Baltrušaitis, Jurgis, 1903-1988

Baltrušaitis, Jurgis, 1903-1988

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Ֆիզիկա

Le problème de l'Ogive et l'Arménie

Աշխատությունը նվիրված է «օգիվի» երևույթի և Հայաստանի բնական ու երկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ «Օգիվ» հասկացությունը հատկապես կիրառվում է սառցադաշտային երկրաձևերի և սառցադաշտերի շարժման հետ կապված գոտիական կառուցվածքների նկարագրության համար, որոնք կարող են արտահայտվել սառույցի մակերևույթի վրա հաջորդական մուգ և բաց շերտերի կամ կամարաձև գոտիների ձևով։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է սառցադաշտերի շարժման, սեզոնային կուտակման և հալման գործընթացների, ինչպես նաև սառցադաշտային միջավայրի դինամիկայի հասկացման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննարկվել օգիվների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում սառցադաշտի մակերևույթում ձևավորվում են նմանատիպ գոտիներ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական բարձրավանդակի և Հայաստանի լեռնային շրջանների ուսումնասիրությունը, որտեղ բարձրադիր ռելիեֆը, կլիմայական պայմանները և նախկին սառցադաշտային գործընթացները ձևավորել են բազմազան երկրաձևաբանական համակարգեր։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի տարածքում սառցադաշտային երևույթների տարածմանը, հնագույն սառցապատումների հետքերին և դրանց ազդեցությանը լեռնային ռելիեֆի ձևավորման վրա։ Օգիվների ուսումնասիրությունը կարող է նաև դիտարկվել որպես սառցադաշտերի շարժման և դրանց անցյալի դինամիկայի վերականգնման հնարավոր գործիք։ Նման կառուցվածքների երկրաչափական առանձնահատկությունների, տարածական բաշխման և սեզոնային փոփոխությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել սառցադաշտային հոսքի ուղղությունն ու բնույթը և որոշ դեպքերում մոտավոր պատկերացում կազմել սառցադաշտային գործընթացների ժամանակագրության մասին։ Հայաստանի համատեքստում թեման կարող է կապվել նաև լեռնային կլիմայի, հիդրոլոգիական ռեսուրսների և սառցադաշտային ժառանգության ուսումնասիրության հետ, քանի որ բարձրադիր ձյան և սառույցի պաշարները կարևոր դեր են խաղում լեռնային գետերի սնուցման և ջրային ռեժիմի ձևավորման մեջ։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է ֆիզիկական երևույթի տեսական մեկնաբանությունը և դրա դրսևորումների ուսումնասիրությունը Հայաստանի բնական միջավայրում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, երկրաձևաբաններին, սառցադաշտաբաններին, աշխարհագրագետներին, կլիմայագետներին և Հայաստանի լեռնային բնական համակարգերի պատմական զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս օգիվների խնդիրը դիտարկել որպես սառցադաշտային գործընթացների ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն և այն կապել Հայաստանի լեռնային բնաշխարհի, երկրաբանական կառուցվածքի ու անցյալում տեղի ունեցած սառցադաշտային փոփոխությունների հետ։

Թարմացվել է՝ 2026-08-30
Le problème de l'Ogive et l'Arménie

Անվճար

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին