Աբդ Ալ-Համիդ, Իհաբ

Աբդ Ալ-Համիդ, Իհաբ

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Եմենի միավորման գործընթացը (1967–1990 թվականներ)

Աշխատությունը նվիրված է Եմենի քաղաքական և պետական միավորման պատմական գործընթացին՝ 1967–1990 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանում, երբ Արաբական թերակղզու հարավային հատվածում տեղի ունեցան նշանակալի քաղաքական, գաղափարական և հասարակական վերափոխումներ, որոնք աստիճանաբար նախադրյալներ ստեղծեցին երկու առանձին եմենյան պետությունների միավորման համար։ Նյութում դիտարկվում են Եմենի պատմական զարգացման առանձնահատկությունները գաղութային համակարգի փլուզումից և բրիտանական տիրապետության ավարտից հետո, Հարավային Եմենի անկախ պետականության ձևավորումը, ինչպես նաև Հյուսիսային Եմենի և Հարավային Եմենի քաղաքական համակարգերի, կառավարման սկզբունքների ու արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների տարբերությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական իրադրությանը, ազգային ինքնիշխանության հաստատման գործընթացներին, ներքին քաղաքական պայքարին, պետական ինստիտուտների զարգացմանը և հասարակական-տնտեսական փոփոխություններին։ Անդրադարձ է կատարվում երկու պետությունների միջև հարաբերությունների ձևավորմանը, համագործակցության և հակասությունների դրսևորումներին, սահմանային ու քաղաքական տարաձայնություններին, ինչպես նաև միավորման շուրջ ծավալված բանակցություններին և դիվանագիտական նախաձեռնություններին։ Գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական զարգացումները, գաղափարական տարբերությունները, տնտեսական շահերը և անվտանգության խնդիրները փոխազդում Եմենի պետական ապագայի ձևավորման վրա։ Կարևորվում է նաև Սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը, քանի որ երկու եմենյան պետություններն ունեին տարբեր արտաքին քաղաքական կապեր և ներգրավված էին տարածաշրջանային ու համաշխարհային քաղաքական մրցակցությունների մեջ։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է երկու պետությունների միջև աստիճանաբար ձևավորված քաղաքական փոխըմբռնումը, միավորման գաղափարի զարգացումը և այն պայմանների ամբողջությունը, որոնք հանգեցրին 1990 թվականին Եմենի Արաբական Հանրապետության և Եմենի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետության միավորմանը՝ միասնական Եմենի Հանրապետության ստեղծմամբ։ Ներկայացված պատմական գործընթացը կարևոր է ոչ միայն Եմենի ժամանակակից պետականության ձևավորման, այլև արաբական աշխարհի քաղաքական պատմության, հետգաղութային պետականաշինության և ազգային միավորման շարժումների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպիսի բարդություններ կարող են առաջանալ տարբեր քաղաքական ու գաղափարական համակարգեր ունեցող պետությունների միավորման ընթացքում, ինչ դեր կարող են ունենալ դիվանագիտական բանակցությունները և արտաքին ուժերի ազդեցությունը, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունեն պատմական նախադրյալներն ու ազգային շահերը պետական միասնության հաստատման գործում։ Աշխատությունը արժեքավոր է Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմությամբ, Եմենի քաղաքական զարգացումներով, արաբական երկրների պետականաշինության գործընթացներով և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Այն նպաստում է տարածաշրջանի ժամանակակից քաղաքական քարտեզի ձևավորման պատմական հիմքերի ընկալմանը և Եմենի միավորման գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Եմենի միավորման գործընթացը (1967–1990 թվականներ)

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին