Бахтадзе, Лейла Борисовна

Бахтадзе, Лейла Борисовна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Հրամայական եղանակի իմաստաբանությունն ու շարահյուսությունը աստվածաշնչյան եբրայերենում և ժամանակակից եբրայերենում

Աշխատությունը նվիրված է եբրայերենի քերականական համակարգում հրամայական եղանակի իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով աստվածաշնչյան եբրայերենի պատմական լեզվական կառուցվածքն ու ժամանակակից եբրայերենի գործառնական համակարգը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է հրամայականի՝ որպես խոսքային գործողություն արտահայտող քերականական ձևի ուսումնասիրության վրա, որի միջոցով խոսողը կարող է արտահայտել հրաման, հորդոր, խնդրանք, խորհուրդ, պահանջ, հորդորական կոչ կամ որևէ գործողություն կատարելու անհրաժեշտություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հրամայական ձևերի իմաստային բազմազանության բացահայտումը, դրանց կիրառության պայմանների և հաղորդակցական գործառույթների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցի քննությունը, թե ինչպես են խոսքային իրավիճակը, խոսողի և հասցեատիրոջ հարաբերությունները, հաղորդակցական նպատակը և համատեքստը պայմանավորում հրամայական արտահայտությունների իմաստային ընկալումը։ Շարահյուսական տեսանկյունից դիտարկվում են հրամայական կառույցների նախադասության մեջ ունեցած դիրքն ու գործառույթը, դրանց կապը բայական համակարգի և նախադասության մյուս անդամների հետ, ինչպես նաև հրամայական ձևերի միջոցով տարբեր տեսակի խոսքային կառուցվածքների ձևավորումը։ Աստվածաշնչյան եբրայերենի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ լեզվի պատմական քերականական համակարգին, դասական գրական և կրոնական տեքստերում հրամայականի կիրառության առանձնահատկություններին ու դրա դերին հրահանգների, պատվիրանների, հորդորների և կոչերի արտահայտման մեջ։ Ժամանակակից եբրայերենի նյութի քննությունը, իր հերթին, բացահայտում է հրամայականի գործածության արդի օրինաչափությունները, լեզվական կառուցվածքի փոփոխությունները և ժամանակակից հաղորդակցության մեջ դրա գործառնական հնարավորությունները։ Երկու լեզվական փուլերի համադրությունը կարևոր է ինչպես պահպանված քերականական հատկանիշները, այնպես էլ պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերությունները բացահայտելու համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է իմաստաբանության և շարահյուսության փոխկապակցված դիտարկմամբ, քանի որ հրամայականի քերականական ձևը միայն գործողություն կատարելու պահանջ չի արտահայտում, այլև կարող է փոխանցել տարբեր հաղորդակցական երանգներ, որոնց ճիշտ մեկնաբանությունը կախված է լեզվական և արտալեզվական համատեքստից։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը նպաստում է եբրայերենի բայական համակարգի, եղանակային ձևերի, նախադասության կառուցվածքի և խոսքային գործողությունների մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Այն արժեքավոր է սեմական լեզուների համեմատական քերականությամբ, աստվածաշնչյան եբրայերենի լեզվաբանական ուսումնասիրությամբ, ժամանակակից եբրայերենի կառուցվածքով և լեզվի պատմական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել եբրայերեն ուսումնասիրող ուսանողների, լեզվաբանների, արևելագետների և աստվածաշնչյան տեքստերի լեզվական վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Updated: 2026-11-20
Հրամայական եղանակի իմաստաբանությունն ու շարահյուսությունը աստվածաշնչյան եբրայերենում և ժամանակակից եբրայերենում

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more