Առաքելյան, Լիպարիտ Հայկազի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման կառավարման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գյուղական տարածքների տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործումը, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացումը, զբաղվածության ընդլայնումը, ենթակառուցվածքների զարգացումը և տեղական կառավարման արդյունավետության կատարելագործումն են։ Գյուղական բնակավայրերի զարգացումը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված տնտեսական, սոցիալական, ժողովրդագրական և տարածքային գործընթացների ամբողջություն, որի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ինչպես տեղական հնարավորությունների, այնպես էլ զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների համակարգային գնահատում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բնակչության զբաղվածության և եկամուտների կառուցվածքը, գյուղատնտեսական ու ոչ գյուղատնտեսական տնտեսական գործունեության զարգացման հնարավորությունները, ձեռնարկատիրական ակտիվությունը, ներդրումային միջավայրը և աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ճանապարհային, տրանսպորտային, ջրամատակարարման, էներգետիկ և հաղորդակցական ենթակառուցվածքների վիճակին, ինչպես նաև կրթական, առողջապահական, մշակութային և այլ սոցիալական ծառայությունների հասանելիությանը։ Կարևոր ուղղություն է գյուղական բնակավայրերի ժողովրդագրական խնդիրների ուսումնասիրությունը՝ բնակչության տեղաշարժերի, աշխատուժի կառուցվածքի և մարդկային կապիտալի պահպանման ու զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերին, համայնքային ռեսուրսների կառավարմանը, զարգացման ծրագրերի պլանավորմանն ու իրականացմանը և պետական ու տեղական կառավարման մակարդակների համագործակցությանը։ Տարածքային զարգացման տեսանկյունից կարևորվում է Կոտայքի մարզի տարբեր գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական պայմանների տարբերությունների գնահատումը, քանի որ զարգացման միասնական քաղաքականությունը կարող է պահանջել տեղական առանձնահատկություններին համապատասխան տարբերակված մոտեցումներ։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել փոքր և միջին ձեռնարկատիրության խթանումը, գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացումը, վերամշակման և ծառայությունների ոլորտների զարգացումը, ինչպես նաև տեղական տնտեսական ներուժի առավել ամբողջական օգտագործման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարածաշրջանային տնտեսագիտության, տարածքային զարգացման և տեղական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական խնդիրների համակարգային պատկեր և հիմնավորել դրանց կայուն զարգացման կառավարման հնարավոր ուղղությունները։