մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, որ նոր արտահայտչամիջոցների յուրացումը չէր սահմանափակվում արտաքին ոճական ընդօրինակմամբ, այլ կարող էր վերափոխվել տեղական պատմամշակութային միջավայրին համապատասխան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գունային համակարգին, լուսաստվերի կիրառմանը, գեղանկարչական մակերեսի կառուցմանը, կոմպոզիցիային և տարածության մեկնաբանությանը։ Բնանկարի, դիմանկարի, նատյուրմորտի և թեմատիկ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժանրերում նոր գեղարվեստական սկզբունքների դրսևորումները։ Կարևորվում է նաև նկարչի անհատական ընկալման նշանակությունը, երբ արտաքին իրականության ճշգրիտ վերարտադրության փոխարեն առաջնային է դառնում տեսածի գեղարվեստական վերաիմաստավորումը, տրամադրության փոխանցումը և գույնի միջոցով ստեղծագործության ներքին հուզական կառուցվածքի ձևավորումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր հայ նկարիչների ստեղծագործական մոտեցումները՝ առանձնացնելով եվրոպական արվեստի հետ նրանց առնչությունների ընդհանուր և անհատական գծերը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրը, գեղարվեստական կրթության դերը, ցուցահանդեսային կյանքը և տարբեր արվեստային կենտրոնների հետ ստեղծագործական կապերը։ Կարևոր խնդիր է նաև ազգային գեղանկարչական դպրոցի ձևավորման գործընթացում նորարարության և ավանդույթի հարաբերակցության բացահայտումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս XX դարի սկզբի հայ կերպարվեստը դիտարկել եվրոպական և ազգային գեղարվեստական գործընթացների փոխազդեցության համատեքստում՝ բացահայտելով նոր ոճական մտածողության ազդեցությունը հայկական գեղանկարչության հետագա զարգացման վրա։

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում իտալերենից փոխառված բառերի իմաստային և հնչյունական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական փոխառությունը դիտարկելով որպես տարբեր լեզուների ու մշակույթների փոխազդեցության կարևոր դրսևորում։ Հետազոտության առանցքում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով իտալական ծագում ունեցող բառերը մուտք են գործել անգլերենի բառապաշար, հարմարվել ընդունող լեզվի հնչյունական համակարգին և ժամանակի ընթացքում ենթարկվել իմաստային վերափոխումների։ Քննվում են փոխառությունների տարածման պատմամշակութային նախադրյալները՝ հատկապես երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, գրականության, առևտրի, խոհանոցի և հասարակական կյանքի այն ոլորտները, որտեղ իտալական մշակույթի ազդեցությունը նպաստել է նոր բառային միավորների ներթափանցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտասանական հարմարեցմանը՝ դիտարկելով հնչյունների փոխարինումը, շեշտադրության փոփոխությունը, վանկային կառուցվածքի վերաձևավորումը և այն դեպքերը, երբ բառի անգլերեն արտասանությունը աստիճանաբար հեռացել է սկզբնաղբյուր լեզվի ձևից։ Իմաստաբանական մակարդակում ուսումնասիրվում են բառերի նշանակության նեղացման, ընդլայնման, մասնագիտացման և այլ փոփոխությունների գործընթացները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ փոխառված բառը անգլերենում ձեռք է բերել սկզբնական լեզվում չունեցած լրացուցիչ նշանակություններ կամ ոճական երանգներ։ Կարևորվում է փոխառությունների ժամանակագրական համեմատությունը, քանի որ տարբեր պատմական փուլերում մուտք գործած բառերը կարող են ցուցաբերել հնչյունական և իմաստային յուրացման տարբեր աստիճաններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու ամբողջությամբ յուրացված բառերը և այն միավորները, որոնք շարունակում են պահպանել իրենց օտարալեզու ծագումը մատնանշող որոշ առանձնահատկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փոխառությունների բառարանային ներկայացմանը, տարբեր ժամանակաշրջանների բառարաններում դրանց արտասանության և նշանակությունների արձանագրմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բառագիտության, իմաստաբանության, հնչյունաբանության, ստուգաբանության և լեզվական շփումների տեսության մոտեցումները՝ բացահայտելով, թե ինչպես է անգլերենի լեզվական համակարգը յուրացրել և վերափոխել իտալական ծագում ունեցող բառապաշարը։

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի բնագավառներում նոր հրատարակված ու գրադարանային հավաքածուներ մուտք գործած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվության տրամադրումն է։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի ոլորտների մասնագետների, գրադարանների, տարբեր կազմակերպությունների և ընթերցողների լայն շրջանակների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու համար։ Նյութերում ընդգրկվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև հանրապետական ու կենտրոնական պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածների մատենագիտական նկարագրություններ։ Տեղեկությունները համակարգվում են թեմատիկ և դասակարգման սկզբունքներով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է արագ կողմնորոշվել մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակությունների մեջ։ Ներկայացվող նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստագիտական հետազոտությունների այլ ուղղություններ։ Յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունների հետևողական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը և տեղեկատուի գործնական օգտագործումը։ Կարևոր առանձնահատկություն է հրատարակության պարբերական բնույթը, որի շնորհիվ այն արձանագրում է տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ հոսքը և հնարավորություն տալիս հետևելու մասնագիտական հրապարակումների զարգացմանը։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր են կատարել գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, հետազոտական աշխատանքի և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման գործում։ Միաժամանակ դրանք այսօր ունեն պատմամշակութային և աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ մատենագիտական գրանցումների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու որոշակի ժամանակահատվածի հրատարակչական պատկերը, ուսումնասիրելու մշակութային կյանքի առաջնահերթ թեմաները և պարզելու, թե արվեստի որ ուղղություններն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել գրականության ու մամուլի էջերում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հայտնաբերման, համակարգման և տեղեկատվական շրջանառության կազմակերպման կարևոր մատենագիտական գործիք է։