Габриелян, Розалия Аршаковна

Габриелян, Розалия Аршаковна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայ-ալանական հարաբերությունները հին և միջնադարյան ժամանակաշրջաններում

Աշխատությունը նվիրված է հայ և ալան ժողովուրդների միջև հնագույն ժամանակներից մինչև միջնադար ձևավորված պատմական, քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է երկու ժողովուրդների պատմական փոխառնչություններին՝ դիտարկելով նրանց աշխարհագրական հարևանությունը, տարածաշրջանային դիրքը, քաղաքական շահերի ընդհանրություններն ու հակասությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված համագործակցության և փոխազդեցության դրսևորումները։ Հայերն ու ալանները կարևոր դեր են ունեցել Կովկասի և հարակից տարածքների պատմական գործընթացներում, իսկ նրանց հարաբերությունները զարգացել են տարբեր պետությունների, թագավորությունների և քաղաքական միավորումների ձևավորման, հզորացման ու փոփոխության պայմաններում։ Աշխատության պատմական դիտարկումների շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի հին աշխարհի և միջնադարի քաղաքական իրավիճակի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջաններում տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև կապերը պայմանավորված էին ինչպես աշխարհաքաղաքական իրադրությամբ, այնպես էլ առևտրական ճանապարհների, ռազմական դաշինքների, տարածքային շահերի և արտաքին քաղաքական մարտահրավերների ազդեցությամբ։ Հայ-ալանական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի հյուսիսային և հյուսիսարևելյան հարևանների հետ ունեցած կապերի, Կովկասի ժողովուրդների փոխհարաբերությունների և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև երկու ժողովուրդների միջև հնարավոր մշակութային շփումների, փոխազդեցությունների և պատմական հիշողության ձևավորման նշանակությանը։ Թեման արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ հայոց պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն ներքին քաղաքական ու հասարակական զարգացումների համատեքստում, այլև հարևան ժողովուրդների հետ շարունակական փոխգործակցության լայն պատմական միջավայրում։ Աշխատությունը նպաստում է հայ-ալանական պատմական կապերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, Կովկասի ժողովուրդների պատմության փոխկապակցվածության բացահայտմանը և Հայաստանի տարածաշրջանային պատմական հարաբերությունների ավելի համապարփակ ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմությամբ, ալանների պատմությամբ, Կովկասի միջնադարյան քաղաքական զարգացումներով, ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերություններով և տարածաշրջանի միջազգային կապերով զբաղվող պատմաբանների, արևելագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Հայ-ալանական հարաբերությունները հին և միջնադարյան ժամանակաշրջաններում

Անվճար

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին