Чиковани, Гурам Галактионович

Чиковани, Гурам Галактионович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Лингвистика

Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ձևաբանական կառուցվածքը

Աշխատությունը նվիրված է արաբերենի Քաշքադարյայի բարբառի ձևաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ բարբառի քերականական համակարգը, բառերի կազմության առանձնահատկությունները և լեզվական ձևերի գործածության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արաբերենի տարածաշրջանային տարբերակներից մեկի ձևաբանությունն է՝ որպես լեզվական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել բարբառի ներքին կառուցվածքը, քերականական կազմակերպվածությունը և գրական արաբերենի ու այլ բարբառային տարբերակների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խոսքի մասերի ձևաբանական հատկանիշները, գոյականների և բայերի քերականական ձևերը, դրանց փոփոխության սկզբունքները, ինչպես նաև քերականական նշանակությունների արտահայտման միջոցները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում բարբառի ձևաբանական համակարգի դիտարկումը արաբերենի պատմական զարգացման և տարածաշրջանային լեզվական բազմազանության համատեքստում, քանի որ արաբերենի տարբեր բարբառներում պահպանվել կամ ձևավորվել են ինքնատիպ քերականական առանձնահատկություններ, որոնք արտացոլում են ինչպես լեզվի պատմական շերտերը, այնպես էլ տարբեր ժողովուրդների ու մշակութային միջավայրերի հետ երկարատև շփումների ազդեցությունը։ Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես Կենտրոնական Ասիայի արաբախոս համայնքների լեզվական ժառանգության ճանաչման համար, քանի որ այդ տարածաշրջանի արաբերեն խոսվածքները ներկայացնում են արաբական լեզվամշակութային ներկայության առանձնահատուկ դրսևորումներ և հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու արաբերենի տարածքային տարածման, պահպանման ու փոփոխության գործընթացները։ Ձևաբանական կառուցվածքի վերլուծությունը կարևոր նյութ է տրամադրում նաև համեմատական արաբագիտության, պատմական լեզվաբանության և բարբառագիտության համար՝ նպաստելով արաբերենի տարբեր խոսվածքների քերականական համակարգերի համադրմանը և դրանց զարգացման ընդհանուր ու առանձնահատուկ օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է արաբերենի կառուցվածքով, արևելյան լեզուներով, Կենտրոնական Ասիայի արաբախոս համայնքների պատմությամբ և տարածաշրջանային լեզվական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ընդգծելով բարբառների ուսումնասիրության կարևորությունը լեզվի պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և լեզվական բազմազանության պահպանման գործում։

Обновлено. 2026-11-21
Քաշքադարյայի արաբական բարբառի ձևաբանական կառուցվածքը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее