Ամիրջանյան Լիլիթ Հրանտի

Ամիրջանյան Լիլիթ Հրանտի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

Մատենական գեղանկարչության ուսուցման մեթոդիկան գեղարվեստական կրթօջախներում

Աշխատությունը նվիրված է մատենական գեղանկարչության ուսուցման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը գեղարվեստական կրթօջախներում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այս առանձնահատուկ արվեստի ուսուցման արդյունավետ սկզբունքները, մեթոդներն ու կազմակերպման ձևերը։ Հետազոտության կենտրոնում մանրանկարչական արվեստի ուսուցման առանձնահատկություններն են, դրա տեսական հիմքերի և գործնական հմտությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև սովորողների գեղարվեստական մտածողության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մատենական գեղանկարչության պատմական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, հայկական մանրանկարչության ավանդույթները, պատկերային համակարգը, կոմպոզիցիոն սկզբունքները, գունային լուծումները և զարդանախշային մշակույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացի փուլային կազմակերպմանը՝ սկսած տեսական գիտելիքների և արվեստի պատմության ուսումնասիրությունից մինչև նկարելու, գունավորման, կոմպոզիցիայի կառուցման և մանրակրկիտ մշակման գործնական հմտությունների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական միջնադարյան ձեռագրերի և մանրանկարների ուսումնասիրությանը, քանի որ դրանց վերլուծությունը սովորողներին հնարավորություն է տալիս հասկանալու ավանդական պատկերային լեզուն և յուրացնելու ազգային գեղարվեստական ժառանգության առանձնահատկությունները։ Ուսուցման ընթացքում կարող են կիրառվել բնօրինակների և վերարտադրությունների դիտարկում, պատճենում, փուլային վարժություններ, գունային և կոմպոզիցիոն առաջադրանքներ, զարդանախշերի ուսումնասիրություն և ինքնուրույն ստեղծագործական աշխատանքներ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև ուսուցչի դերը՝ որպես ոչ միայն տեխնիկական հմտությունների փոխանցող, այլև սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, դիտողականությունը, գեղագիտական ճաշակը և մշակութային ինքնագիտակցությունը զարգացնող մասնագետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր տարիքային և պատրաստվածության մակարդակ ունեցող սովորողների համար ուսումնական նյութի ընտրության, առաջադրանքների բարդության աստիճանական բարձրացման և անհատական մոտեցման կիրառման խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մատենական գեղանկարչության տեխնիկական առանձնահատկություններին՝ նյութերի և գործիքների ճիշտ ընտրությանը, մանրակրկիտ աշխատանքի հմտությունների զարգացմանը, գծանկարի, հարթապատկերային ձևերի, գունային հարաբերությունների և մանրամասների մշակման յուրացմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել արվեստի դպրոցներում, գեղարվեստական ուսումնարաններում և այլ մասնագիտացված կրթական հաստատություններում՝ մատենական գեղանկարչության ուսուցման գործընթացը համակարգված և արդյունավետ կազմակերպելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կերպարվեստի ուսուցիչներին, նկարիչ-մանկավարժներին, արվեստաբաններին, արվեստի կրթությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական մանրանկարչության ավանդույթների պահպանման ու փոխանցման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Updated: 2026-09-16
Մատենական գեղանկարչության ուսուցման մեթոդիկան գեղարվեստական կրթօջախներում

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more