Даниелян, Эдуард Липаритович

Даниелян, Эдуард Липаритович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական հարաբերությունները Սասանյան Իրանի անկման և Արաբական խալիֆայության նվաճումների սկզբնական շրջանում

Աշխատությունն անդրադառնում է Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության քաղաքական հարաբերություններին վաղ միջնադարի կարևորագույն և բարդ պատմական ժամանակաշրջանում, երբ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը ենթարկվում էր արմատական փոփոխությունների։ Ուսումնասիրության առանցքում Սասանյան Իրանի աստիճանական թուլացման և անկման ժամանակաշրջանն է, ինչպես նաև Արաբական խալիֆայության ռազմական նվաճումների սկզբնական փուլը, որոնք վճռորոշ ազդեցություն ունեցան Հայաստանի քաղաքական դրության, արտաքին հարաբերությունների և տարածաշրջանային նշանակության վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է հայ-բյուզանդական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման քաղաքական նախադրյալները՝ դիտարկելով դրանք երկու խոշոր տերությունների՝ Բյուզանդական կայսրության և Սասանյան Իրանի միջև երկարատև մրցակցության համատեքստում։ Այդ հակամարտության պայմաններում Հայաստանը հայտնվել էր աշխարհաքաղաքական կարևոր դիրքում՝ լինելով ինչպես կայսրությունների քաղաքական շահերի բախման տարածք, այնպես էլ սեփական պետական, վարչական և ազգային ինքնուրույնությունը պահպանելու ձգտող պատմական երկիր։ Հատուկ ուշադրության է արժանի Սասանյան տերության անկման հետևանքով առաջացած քաղաքական իրավիճակը, երբ տարածաշրջանում փոխվեցին ուժերի հարաբերակցությունը, Հայաստանի նկատմամբ արտաքին քաղաքական մոտեցումները և նախկինում ձևավորված դաշնակցային ու հակամարտային հարաբերությունների բնույթը։ Բյուզանդիայի համար Հայաստանը շարունակում էր պահպանել ռազմավարական նշանակություն՝ պայմանավորված իր աշխարհագրական դիրքով, պաշտպանական հնարավորություններով և Արևելքում կայսրության քաղաքական ու ռազմական շահերով։ Միաժամանակ Արաբական խալիֆայության ընդարձակումը նոր իրողություններ ստեղծեց՝ փոխելով տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզը և Հայաստանի արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների պայմանները։ Այս իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին հայ քաղաքական ուժերը գործում փոփոխվող միջազգային միջավայրում, ինչ նշանակություն ունեին Բյուզանդիայի հետ հարաբերությունները և ինչպես էին արտաքին տերությունների շահերը ներգործում Հայաստանի քաղաքական կյանքի վրա։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն դիտարկում է Հայաստանի պատմությունը ոչ թե մեկուսացված զարգացումների շրջանակում, այլ Բյուզանդիայի, Սասանյան Իրանի և ձևավորվող Արաբական խալիֆայության միջև ծավալվող լայն տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում։ Նյութը կարևոր է վաղ միջնադարյան Հայաստանի արտաքին քաղաքական պատմությունը, հայ-բյուզանդական հարաբերությունները, իրանա-բյուզանդական հակամարտության հետևանքները և արաբական նվաճումների սկզբնական շրջանի քաղաքական զարգացումները հասկանալու համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերությունների և պատմական այն իրադարձությունների մասին, որոնք էականորեն պայմանավորեցին Հայաստանի հետագա քաղաքական ու պատմական զարգացումը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Հայաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական հարաբերությունները Սասանյան Իրանի անկման և Արաբական խալիֆայության նվաճումների սկզբնական շրջանում

Անվճար

Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին