Бурьян, Михаил Степанович

Бурьян, Михаил Степанович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Մեծ Բրիտանիայի գաղութային քաղաքականությունը Եգիպտոսում 1918–1924 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Եգիպտոսում Մեծ Բրիտանիայի վարած գաղութային քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ 1918–1924 թվականներն ընդգրկող բարդ և շրջադարձային ժամանակաշրջանում։ Այս տարիները Եգիպտոսի նորագույն պատմության մեջ առանձնանում են ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվացմամբ, քաղաքական ինքնուրույնության պահանջների ուժեղացմամբ և բրիտանական գաղութային գերիշխանության պահպանմանն ուղղված քաղաքական ու վարչական միջոցառումների խորացմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկու հիմնական ուժերի՝ բրիտանական իշխանությունների և եգիպտական ազգային շարժման միջև ձևավորված քաղաքական հակասություններն են, որոնք արտահայտվում էին երկրի ինքնիշխանության, պետական կառավարման, արտաքին քաղաքականության և տնտեսական շահերի շուրջ ծավալվող պայքարում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Եգիպտոսի նկատմամբ Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության ամրապնդումը, երկրի ռազմավարական նշանակությունը և Սուեզի ջրանցքի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունները կարևոր դեր էին խաղում բրիտանական քաղաքականության ձևավորման գործում։ Պատերազմի ավարտից հետո եգիպտական հասարակության մեջ ավելի մեծ թափ ստացավ ազգային ինքնորոշման ձգտումը, իսկ անկախության պահանջները վերածվեցին համազգային քաղաքական շարժման։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ 1919 թվականի հեղափոխական շարժումը, որը դարձավ բրիտանական տիրապետության դեմ ուղղված պայքարի կարևորագույն դրսևորումներից մեկը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բրիտանական իշխանությունների քաղաքականությունը ոչ միայն որպես գաղութային վարչակարգի պահպանման միջոց, այլև որպես փոփոխվող միջազգային իրադրությանը և Եգիպտոսի ներսում աճող ազգային դիմադրությանը հարմարվելու փորձ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև 1922 թվականին Եգիպտոսի անկախության հռչակման հարցը, որի արդյունքում ձևավորվեց նոր քաղաքական իրավիճակ, սակայն բրիտանական ազդեցությունը պահպանվեց մի շարք ռազմավարական և պետական նշանակության ոլորտներում։ Հետազոտության համար առանցքային նշանակություն ունի 1923 թվականի սահմանադրական կարգի հաստատումը և 1924 թվականի քաղաքական զարգացումները, որոնք արտացոլում էին եգիպտական պետականության ձևավորման, իշխանության ինստիտուտների կայացման և արտաքին միջամտությունից ազատագրվելու շարունակվող գործընթացները։ Նյութը կարևոր է գաղութատիրական համակարգի վերափոխման մեխանիզմները, եվրոպական տերությունների շահերը Մերձավոր Արևելքում և ազգային-ազատագրական շարժումների ազդեցությունը պետական զարգացման վրա հասկանալու տեսանկյունից։ Այն ներկայացնում է Եգիպտոսի քաղաքական պատմության այն ժամանակահատվածը, երբ գաղութային վերահսկողության պահպանման և ազգային անկախության ձգտումների բախումը հանգեցրեց երկրի քաղաքական կառուցվածքի էական փոփոխությունների։ Աշխատությունը արժեքավոր է Եգիպտոսի նորագույն պատմությամբ, բրիտանական գաղութային քաղաքականությամբ, արաբական ազգային շարժումներով, Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերություններով և գաղութատիրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Մեծ Բրիտանիայի գաղութային քաղաքականությունը Եգիպտոսում 1918–1924 թվականներին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее