Cirbied, Jacques Chahan de, 1772-1834

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ասիայի հնագույն պատմության վերաբերյալ համեմատական և քննադատական ուսումնասիրություններին՝ ընդգրկելով տարբեր քաղաքակրթությունների ծագման, զարգացման և փոխազդեցության հարցերը։ Գրքում վերլուծվում են Մերձավոր և Հեռավոր Արևելքի հին պետական կազմավորումները, նրանց քաղաքական կառուցվածքները, մշակութային ավանդույթները և պատմագրական աղբյուրների առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում առասպելաբանական և պատմական նարատիվների փոխկապակցությանը՝ փորձելով առանձնացնել փաստական հիմքերը լեգենդար և կրոնական ավանդություններից։ Քննարկվում են նաև առևտրային ուղիների, հատկապես հին ճանապարհային ցանցերի դերը քաղաքակրթությունների միջև կապերի ձևավորման և մշակութային փոխանակումների զարգացման գործում։ Աշխատությունը ներկայացնում է Ասիայի պատմության տարբեր դարաշրջանների համադրական վերլուծություն՝ ընդգծելով տարածաշրջանի բազմաշերտ և բազմամշակութային բնույթը։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, հնագիտության մասնագետների և հին քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայկական պետականության, հասարակական կյանքի, մշակույթի և ազգային ինքնության ձևավորման հիմնական փուլերը։ Գրքի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական պատմության զարգացման ընթացքին՝ հնագույն ժամանակներից մինչև ավելի ուշ ժամանակաշրջաններ՝ անդրադառնալով այն քաղաքական, ռազմական, սոցիալական և մշակութային իրադարձություններին, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայկական պետականությունների ձևավորումն ու զարգացումը, դրանց հարաբերությունները հարևան տերությունների և ժողովուրդների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը Հայաստանի վրա։ Պատմական իրադարձությունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին դեպքերի հաջորդականություն, այլև որպես երկարատև գործընթաց, որի ընթացքում ձևավորվել և փոխակերպվել են հայկական հասարակությունը, պետական կառավարման համակարգերը, մշակութային ավանդույթներն ու ազգային ինքնագիտակցությունը։ Առանձին կարևորություն է տրվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքին, քանի որ այն մշտապես գտնվել է տարբեր քաղաքակրթությունների և խոշոր քաղաքական ուժերի փոխազդեցության գոտում։ Այդ հանգամանքը նշանակալի դեր է ունեցել ինչպես հայկական մշակույթի զարգացման, այնպես էլ երկրի քաղաքական և ռազմական պատմության մեջ։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ հայ ժողովրդի պատմությունը ներկայացվում է ավելի լայն տարածաշրջանային և միջազգային համատեքստում՝ հնարավորություն տալով հասկանալու Հայաստանի և հարևան պետությունների միջև հարաբերությունների փոփոխությունները, պատերազմների ու քաղաքական վերադասավորումների հետևանքները և դրանց ազդեցությունը հայ հասարակության վրա։ Գրքում կարող են անդրադարձ լինել նաև հայկական մշակույթի, քրիստոնեության ընդունման և տարածման, եկեղեցու պատմական դերի, կրթության, գրի ու գրականության զարգացման, ճարտարապետության և արվեստի կարևոր դրսևորումներին։ Այս համատեքստում պատմական գործընթացը ներկայացվում է որպես քաղաքական և մշակութային զարգացման փոխկապակցված ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ինչպես հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, այնպես էլ Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ֆրանսերեն լեզվով ներկայացված պատմագիտական նյութը հատկապես օգտակար է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայկական պատմությունը եվրոպական, մասնավորապես ֆրանսալեզու պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ ժողովրդի պատմական զարգացման հիմնական ուղղությունների, հայկական պետականության ու մշակույթի ժառանգության և Հայաստանի՝ տարածաշրջանային ու համաշխարհային պատմության մեջ ունեցած նշանակության մասին։

Պատմություն

Պատմագիտական և կրոնագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է հին հայերի պետական կառավարման համակարգի, հասարակական կազմակերպման և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հնագույն և նախաքրիստոնեական պատմության համատեքստում։ Քննության են առնվում հայկական պետականության վաղ շրջանի քաղաքական կառույցները, թագավորական իշխանության առանձնահատկությունները, հասարակական հարաբերությունները և կառավարման ավանդույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հին Հայաստանի իշխանության կազմակերպման սկզբունքներին, միապետական կառավարման ձևերին, արքունիքի և ավագանու դերակատարությանը, ինչպես նաև քաղաքական իշխանության և կրոնական հաստատությունների փոխհարաբերություններին։ Դիտարկվում են նախաքրիստոնեական հայկական հավատալիքները, դիցաբանական պատկերացումները, աստվածությունների պաշտամունքը, ծիսական արարողությունները և կրոնական սովորույթների նշանակությունը հասարակական կյանքում։ Վերլուծվում են կրոնական աշխարհայացքի ազդեցությունը պետական իշխանության գաղափարական հիմնավորման, հասարակական արժեքների ձևավորման և մշակութային ավանդույթների պահպանման գործընթացների վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև հին հայկական կրոնական համակարգի և հարևան ժողովուրդների հավատալիքների առնչություններին, պատմական աղբյուրների մեկնաբանությանը և հնագույն հայկական մշակույթի ինքնատիպության հարցերին։ Կարևորվում է քաղաքական և կրոնական պատմության համատեղ ուսումնասիրությունը՝ հին Հայաստանի հասարակական կառուցվածքն ու աշխարհայացքային առանձնահատկություններն առավել ամբողջական պատկերացնելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց հին պատմության, պատմական կրոնագիտության, հայկական դիցաբանության, պետականության պատմության և նախաքրիստոնեական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։