Чиковани, Гурам Галактионович

Чиковани, Гурам Галактионович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ձևաբանական կառուցվածքը

Աշխատությունը նվիրված է արաբերենի Քաշքադարյայի բարբառի ձևաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ բարբառի քերականական համակարգը, բառերի կազմության առանձնահատկությունները և լեզվական ձևերի գործածության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արաբերենի տարածաշրջանային տարբերակներից մեկի ձևաբանությունն է՝ որպես լեզվական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել բարբառի ներքին կառուցվածքը, քերականական կազմակերպվածությունը և գրական արաբերենի ու այլ բարբառային տարբերակների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խոսքի մասերի ձևաբանական հատկանիշները, գոյականների և բայերի քերականական ձևերը, դրանց փոփոխության սկզբունքները, ինչպես նաև քերականական նշանակությունների արտահայտման միջոցները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում բարբառի ձևաբանական համակարգի դիտարկումը արաբերենի պատմական զարգացման և տարածաշրջանային լեզվական բազմազանության համատեքստում, քանի որ արաբերենի տարբեր բարբառներում պահպանվել կամ ձևավորվել են ինքնատիպ քերականական առանձնահատկություններ, որոնք արտացոլում են ինչպես լեզվի պատմական շերտերը, այնպես էլ տարբեր ժողովուրդների ու մշակութային միջավայրերի հետ երկարատև շփումների ազդեցությունը։ Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես Կենտրոնական Ասիայի արաբախոս համայնքների լեզվական ժառանգության ճանաչման համար, քանի որ այդ տարածաշրջանի արաբերեն խոսվածքները ներկայացնում են արաբական լեզվամշակութային ներկայության առանձնահատուկ դրսևորումներ և հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու արաբերենի տարածքային տարածման, պահպանման ու փոփոխության գործընթացները։ Ձևաբանական կառուցվածքի վերլուծությունը կարևոր նյութ է տրամադրում նաև համեմատական արաբագիտության, պատմական լեզվաբանության և բարբառագիտության համար՝ նպաստելով արաբերենի տարբեր խոսվածքների քերականական համակարգերի համադրմանը և դրանց զարգացման ընդհանուր ու առանձնահատուկ օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է արաբերենի կառուցվածքով, արևելյան լեզուներով, Կենտրոնական Ասիայի արաբախոս համայնքների պատմությամբ և տարածաշրջանային լեզվական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ընդգծելով բարբառների ուսումնասիրության կարևորությունը լեզվի պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և լեզվական բազմազանության պահպանման գործում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ձևաբանական կառուցվածքը

Անվճար

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին