Дахер Абд аль-Хади, Самира

Дахер Абд аль-Хади, Самира

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի առաջին կեսին Իրաքում ազգային պետականության ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին՝ ներկայացնելով այն քաղաքական, սոցիալական, ազգային և միջազգային պայմանները, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել ժամանակակից իրաքյան պետության կայացման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Իրաքի պետական ինքնության ձևավորման պատմությունն է՝ Օսմանյան կայսրության անկումից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Իրաքի տարածքում ազգային պետականության գաղափարի աստիճանական զարգացումը, պետական կառավարման նոր համակարգի հաստատումը, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը և քաղաքական ինքնուրույնության ձեռքբերման ձգտումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմականորեն ձևավորված հասարակական հարաբերությունները, էթնիկ և կրոնական բազմազանությունը, տեղական քաղաքական ուժերի շահերը և արտաքին պետությունների ազդեցությունը փոխազդել պետականաշինության գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բրիտանական ազդեցության ժամանակաշրջանին, մանդատային կառավարման համակարգի հաստատմանը, միապետական պետական կառուցվածքի ձևավորմանը, ազգային քաղաքական շարժումների ակտիվացմանը և անկախության հասնելու գործընթացին։ Իրաքի պետականության կայացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչաքաղաքական ինստիտուտների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես ազգային համախմբման, ինքնիշխանության հաստատման և հասարակական-քաղաքական նոր հարաբերությունների զարգացման բարդ պատմական ընթացք։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար, քանի որ Իրաքի պետական կազմավորումը սերտորեն կապված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզի վերափոխման, գաղութատիրական համակարգի վերադասավորման և արաբական ազգային շարժումների զարգացման հետ։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ազգային պետականության ձևավորման տեսական և գործնական խնդիրներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու պետական ինստիտուտների կայացման, ազգային ինքնության ձևավորման և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Այն օգտակար ուսումնասիրություն է Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, Իրաքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգային շարժումներով և ժամանակակից պետությունների կազմավորման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին

Անվճար

Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին