Ավետիսյան, Լիլիթ Գագիկի

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆիտոթերապիայի նյարդապաշտպան ազդեցության գնահատմանը շաքարային դիաբետի պայմաններում վնասված նստանյարդի վերականգնման գործընթացում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է դիաբետի դեպքում ծայրամասային նյարդային համակարգի վնասման և նյարդային հյուսվածքի վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բուսական ծագման բուժական միջոցների հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցության գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նյարդային հյուսվածքի վնասման մեխանիզմները, վերականգնման փուլերը և այն կենսաբանական գործընթացները, որոնց վրա կարող են ազդել ֆիտոթերապևտիկ միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդապաշտպան ազդեցության հնարավոր մեխանիզմներին՝ ներառյալ օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցումը, բորբոքային գործընթացների կարգավորումը, հյուսվածքների արյունամատակարարման բարելավումը և նյարդային մանրաթելերի վերականգնմանն աջակցող գործընթացները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել վնասված նստանյարդի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, շարժողական ու զգայական ֆունկցիաների վերականգնումը, ինչպես նաև բուժման արդյունքում դիտվող հյուսվածաբանական և կենսաքիմիական ցուցանիշները։ Կարևոր է նաև դիաբետիկ միջավայրի ազդեցության դիտարկումը, քանի որ նյութափոխանակության խանգարումները կարող են բարդացնել նյարդային հյուսվածքի վերականգնումը և ազդել բուժական միջամտությունների արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը կարող է համադրել փորձարարական բժշկության, նյարդաբանության, դեղագիտության և բուսաբուժության մոտեցումները՝ գնահատելու ֆիտոթերապևտիկ միջոցների կիրառման հնարավորությունները նյարդային վնասվածքների վերականգնման գործընթացում։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նյարդապաշտպան նոր մոտեցումների ուսումնասիրման և դիաբետի հետ կապված նյարդային վնասումների դեպքում վերականգնողական ռազմավարությունների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի պարզելու, թե որքանով կարող են բուսական ծագման միջոցները նպաստել վնասված նյարդի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վերականգնմանը դիաբետի պայմաններում, ինչպես նաև բացահայտելու դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունն ու սահմանափակումները։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է փորձագիտական գիտելիքների և մասնագետների կողմից կիրառվող որոշումների ընդունման մարտավարությունների ձևական ներկայացման մոդելների մշակմանը, ինչպես նաև դրանց ծրագրային իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի տեղեկատվական և տրամաբանական կառուցվածքների ստեղծման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգչային միջավայրում հնարավորինս համարժեք ներկայացնել փորձագետի դատողությունների հաջորդականությունը, ընտրության սկզբունքները, իրավիճակների գնահատման չափանիշները և որոշումների ընդունման գործընթացը։ Քննության են առնվում փորձագիտական համակարգերի գիտելիքների բազայի ձևավորման, գիտելիքների ներկայացման, կանոնների և տրամաբանական կապերի նկարագրման, ինչպես նաև տարբեր իրավիճակներում համապատասխան ռազմավարության ընտրության խնդիրները։ Կարևորվում է իրական փորձագիտական գործունեության առանձնահատկությունների ձևականացումը, քանի որ մասնագետի որոշումները հաճախ հիմնված են ոչ միայն հստակ սահմանված տվյալների, այլև կուտակված փորձի, մասնագիտական գնահատականների և փոխկապակցված պայմանների վրա։ Ուսումնասիրվում են փորձագիտական մարտավարությունների ներկայացման տարբեր մոդելների կառուցման սկզբունքները, դրանց ճկունությունը, ամբողջականությունը և կիրառելիությունը տարբեր խնդիրների լուծման ժամանակ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մոդելների ծրագրային իրականացմանը, տվյալների և գիտելիքների կազմակերպմանը, տրամաբանական եզրահանգումների իրականացման մեխանիզմներին և օգտագործողի ու համակարգի միջև փոխգործակցության կազմակերպմանը։ Ծրագրային բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս ստուգել առաջարկվող մոդելների գործնական կիրառելիությունը, իրականացնել տարբեր իրավիճակների համակարգչային մշակում և համեմատել համակարգի ստացած արդյունքները փորձագիտական գնահատականների հետ։ Կարևորվում են նաև ծրագրային համակարգի ընդլայնելիության և նոր գիտելիքների ավելացման հնարավորությունները, որոնք անհրաժեշտ են կիրառական միջավայրի փոփոխություններին համապատասխան համակարգը զարգացնելու համար։ Մոդելավորման և ծրագրային իրականացման համադրումը նպաստում է մարդկային մասնագիտական փորձի համակարգմանն ու մեքենայական մշակման համար հասանելի ձևով ներկայացմանը։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ որոշումների աջակցման համակարգերի, գիտելիքահեն ծրագրային միջոցների և ինտելեկտուալ տեղեկատվական համակարգերի նախագծման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արհեստական բանականության, համակարգչային գիտության, փորձագիտական համակարգերի, գիտելիքների ներկայացման և որոշումների ընդունման ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ծրագրավորողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։