Арутюнян, Акоп Жораевич

Арутюнян, Акоп Жораевич

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականությունը Դոմինատի ժամանակաշրջանում և Հայաստանի նկատմամբ (մ.թ. IV դար)

Աշխատությունը նվիրված է Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության ուսումնասիրությանը Դոմինատի ժամանակաշրջանում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի նկատմամբ Հռոմի վարած քաղաքականությանը և երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական հարաբերություններին։ Այն անդրադառնում է մ.թ. IV դարի միջազգային ու ռազմաքաղաքական իրադրությանը, երբ Հռոմեական կայսրությունը, անցնելով պետական կառավարման և իշխանության կազմակերպման նոր փուլ, ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը արևելյան սահմաններում, պահպանել ազդեցությունը հարակից տարածքներում և ապահովել իր ռազմավարական շահերի պաշտպանությունը։ Ուսումնասիրության առանցքային ուղղություններից է Հայաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության համակարգում։ Հայաստանը, գտնվելով Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի շահերի բախման գոտում, կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության, ռազմական անվտանգության և քաղաքական ազդեցության պահպանման տեսանկյունից։ Հռոմի համար հայկական ուղղությունը ոչ միայն արտաքին քաղաքականության առանձին խնդիր էր, այլև արևելյան սահմանների պաշտպանության, պարսկական ազդեցության սահմանափակման և տարածաշրջանում իր հեղինակության ամրապնդման կարևոր միջոց։ Աշխատանքի շրջանակում ներկայացվում են Դոմինատի ժամանակաշրջանի քաղաքական առանձնահատկությունները, Հռոմի արևելյան ռազմավարության հիմնական նպատակներն ու ուղղությունները, ինչպես նաև Հայաստանի հետ հարաբերությունների ձևավորման վրա ազդող պատմական հանգամանքները։ Կարևորվում են Հռոմի և Պարսկաստանի միջև մրցակցության հետևանքները Հայաստանի քաղաքական դրության համար, հայոց թագավորության ինքնուրույնության պահպանման խնդիրները և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների պայմաններում Հայաստանի ունեցած ռազմավարական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ IV դարը Հայաստանի պատմության մեջ առանձնանում էր արտաքին քաղաքական բարդ իրադրությամբ, քանի որ երկրի պետական շահերը հաճախ հայտնվում էին երկու հզոր տերությունների հակադիր ձգտումների կենտրոնում։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր նյութ է տրամադրում ուշ անտիկ շրջանի միջազգային հարաբերությունների, հռոմեական արևելագիտության, հայ-հռոմեական քաղաքական կապերի և հայոց պետականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության ռազմավարական տրամաբանության, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի և տարածաշրջանի պատմական զարգացումներում հայկական գործոնի նշանակության մասին։ Ստեղծագործությունն արժեքավոր է հատկապես Հին Հռոմի և Հայաստանի պատմությամբ, հայ-հռոմեական հարաբերություններով, Հռոմի ու Սասանյան Պարսկաստանի հակամարտությամբ և ուշ անտիկ աշխարհի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականությունը Դոմինատի ժամանակաշրջանում և Հայաստանի նկատմամբ (մ.թ. IV դար)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее