Готовые материалы

Մեդիա և քաղաքական հաղորդակցության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1991–1999 թվականներին Հայաստանում ռադիոյի և քաղաքական գործընթացների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ազգային ռադիոյի գործունեության օրինակով։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում ռադիոհեռարձակման դերը հասարակական և քաղաքական տեղեկատվության տարածման, հանրային հաղորդակցության և քաղաքական օրակարգի ներկայացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական թեմաների լուսաբանման ձևերին, տեղեկատվական հաղորդումների բովանդակությանը, պաշտոնական և հասարակական տեսակետների ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քաղաքական փոփոխությունների պայմաններում ռադիոյի գործառույթների վերափոխումը, լրագրողական գործունեության առանձնահատկությունները և զանգվածային լրատվության միջոցների ու պետական ինստիտուտների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են նաև հանրային կարծիքի ձևավորման, քաղաքական հաղորդակցության և տեղեկատվական դաշտի զարգացման գործընթացներում ռադիոհեռարձակման նշանակության ուսումնասիրման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու նշված ժամանակահատվածում Հայաստանի մեդիա միջավայրի և քաղաքական կյանքի փոխազդեցության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լրագրության, մեդիա ուսումնասիրությունների, քաղաքական հաղորդակցության և Հայաստանի նորագույն պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմատնտեսական և ազգագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի Շորագյալի տարածքում պետական գյուղացիների տնտեսական կենցաղի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղական բնակչության տնտեսավարման ձևերը, հողօգտագործման առանձնահատկությունները, երկրագործության և անասնապահության կազմակերպումը, ինչպես նաև տնային տնտեսությունների նյութական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղացիական աշխատանքի կազմակերպմանը, արտադրական միջոցների օգտագործմանը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրներին և ընտանիքների տնտեսական գործունեության կառուցվածքին։ Ներկայացվում են գյուղական տնտեսությունների փոխհարաբերությունները տեղական շուկայի, առևտրի և վարչական համակարգի հետ, ինչպես նաև բնակչության տնտեսական դրության վրա ազդող բնական ու սոցիալական պայմանները։ Քննարկվում են պետական գյուղացիության հողային հարաբերությունների, հարկային պարտավորությունների և տնտեսական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի գյուղական բնակչության առօրյա տնտեսության, սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների և ավանդական տնտեսավարման ձևերի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի տնտեսական պատմության, գյուղացիության պատմության, պատմական ազգագրության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմատնտեսական և փաստաթղթային բնույթի այս նյութը վերաբերում է Հայաստանի խորհրդային ժամանակաշրջանում գործող սպառողական ընկերություններից մեկի գործունեության ստուգման և վերահսկման գործընթացին։ Քննության են առնվում կազմակերպության տնտեսական և վարչական գործունեությունը, հաշվապահական հաշվառման վիճակը, ֆինանսական միջոցների օգտագործումը, ապրանքաշրջանառության կազմակերպումը և կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընկերության փաստաթղթերի, եկամուտների ու ծախսերի, նյութական արժեքների հաշվառման և պատասխանատու մարմինների աշխատանքի ստուգմանը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սպառողական կոոպերացիայի համակարգում վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսատնտեսական կարգապահության ապահովման եղանակները և տեղական կազմակերպությունների գործունեության գնահատման սկզբունքները։ Միաժամանակ այն կարող է տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի առևտրային հարաբերությունների, տեղական տնտեսության և բնակչության սպառողական սպասարկման կազմակերպման վերաբերյալ։ Փաստաթղթային տվյալների ուսումնասիրությունը նպաստում է խորհրդային Հայաստանի տնտեսական կառավարման և կոոպերատիվ համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսական պատմության, կոոպերացիայի պատմության, տեղական կառավարման և արխիվային աղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քաղաքագիտական և տարածաշրջանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Չինաստանի քաղաքականության ուսումնասիրությանը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջից մինչև 21-րդ դարի սկզբի ժամանակահատվածում։ Քննության են առնվում տվյալ տարածաշրջանների նկատմամբ Չինաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, միջպետական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունները և համագործակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական, տնտեսական, առևտրային, էներգետիկ և անվտանգության ոլորտներում փոխգործակցության հարցերին։ Վերլուծվում են Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի ռազմավարական նշանակության վերաբերյալ մոտեցումները, տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափերը և Չինաստանի հարաբերությունները համապատասխան պետությունների հետ։ Քննարկվում են նաև միջազգային ու տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների ձևավորման և երկկողմ ու բազմակողմ հարաբերությունների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանում Չինաստանի տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակների, գործիքների և զարգացման հիմնական միտումների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության, չինագիտության և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ջերմաֆիզիկական և ինժեներական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է առանցքային համաչափություն ունեցող գազահեղուկային հոսքերում կոնվեկտիվ զանգվածափոխանակության գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկփուլ միջավայրերում նյութի տեղափոխման հիմնական օրինաչափությունները, գազային և հեղուկ փուլերի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև հոսքի կառուցվածքի ազդեցությունը զանգվածափոխանակության ինտենսիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արագության դաշտերի, կոնցենտրացիայի բաշխման, հոսքի ռեժիմների և երկրաչափական պարամետրերի փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են կոնվեկտիվ տեղափոխման գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման, համապատասխան հավասարումների ձևակերպման և զանգվածափոխանակության բնութագրերի որոշման տեսական ու փորձարարական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև տարբեր հիդրոդինամիկական պայմաններում փուլերի միջև նյութափոխանակության արդյունավետության գնահատման և գործընթացի հիմնական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները գազահեղուկային համակարգերում ընթացող հիդրոդինամիկական և զանգվածափոխանակային երևույթների փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաֆիզիկայի, հիդրոդինամիկայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և զանգվածափոխանակման գործընթացների ուսումնասիրմամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության կառուցվածքային համակարգի և ազգային շուկայի հավասարակշռման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերության ճյուղային կառուցվածքը, առանձին ոլորտների փոխհարաբերությունները, արտադրական ներուժի օգտագործման առանձնահատկությունները և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին արտադրության, սպառման, առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև ազգային շուկայում տնտեսական հավասարակշռության ձևավորման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են արդյունաբերական արտադրության կառուցվածքային անհամամասնությունները, ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը, մրցունակության և արտադրական զարգացման հետ կապված գործոնները։ Քննարկվում են նաև արդյունաբերական քաղաքականության, կառուցվածքային վերափոխումների, ներդրումային գործընթացների և տեղական արտադրության զարգացման հնարավոր ուղղությունները՝ ազգային շուկայի կայուն հավասարակշռմանը նպաստելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու արդյունաբերության կառուցվածքային փոփոխությունների և ներքին շուկայի զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության և ազգային շուկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Միջգիտակարգային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սահմանադրականության գնահատման համար տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների կիրառման տեսական և մեթոդաբանական հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սահմանադրականության մակարդակը բնութագրող չափանիշների և ցուցանիշների ձևավորման սկզբունքները, դրանց քանակական արտահայտման հնարավորությունները և գնահատման համապատասխան մեթոդական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիճակագրական տվյալների, ինդեքսների, բազմագործոն վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցների կիրառմանը սահմանադրական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակ։ Վերլուծվում են տարբեր իրավական, ինստիտուցիոնալ, տնտեսական և հասարակական գործոնների միջև փոխկապակցվածությունների բացահայտման ու դրանց ազդեցության քանակական գնահատման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև գնահատման մոդելների կառուցման, ցուցանիշների ընտրության, տվյալների համադրելիության և ստացված արդյունքների մեկնաբանման մեթոդական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու իրավագիտական և քանակական վերլուծության մոտեցումները՝ սահմանադրականության վերաբերյալ առավել համակարգված գնահատականներ ձևավորելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, իրավունքի տնտեսագիտության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինստիտուցիոնալ վերլուծության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անընդհատ ֆունկցիաների բանախյան հանրահաշիվների տեսության մի շարք հիմնարար հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների հանրահաշվական և տոպոլոգիական կառուցվածքները, դրանց հիմնական հատկությունները և տարրերի միջև գործողությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորմավորված հանրահաշիվների, գծային ֆունկցիոնալների, հոմոմորֆիզմների, իդեալների և սպեկտրային հատկությունների ուսումնասիրման տեսական մոտեցումներին։ Վերլուծվում են անընդհատ ֆունկցիաների տարածքների կառուցվածքային բնութագրերը և դրանց կապը ֆունկցիոնալ անալիզի ու ընդհանուր հանրահաշվական մեթոդների հետ։ Քննարկվում են նաև բանախյան հանրահաշիվների տարրերի հատկությունների նկարագրման, համապատասխան ենթակառուցվածքների ուսումնասիրման և տեսական արդյունքների ընդհանրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ֆունկցիոնալ տարածքների հանրահաշվական կառուցվածքի և անալիտիկ հատկությունների փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆունկցիոնալ անալիզի, հանրահաշվի, օպերատորների տեսության և բարձրագույն մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում հողի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում հողային հարաբերությունների կարգավորման առանձնահատկությունները, հողի տիրապետման, օգտագործման և տնօրինման իրավական ձևերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի սեփականության ինստիտուտի իրավական բովանդակության փոփոխություններին և պետական կարգավորման մեխանիզմների զարգացմանը։ Վերլուծվում են հողային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացները, սեփականության տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունները և համապատասխան իրավական նորմերի դերը հողօգտագործման համակարգի ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև պատմական իրավական աղբյուրների, օրենսդրական կարգավորումների և իրավագիտական մոտեցումների նշանակությունը հողի սեփականության իրավունքի զարգացման ընթացքը գնահատելու համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու Հայաստանում հողային սեփականության ինստիտուտի պատմական զարգացման և դրա իրավական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողային իրավունքի, քաղաքացիական իրավունքի, իրավունքի պատմության և հողային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամերիկյան սոցիալական տպագիր գովազդի լեզվական և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սոցիալական գովազդային հաղորդագրությունների բառապաշարային, քերականական, ոճական և կառուցվածքային միջոցները, ինչպես նաև դրանց հաղորդակցական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասցեատիրոջ ուշադրությունը գրավելու, որոշակի հասարակական խնդրի նկատմամբ վերաբերմունք ձևավորելու և համապատասխան արձագանք խթանելու համար կիրառվող լեզվական ռազմավարություններին։ Վերլուծվում են կարգախոսների, կոչերի, գնահատողական բառապաշարի, հուզական արտահայտչամիջոցների և պատկերավոր լեզվի գործառույթները տպագիր գովազդային տեքստերում։ Քննարկվում են նաև խոսքային ակտերի, հաղորդակցական նպատակադրության, համատեքստի և հասցեատիրոջ գործոնի դերը գովազդային հաղորդագրության իմաստի ձևավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվական միջոցների և գործաբանական ռազմավարությունների փոխկապակցվածությունը սոցիալական գովազդի ազդեցության կառուցման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանության, գործաբանության, գովազդային հաղորդակցության, մեդիա լեզվի և անգլերենի ոճագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարբեր շճատեսակներով հարուցված սալմոնելոզի դեպքում նյութափոխանակային ակտիվության և բորբոքային պատասխանի միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վարակային գործընթացի զարգացման ընթացքում օրգանիզմում տեղի ունեցող նյութափոխանակային փոփոխությունները և իմունային համակարգի բորբոքային արձագանքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր շճատեսակների ազդեցությամբ առաջացող կենսաքիմիական և իմունաբանական փոփոխությունների համեմատական գնահատմանը, ինչպես նաև հիվանդության ընթացքի հետ դրանց հնարավոր կապին։ Վերլուծվում են նյութափոխանակության ակտիվությունը բնութագրող ցուցանիշները, բորբոքային միջնորդների մասնակցությունը և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների փոխազդեցությունը վարակային գործընթացում։ Քննարկվում են նաև փորձարարական և լաբորատոր մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ համապատասխան ցուցանիշների փոփոխությունների և դրանց միջև առկա կապերի գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները սալմոնելոզի ախտածագման, նյութափոխանակային գործընթացների և իմունաբորբոքային պատասխանի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վարակաբանության, մանրէաբանության, իմունաբանության և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Սոցիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետպատերազմյան պայմաններում Հայաստանի երիտասարդների սոցիալական հարմարման գործընթացների և կիրառվող պրակտիկաների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փոփոխվող հասարակական միջավայրին, սոցիալ-տնտեսական պայմաններին և նոր կենսական իրավիճակներին երիտասարդների հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, զբաղվածության, ընտանիքի, միջանձնային հարաբերությունների, համայնքային կապերի և հասարակական մասնակցության նշանակությանը սոցիալական հարմարման գործընթացում։ Վերլուծվում են երիտասարդների վարքային ռազմավարությունները, արժեքային կողմնորոշումների փոփոխությունները, ապագայի վերաբերյալ պատկերացումները և սոցիալական աջակցության տարբեր ձևերի դերը։ Քննարկվում են նաև երիտասարդների առջև առաջացող սոցիալական դժվարությունները, դրանց հաղթահարման միջոցները և պետական, հասարակական ու համայնքային կառույցների հնարավոր մասնակցությունը հարմարման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հետպատերազմյան հասարակական փոփոխությունների պայմաններում երիտասարդների սոցիալական փորձառությունների և հարմարվողական վարքագծի առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երիտասարդության սոցիոլոգիայի, սոցիալական աշխատանքի, սոցիալական քաղաքականության և ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենդանաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կեռնեխների էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը քաղաքային և հարակից բնական միջավայրերում։ Քննության են առնվում այդ թռչունների տարածվածությունը, կենսամիջավայրերի ընտրությունը, սեզոնային ակտիվությունը և տարբեր կենսավայրերում հանդիպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակավայրերի կառուցվածքի, կանաչ տարածքների, սննդային ռեսուրսների և մարդու գործունեության ազդեցությանը կեռնեխների կենսակերպի ու տարածական բաշխման վրա։ Վերլուծվում են թռչունների սննդային վարքը, բնադրման պայմանները, բազմացման առանձնահատկությունները և բնական ու մարդածին միջավայրերին հարմարվելու հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև դաշտային դիտարկումների, տեսակների հաշվառման և էկոլոգիական տվյալների համեմատական վերլուծության մեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կեռնեխների դերը քաղաքային էկոհամակարգերում և բացահայտելու նրանց կենսապայմանների վրա շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թռչնաբանության, կենդանաբանության, քաղաքային էկոլոգիայի և կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսագրական և մատենագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ արձակագիր Ակսել Բակունցի կյանքի, գրական գործունեության և ստեղծագործական ժառանգության համակարգված ներկայացմանը։ Քննության են առնվում գրողի կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական և մասնագիտական գործունեությունը, գրական ասպարեզ մուտք գործելու հանգամանքները և ստեղծագործական ուղու ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա արձակ ստեղծագործություններին, գրական հետաքրքրություններին, թեմատիկ ուղղություններին և հայ գրականության մեջ ունեցած տեղին։ Ներկայացվում են նաև հեղինակի ստեղծագործությունների հրատարակությունները, նրա կյանքին ու գրական ժառանգությանը վերաբերող ուսումնասիրությունները, հոդվածները և այլ մատենագիտական նյութեր։ Մատենագիտական բաժինը հնարավորություն է տալիս համակարգված տեղեկություններ ստանալու ինչպես գրողի երկերի, այնպես էլ նրա գործունեության վերաբերյալ ստեղծված գրականության մասին։ Կենսագրական և մատենագիտական նյութերի համադրումը նպաստում է հեղինակի ստեղծագործական ուղու և գրական ժառանգության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։