Джалиля Наджи Аль-Хашими

Джалиля Наджи Аль-Хашими

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Ստրկությունը արաբական խալիֆայությունում մ.թ. VII–VIII դարերում

Աշխատությունը նվիրված է արաբական խալիֆայության վաղ շրջանի սոցիալական, տնտեսական և հասարակական կյանքի կարևորագույն երևույթներից մեկին՝ ստրկության ինստիտուտին և դրա դրսևորման առանձնահատկություններին մ.թ. VII–VIII դարերում։ Այն ներկայացնում է ստրկության գոյության պատմական նախադրյալները, ձևավորման ու զարգացման պայմանները, ինչպես նաև դրա տեղն ու նշանակությունը նորաստեղծ արաբական պետության հասարակական կառուցվածքում։ Ուսումնասիրության առանցքում ստրկատիրական հարաբերություններն են, ստրուկների սոցիալական կարգավիճակը, նրանց իրավական և տնտեսական դրությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք պայմանավորում էին մարդկանց ստրկացման, ստրուկների ձեռքբերման և օգտագործման տարբեր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի արաբական խալիֆայության ընդարձակման հետևանքով առաջացած հասարակական փոփոխությունները, ռազմական արշավանքների, նվաճումների և գերիների գերեվարման ազդեցությունը ստրկության տարածման վրա, ինչպես նաև ստրուկների դերը խալիֆայության տնտեսական գործունեության և կենցաղային հարաբերությունների մեջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ստրկությունը ոչ միայն որպես տնտեսական շահագործման համակարգ, այլև որպես միջնադարյան հասարակության սոցիալական կազմակերպման կարևոր բաղադրիչ, որն առնչվում էր իշխանության, սեփականության, իրավունքի, կրոնական պատկերացումների և տարբեր ժողովուրդների միջև ձևավորված հարաբերությունների հետ։ Պատմական տեսանկյունից թեման կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ VII–VIII դարերը արաբական խալիֆայության ձևավորման, տարածքային ընդարձակման և քաղաքական ու հասարակական ինստիտուտների կայացման ժամանակաշրջանն էին։ Այդ պայմաններում ստրկատիրական հարաբերությունները զարգանում էին բազմազգ և բազմամշակութային միջավայրում՝ իրենց վրա կրելով արաբական նախաիսլամական ավանդույթների, իսլամի տարածման, նվաճված տարածքների հասարակական կառուցվածքների և տեղական սովորույթների ազդեցությունը։ Ստրկության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև վաղ միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմության, արաբական պետության սոցիալական համակարգի և իսլամական քաղաքակրթության ձևավորման գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է միջնադարյան Արևելքի պատմությամբ, արաբական խալիֆայության հասարակական հարաբերություններով, ստրկության պատմությամբ և իսլամական աշխարհի սոցիալ-տնտեսական զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքի, սոցիալական անհավասարության և պատմական փոխակերպումների խորքային ըմբռնմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Ստրկությունը արաբական խալիֆայությունում մ.թ. VII–VIII դարերում

Անվճար

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին