Հեղինակի գրքերը (1)
Լեզվաբանություն
Ժամանակակից հայոց լեզու․ հնչյունաբանություն և բառագիտություն
Գիրքը նվիրված է ժամանակակից հայոց լեզվի երկու կարևորագույն և փոխկապակցված բաժինների՝ հնչյունաբանության և բառագիտության համակարգված ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է հայերենի հնչյունական կառուցվածքի, բառային կազմի, լեզվական միավորների առանձնահատկությունների և դրանց գործառության գիտական մեկնաբանությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու հայոց լեզվի կառուցվածքային օրինաչափությունների, զարգացման առանձնահատկությունների և ներքին կազմակերպման մասին։ Հնչյունաբանության բաժնում ուշադրություն է դարձվում խոսքի հնչյունական կողմի ուսումնասիրությանը, հայերենի հնչյունային համակարգին, հնչյունների բնութագրերին, դասակարգմանը, արտասանական առանձնահատկություններին և լեզվական հաղորդակցության ընթացքում դրանց դրսևորմանը։ Քննարկման առանցքում հնչյունների՝ որպես լեզվի նյութական հիմքի նշանակությունն է, դրանց փոխհարաբերությունները, հնչյունական տարբերակումների դերը բառերի ձևավորման և իմաստային տարբերակման գործընթացում, ինչպես նաև գրավոր և բանավոր խոսքի միջև առկա կապերը։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի ճիշտ արտասանության, հնչյունական կառուցվածքի ընկալման և լեզվական նորմերի գիտակցված յուրացման համար։ Բառագիտության բաժինն անդրադառնում է հայոց լեզվի բառային հարստությանը, բառերի իմաստային կառուցվածքին, բառապաշարի կազմակերպման սկզբունքներին և լեզվի բառային կազմի զարգացման օրինաչափություններին։ Ներկայացվում են բառի՝ որպես լեզվի հիմնական իմաստակիր միավորի առանձնահատկությունները, բառիմաստի ձևավորման և փոփոխության հարցերը, բառերի միջև գոյություն ունեցող իմաստային հարաբերությունները, հոմանիշության, հականիշության և համանունության լեզվական դրսևորումները, ինչպես նաև բառապաշարի տարբեր շերտերի առանձնահատկություններն ու գործառական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառերի ծագման, բառապաշարի պատմական զարգացման, նոր բառերի առաջացման և լեզվի բառային կազմի հարստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Բառագիտության շրջանակում հայերենի բառային համակարգը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին բառերի ամբողջություն, այլև որպես փոխկապակցված և անընդհատ զարգացող կառուցվածք, որի միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի պատմական փորձը, մտածողությունը, հասարակական կյանքը և մշակութային ինքնատիպությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է հնչյունական և բառային մակարդակների փոխկապակցված ներկայացումը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեզվի հնչյունական միջոցները մասնակցում բառերի ձևավորմանը, տարբերակմանը և իմաստային կազմակերպմանը։ Նյութի գիտական շարադրանքը նպաստում է լեզվաբանական հասկացությունների հետևողական յուրացմանը, տեսական գիտելիքների համակարգմանը և հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների խորքային ըմբռնմանը։ Գիրքն արժեքավոր նշանակություն ունի ժամանակակից հայերենի գիտական ուսումնասիրության, հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և լեզվի կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների տարածման տեսանկյունից։ Այն օգտակար է բանասիրական և լեզվաբանական մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների, հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչների, դասախոսների, հետազոտողների և հայերենի կառուցվածքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է ծառայել որպես տեսական և ուսումնական հենարան հայերենի հնչյունական համակարգի ու բառային հարստության ուսումնասիրության, լեզվական երևույթների վերլուծության, մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման և լեզվաբանական հետագա հետազոտությունների իրականացման համար։ Այն կարևոր ներդրում է հայոց լեզվի գիտական ճանաչողության մեջ՝ ներկայացնելով լեզուն որպես պատմականորեն ձևավորված, ներքին օրինաչափություններով կազմակերպված և շարունակաբար զարգացող համակարգ։
Թարմացվել է՝ 2026-11-17