Джавелидзе, Нино Михайловна

Джавелидзе, Нино Михайловна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Օսմանյան կայսրության հարաբերությունները Արևմտյան Վրաստանի հետ XVIII դարի առաջին կեսին

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի առաջին կեսին Օսմանյան կայսրության և Արևմտյան Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով տարածաշրջանի պատմության կարևորագույն գործընթացներին, օսմանյան ազդեցության ընդլայնման քաղաքականությանը և վրացական իշխանությունների՝ արտաքին քաղաքական բարդ պայմաններում իրենց դիրքերը պահպանելու ու քաղաքական ինքնուրույնությունը պաշտպանելու փորձերին։ Այս ժամանակաշրջանը Հարավային Կովկասի պատմության մեջ առանձնանում էր Օսմանյան կայսրության, Սեֆյան Իրանի և տարածաշրջանային այլ քաղաքական ուժերի շահերի բախմամբ, ինչի հետևանքով Վրաստանը հայտնվել էր բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում։ Արևմտյան Վրաստանը, իր աշխարհագրական դիրքի, Սև ծովի արևելյան ափին ունեցած ռազմավարական նշանակության և տարածաշրջանային առևտրական ուղիների նկատմամբ վերահսկողության տեսանկյունից, առանձնահատուկ հետաքրքրություն էր ներկայացնում Օսմանյան կայսրության համար։ Նրա քաղաքականության կարևոր ուղղություններից էին արևմտավրացական իշխանությունների վրա ազդեցության հաստատումը, տեղական կառավարիչների հետ հարաբերությունների կարգավորումը, քաղաքական ենթակայության ամրապնդումը և ռազմական ու տնտեսական լծակների միջոցով տարածաշրջանում սեփական դիրքերի ընդլայնումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Օսմանյան կայսրության արտաքին քաղաքական նպատակները՝ դրանց համադրությամբ Արևմտյան Վրաստանի ներքին քաղաքական իրավիճակի, իշխանական հարաբերությունների և տեղական քաղաքական կենտրոնների շահերի հետ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի այն հանգամանքը, որ օսմանյան ազդեցությունը տարածաշրջանում պայմանավորված էր ոչ միայն ռազմական գերազանցությամբ, այլև դիվանագիտական բանակցություններով, հարկային ու վարչաքաղաքական պահանջներով, տեղական իշխանությունների հետ կնքվող պայմանավորվածություններով և տարբեր քաղաքական ուժերի միջև գոյություն ունեցող հակասությունների օգտագործմամբ։ Այդ հարաբերությունների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Արևմտյան Վրաստանի քաղաքական կառուցվածքը, տեղական իշխանությունների արտաքին կողմնորոշումները և տարածաշրջանի բնակչության ու իշխանական վերնախավի առջև ծառացած մարտահրավերները։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի նաև XVIII դարի Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների ընդհանուր պատկերի բացահայտման տեսանկյունից, քանի որ Օսմանյան կայսրության և վրացական իշխանությունների փոխհարաբերությունները սերտորեն կապված էին Սևծովյան ավազանի քաղաքական իրադրության, օսմանա-իրանական մրցակցության և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունների հետ։ Աշխատանքը արժեքավոր է օսմանյան արտաքին քաղաքականության, վրաց ժողովրդի քաղաքական պատմության, հայ-վրացական և հարավկովկասյան պատմական միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն նպաստում է XVIII դարի առաջին կեսի տարածաշրջանային իրադարձությունների, Օսմանյան կայսրության ընդարձակման քաղաքականության և Արևմտյան Վրաստանի պատմական զարգացման առանձնահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը՝ ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի նշանակությունը Հարավային Կովկասի հետագա քաղաքական զարգացումների համատեքստում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Օսմանյան կայսրության հարաբերությունները Արևմտյան Վրաստանի հետ XVIII դարի առաջին կեսին

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին