Гаибов, Сафарбой

Гаибов, Сафарбой

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

«Նուհբաթ ալ-Դահր»-ը՝ Շամս ադ-Դիմաշկիի հեղինակությամբ, որպես XIV դարի ադաբ գրականության հուշարձան

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան արաբ գրականության և մտավոր մշակույթի կարևոր ուղղություններից մեկի՝ ադաբ գրականության ուսումնասիրությանը՝ Շամս ադ-Դիմաշկիի «Նուհբաթ ալ-Դահր» ստեղծագործությունը դիտարկելով որպես XIV դարի գրական-մշակութային նշանակալի հուշարձան։ Ադաբը արաբական գրական ավանդույթում ձևավորված բազմաբովանդակ մտավոր և գեղարվեստական ուղղություն է, որը միավորում է գրական արտահայտչամիջոցները, պատմական գիտելիքները, բարոյախրատական մտքերը, փիլիսոփայական դիտարկումները, հասարակական կյանքի նկարագրությունները և մարդու աշխարհընկալման վերաբերյալ խորհրդածությունները։ Այս համատեքստում աշխատությունը կարևոր հնարավորություն է ընձեռում անդրադառնալու միջնադարյան արաբ հեղինակների գրական մտածողությանը, գիտելիքի ներկայացման ձևերին և գրականության՝ որպես կրթական ու մշակութային երևույթի ընկալմանը։ Ուսումնասիրության առանցքում գտնվում է ստեղծագործության տեղն ու նշանակությունը XIV դարի արաբական գրականության ընդհանուր զարգացումների շրջանակում, ինչպես նաև դրա կապը տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր, հասարակական և մշակութային միջավայրի հետ։ Ադաբ գրականության առանձնահատկություններից են գիտելիքի տարբեր ոլորտների համադրումը, պատմողական և նկարագրական նյութի բազմազանությունը, լեզվական արտահայտչականությունը, իմաստասիրական ընդհանրացումները և ընթերցողին ոչ միայն տեղեկացնելու, այլև կրթելու ու նրա մտահորիզոնն ընդլայնելու ձգտումը։ Այդ տեսանկյունից ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարևոր է միջնադարյան արաբական գրականության ժանրային սահմանները, թեմատիկ ընդգրկումը և գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին արաբ մտավորականները գրականության միջոցով արտահայտում իրենց գիտելիքները, մեկնաբանում շրջապատող աշխարհը և պահպանելով նախորդ դարերի մշակութային ժառանգությունը՝ զարգացնում սեփական ժամանակաշրջանի գրական ավանդույթները։ Աշխատանքի պատմագրական և գրականագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ուշադրություն է հրավիրում միջնադարյան արաբական մտավոր կյանքի այնպիսի կողմերի վրա, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն արաբագիտության, այլև համաշխարհային գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար նյութ է արաբական միջնադարյան գրականությամբ, իսլամական քաղաքակրթության մշակութային պատմությամբ, արևելյան գրականության ժանրերով և գրական-մտավոր ավանդույթների փոխազդեցությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով XIV դարի արաբական գրական միջավայրի և ադաբ ժանրի պատմական ու մշակութային առանձնահատկությունների առավել խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
«Նուհբաթ ալ-Դահր»-ը՝ Շամս ադ-Դիմաշկիի հեղինակությամբ, որպես XIV դարի ադաբ գրականության հուշարձան

Անվճար

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին