Бурьян, Михаил Степанович

Бурьян, Михаил Степанович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Մեծ Բրիտանիայի գաղութային քաղաքականությունը Եգիպտոսում 1918–1924 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Եգիպտոսում Մեծ Բրիտանիայի վարած գաղութային քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ 1918–1924 թվականներն ընդգրկող բարդ և շրջադարձային ժամանակաշրջանում։ Այս տարիները Եգիպտոսի նորագույն պատմության մեջ առանձնանում են ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվացմամբ, քաղաքական ինքնուրույնության պահանջների ուժեղացմամբ և բրիտանական գաղութային գերիշխանության պահպանմանն ուղղված քաղաքական ու վարչական միջոցառումների խորացմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկու հիմնական ուժերի՝ բրիտանական իշխանությունների և եգիպտական ազգային շարժման միջև ձևավորված քաղաքական հակասություններն են, որոնք արտահայտվում էին երկրի ինքնիշխանության, պետական կառավարման, արտաքին քաղաքականության և տնտեսական շահերի շուրջ ծավալվող պայքարում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Եգիպտոսի նկատմամբ Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության ամրապնդումը, երկրի ռազմավարական նշանակությունը և Սուեզի ջրանցքի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունները կարևոր դեր էին խաղում բրիտանական քաղաքականության ձևավորման գործում։ Պատերազմի ավարտից հետո եգիպտական հասարակության մեջ ավելի մեծ թափ ստացավ ազգային ինքնորոշման ձգտումը, իսկ անկախության պահանջները վերածվեցին համազգային քաղաքական շարժման։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ 1919 թվականի հեղափոխական շարժումը, որը դարձավ բրիտանական տիրապետության դեմ ուղղված պայքարի կարևորագույն դրսևորումներից մեկը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բրիտանական իշխանությունների քաղաքականությունը ոչ միայն որպես գաղութային վարչակարգի պահպանման միջոց, այլև որպես փոփոխվող միջազգային իրադրությանը և Եգիպտոսի ներսում աճող ազգային դիմադրությանը հարմարվելու փորձ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև 1922 թվականին Եգիպտոսի անկախության հռչակման հարցը, որի արդյունքում ձևավորվեց նոր քաղաքական իրավիճակ, սակայն բրիտանական ազդեցությունը պահպանվեց մի շարք ռազմավարական և պետական նշանակության ոլորտներում։ Հետազոտության համար առանցքային նշանակություն ունի 1923 թվականի սահմանադրական կարգի հաստատումը և 1924 թվականի քաղաքական զարգացումները, որոնք արտացոլում էին եգիպտական պետականության ձևավորման, իշխանության ինստիտուտների կայացման և արտաքին միջամտությունից ազատագրվելու շարունակվող գործընթացները։ Նյութը կարևոր է գաղութատիրական համակարգի վերափոխման մեխանիզմները, եվրոպական տերությունների շահերը Մերձավոր Արևելքում և ազգային-ազատագրական շարժումների ազդեցությունը պետական զարգացման վրա հասկանալու տեսանկյունից։ Այն ներկայացնում է Եգիպտոսի քաղաքական պատմության այն ժամանակահատվածը, երբ գաղութային վերահսկողության պահպանման և ազգային անկախության ձգտումների բախումը հանգեցրեց երկրի քաղաքական կառուցվածքի էական փոփոխությունների։ Աշխատությունը արժեքավոր է Եգիպտոսի նորագույն պատմությամբ, բրիտանական գաղութային քաղաքականությամբ, արաբական ազգային շարժումներով, Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերություններով և գաղութատիրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Մեծ Բրիտանիայի գաղութային քաղաքականությունը Եգիպտոսում 1918–1924 թվականներին

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին