Գավուքչյան, Մարտիրոս Ս.

Գավուքչյան, Մարտիրոս Ս.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Արմեն և հայ անունների ծագումն ու Ուրարտուն

Գիրքը նվիրված է հայ ժողովրդի անվանման՝ «Արմեն» և «հայ» ձևերի ծագման, պատմական զարգացման և դրանց հետ կապված էթնիկական ու լեզվական հարցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Ուրարտուի պատմական ժառանգությանը և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակչության պատմությանը։ Աշխատության առանցքում հայ ժողովրդի ինքնանվանման և այլ ժողովուրդների կողմից նրան տրված անվանումների առաջացման հանգամանքների բացահայտումն է, ինչպես նաև այդ անվանումների հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը տարածաշրջանի հնագույն պետական կազմավորումների, ցեղային միությունների և պատմական իրադարձությունների հետ։ Հեղինակը քննության է առնում «Արմեն» անվան պատմական կիրառությունը, դրա հիշատակությունները հին աղբյուրներում, տարածման աշխարհագրությունը և այն հարցը, թե ինչպես է այդ անվանումը կապվել Հայկական լեռնաշխարհի ու նրա բնակչության հետ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում «հայ» անվան ծագման խնդրին՝ որպես հայ ժողովրդի ինքնության, պատմական հիշողության և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր բաղադրիչի։ Աշխատության կարևոր ուսումնասիրական ուղղություններից է Ուրարտուի և հայ ժողովրդի պատմական փոխհարաբերությունների հարցը։ Ուրարտական պետությունը դիտարկվում է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն քաղաքական, տնտեսական և մշակութային պատմության համատեքստում՝ հնարավորություն տալով անդրադառնալու տարածաշրջանի բնակչության էթնիկական կազմին, լեզվական միջավայրին, մշակութային ժառանգությանը և պատմական շարունակականության խնդրին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական տեղեկությունների, հնագույն անվանումների և աշխարհագրական տվյալների համադրումը, որի միջոցով փորձ է արվում պարզաբանել հայ ժողովրդի անվանման ձևավորման պատմական նախադրյալները և դրա կապը Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն անցյալի հետ։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը ներառում է պատմական անվանագիտության, էթնոգենեզի, հին արևելյան պատմության և հայ ժողովրդի ծագումնաբանության փոխկապակցված խնդիրներ՝ ընդգծելով, որ ժողովուրդների անունների ուսումնասիրությունը կարևոր միջոց է նրանց պատմական տեղաշարժերը, մշակութային շփումները և ինքնության ձևավորման գործընթացները հասկանալու համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև նրանով, որ անդրադառնում է հայագիտության մեջ առանցքային նշանակություն ունեցող այն հարցերին, որոնք վերաբերում են Հայաստանի հնագույն պատմության ժամանակագրությանը, Ուրարտուի պատմական դերին և հայ ժողովրդի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորանալու հայ ժողովրդի անվանման շուրջ ձևավորված պատմագիտական ու լեզվաբանական հարցադրումների մեջ, ծանոթանալու Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության ուսումնասիրման կարևոր ուղղություններին և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ազգային ինքնության պատմական արմատների վերաբերյալ։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտությամբ, հին արևելքի պատմությամբ, պատմական լեզվաբանությամբ, ազգանվանաբանությամբ և Հայկական լեռնաշխարհի քաղաքակրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայ ժողովրդի անվանման ծագման ու Ուրարտուի պատմության միջև առկա պատմագիտական հարցերը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Արմեն և հայ անունների ծագումն ու Ուրարտուն

Անվճար

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին