Բարսեղյան, Մարինա Հայրապետի

Բնապահպանություն

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի հողերի դեգրադացման հիմնական պատճառների, դրսևորումների և դրանց կանխարգելման ու վերականգնման միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարածաշրջանի հողային ռեսուրսների բնական և մարդածին առանձնահատկությունները, հողերի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց բերրիության նվազմանն ու արտադրողականության անկմանը նպաստող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման ինտենսիվությանը, ջրային ռեժիմի փոփոխություններին, երկրորդային աղակալմանը, հողերի էրոզիոն գործընթացներին, անբավարար դրենաժին, գյուղատնտեսական հողերի ոչ արդյունավետ օգտագործմանը և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հողերի աղակալման և ալկալիացման, օրգանական նյութի նվազման, կառուցվածքի վատթարացման և այլ դեգրադացիոն գործընթացների տարածվածությունն ու զարգացման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հողերի վիճակի գնահատման մեթոդներին, հողային ցուցանիշների ուսումնասիրությանը և դեգրադացման մակարդակի որոշմանը՝ տարբեր տարածքների ու հողատեսակների համեմատությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կլիմայական փոփոխությունների, ջրային ռեսուրսների կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության տեխնոլոգիաների ազդեցությանը հողերի կայունության վրա։ Դեգրադացման դեմ պայքարի շրջանակում դիտարկվում են ոռոգման և դրենաժային համակարգերի բարելավումը, ջրի արդյունավետ օգտագործումը, աղակալված հողերի վերականգնումը, հողի օրգանական նյութի համալրումը, ցանքաշրջանառությունը, հողապաշտպան գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների կիրառումը և հողերի մոնիթորինգի կատարելագործումը։ Կարևորվում է կանխարգելիչ միջոցառումների համադրումը վերականգնողական գործողությունների հետ՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմանները և գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Արարատյան հարթավայրի հողային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը, հողերի բերրիության պահպանմանը և դեգրադացման գործընթացների սահմանափակմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել հողագետներին, ագրոնոմներին, բնապահպաններին, գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, էկոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։