Арутюнян, Акоп Жораевич

Арутюнян, Акоп Жораевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականությունը Դոմինատի ժամանակաշրջանում և Հայաստանի նկատմամբ (մ.թ. IV դար)

Աշխատությունը նվիրված է Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության ուսումնասիրությանը Դոմինատի ժամանակաշրջանում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի նկատմամբ Հռոմի վարած քաղաքականությանը և երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական հարաբերություններին։ Այն անդրադառնում է մ.թ. IV դարի միջազգային ու ռազմաքաղաքական իրադրությանը, երբ Հռոմեական կայսրությունը, անցնելով պետական կառավարման և իշխանության կազմակերպման նոր փուլ, ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը արևելյան սահմաններում, պահպանել ազդեցությունը հարակից տարածքներում և ապահովել իր ռազմավարական շահերի պաշտպանությունը։ Ուսումնասիրության առանցքային ուղղություններից է Հայաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության համակարգում։ Հայաստանը, գտնվելով Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի շահերի բախման գոտում, կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության, ռազմական անվտանգության և քաղաքական ազդեցության պահպանման տեսանկյունից։ Հռոմի համար հայկական ուղղությունը ոչ միայն արտաքին քաղաքականության առանձին խնդիր էր, այլև արևելյան սահմանների պաշտպանության, պարսկական ազդեցության սահմանափակման և տարածաշրջանում իր հեղինակության ամրապնդման կարևոր միջոց։ Աշխատանքի շրջանակում ներկայացվում են Դոմինատի ժամանակաշրջանի քաղաքական առանձնահատկությունները, Հռոմի արևելյան ռազմավարության հիմնական նպատակներն ու ուղղությունները, ինչպես նաև Հայաստանի հետ հարաբերությունների ձևավորման վրա ազդող պատմական հանգամանքները։ Կարևորվում են Հռոմի և Պարսկաստանի միջև մրցակցության հետևանքները Հայաստանի քաղաքական դրության համար, հայոց թագավորության ինքնուրույնության պահպանման խնդիրները և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների պայմաններում Հայաստանի ունեցած ռազմավարական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ IV դարը Հայաստանի պատմության մեջ առանձնանում էր արտաքին քաղաքական բարդ իրադրությամբ, քանի որ երկրի պետական շահերը հաճախ հայտնվում էին երկու հզոր տերությունների հակադիր ձգտումների կենտրոնում։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր նյութ է տրամադրում ուշ անտիկ շրջանի միջազգային հարաբերությունների, հռոմեական արևելագիտության, հայ-հռոմեական քաղաքական կապերի և հայոց պետականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության ռազմավարական տրամաբանության, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի և տարածաշրջանի պատմական զարգացումներում հայկական գործոնի նշանակության մասին։ Ստեղծագործությունն արժեքավոր է հատկապես Հին Հռոմի և Հայաստանի պատմությամբ, հայ-հռոմեական հարաբերություններով, Հռոմի ու Սասանյան Պարսկաստանի հակամարտությամբ և ուշ անտիկ աշխարհի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականությունը Դոմինատի ժամանակաշրջանում և Հայաստանի նկատմամբ (մ.թ. IV դար)

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին