Айвазян, Григорий Геннадиевич

Айвазян, Григорий Геннадиевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմության առանցքային հարցերի խեղաթյուրման հիմնական միտումները ադրբեջանական պատմագրության մեջ (1945–2011 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1945–2011 թվականներին ադրբեջանական պատմագրության մեջ Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմության առանցքային հարցերի ներկայացման, մեկնաբանման և պատմական փաստերի խեղաթյուրման հիմնական միտումների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է պատմական անցյալի գիտական ուսումնասիրության և ազգային-քաղաքական գաղափարախոսության փոխհարաբերություններին՝ բացահայտելով, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, ժողովուրդների ձևավորման գործընթացները, տարածքային պատկանելության հարցերը, պատմամշակութային ժառանգությունը և տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումները մեկնաբանվել ադրբեջանական պատմագիտական աշխատություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական իրողությունների ընտրովի ներկայացմանը, սկզբնաղբյուրների միակողմանի օգտագործմանը, պատմական փաստերի վերաիմաստավորմանը և անցյալի իրադարձությունների այնպիսի մեկնաբանություններին, որոնք կարող են ծառայել ազգային ինքնության ձևավորման, տարածքային հավակնությունների հիմնավորման և պետական գաղափարախոսության ամրապնդման նպատակներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ադրբեջանական պատմագրության զարգացման ընթացքը խորհրդային ժամանակաշրջանից մինչև անկախության առաջին տասնամյակները՝ համադրելով պատմագիտական մոտեցումների փոփոխությունները, գաղափարախոսական ազդեցությունները և պատմական թեմաների քաղաքականացման դրսևորումները։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմական անցյալի վերաբերյալ հակադիր մեկնաբանությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության, բնակչության էթնիկ կազմի, պետական կազմավորումների, պատմական տարածքների, մշակութային ժառանգության և հայ ժողովրդի պատմական ներկայության հետ կապված հարցերում։ Ներկայացված խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմագիտական քննադատական մտածողության զարգացման, պատմական փաստերի և գաղափարախոսական մեկնաբանությունների տարբերակման, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի պատմության շուրջ ձևավորված գիտական ու քաղաքական բանավեճերի ընկալման համար։ Աշխատանքն ունի գիտաճանաչողական և վերլուծական նշանակություն հայագիտության, ադրբեջանագիտության, տարածաշրջանային պատմության և պատմագրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, պատմության քաղաքականացման և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների պատմական հիմքերի ուսումնասիրության շրջանակում՝ նպաստելով տարածաշրջանի անցյալի վերաբերյալ տարբեր պատմագիտական մոտեցումների քննադատական գնահատմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմության առանցքային հարցերի խեղաթյուրման հիմնական միտումները ադրբեջանական պատմագրության մեջ (1945–2011 թթ.)

Անվճար

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին