Бахтадзе, Лейла Борисовна

Бахтадзе, Лейла Борисовна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Հրամայական եղանակի իմաստաբանությունն ու շարահյուսությունը աստվածաշնչյան եբրայերենում և ժամանակակից եբրայերենում

Աշխատությունը նվիրված է եբրայերենի քերականական համակարգում հրամայական եղանակի իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով աստվածաշնչյան եբրայերենի պատմական լեզվական կառուցվածքն ու ժամանակակից եբրայերենի գործառնական համակարգը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է հրամայականի՝ որպես խոսքային գործողություն արտահայտող քերականական ձևի ուսումնասիրության վրա, որի միջոցով խոսողը կարող է արտահայտել հրաման, հորդոր, խնդրանք, խորհուրդ, պահանջ, հորդորական կոչ կամ որևէ գործողություն կատարելու անհրաժեշտություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հրամայական ձևերի իմաստային բազմազանության բացահայտումը, դրանց կիրառության պայմանների և հաղորդակցական գործառույթների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցի քննությունը, թե ինչպես են խոսքային իրավիճակը, խոսողի և հասցեատիրոջ հարաբերությունները, հաղորդակցական նպատակը և համատեքստը պայմանավորում հրամայական արտահայտությունների իմաստային ընկալումը։ Շարահյուսական տեսանկյունից դիտարկվում են հրամայական կառույցների նախադասության մեջ ունեցած դիրքն ու գործառույթը, դրանց կապը բայական համակարգի և նախադասության մյուս անդամների հետ, ինչպես նաև հրամայական ձևերի միջոցով տարբեր տեսակի խոսքային կառուցվածքների ձևավորումը։ Աստվածաշնչյան եբրայերենի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ լեզվի պատմական քերականական համակարգին, դասական գրական և կրոնական տեքստերում հրամայականի կիրառության առանձնահատկություններին ու դրա դերին հրահանգների, պատվիրանների, հորդորների և կոչերի արտահայտման մեջ։ Ժամանակակից եբրայերենի նյութի քննությունը, իր հերթին, բացահայտում է հրամայականի գործածության արդի օրինաչափությունները, լեզվական կառուցվածքի փոփոխությունները և ժամանակակից հաղորդակցության մեջ դրա գործառնական հնարավորությունները։ Երկու լեզվական փուլերի համադրությունը կարևոր է ինչպես պահպանված քերականական հատկանիշները, այնպես էլ պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերությունները բացահայտելու համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է իմաստաբանության և շարահյուսության փոխկապակցված դիտարկմամբ, քանի որ հրամայականի քերականական ձևը միայն գործողություն կատարելու պահանջ չի արտահայտում, այլև կարող է փոխանցել տարբեր հաղորդակցական երանգներ, որոնց ճիշտ մեկնաբանությունը կախված է լեզվական և արտալեզվական համատեքստից։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը նպաստում է եբրայերենի բայական համակարգի, եղանակային ձևերի, նախադասության կառուցվածքի և խոսքային գործողությունների մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Այն արժեքավոր է սեմական լեզուների համեմատական քերականությամբ, աստվածաշնչյան եբրայերենի լեզվաբանական ուսումնասիրությամբ, ժամանակակից եբրայերենի կառուցվածքով և լեզվի պատմական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել եբրայերեն ուսումնասիրող ուսանողների, լեզվաբանների, արևելագետների և աստվածաշնչյան տեքստերի լեզվական վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Updated: 2026-11-20
Հրամայական եղանակի իմաստաբանությունն ու շարահյուսությունը աստվածաշնչյան եբրայերենում և ժամանակակից եբրայերենում

Free

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more