Гелашвили, Нина Георгиевна

Гелашвили, Нина Георгиевна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունները XVI դարում

Աշխատությունը նվիրված է XVI դարում Իրանի և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումների այն կարևոր ժամանակաշրջանը, երբ Հարավային Կովկասը դարձել էր Իրանի և հարևան խոշոր տերությունների շահերի բախման ու ազդեցության ընդլայնման կարևոր կենտրոններից մեկը։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու երկրների միջև հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման պատմական պայմաններն են, որոնք մեծապես պայմանավորված էին տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխություններով, տարածքային հավակնություններով, ռազմական հակամարտություններով և իշխանական ուժերի միջև ընթացող պայքարով։ XVI դարը Իրանի պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող ժամանակաշրջան էր՝ կապված Սեֆյան պետության հզորացման, կենտրոնացված իշխանության ամրապնդման և արտաքին քաղաքականության ակտիվացման հետ։ Այս գործընթացներն անմիջական ազդեցություն էին ունենում Վրաստանի քաղաքական իրավիճակի վրա, որի տարածքում գոյություն ունեցող առանձին թագավորություններն ու իշխանությունները տարբեր պայմաններում փորձում էին պահպանել իրենց ինքնուրույնությունը, ապահովել քաղաքական կայունությունը և պաշտպանել սեփական շահերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու իրանական ազդեցության ընդլայնման մեխանիզմները Վրաստանում, երկու կողմերի միջև քաղաքական կապերի առանձնահատկությունները, ռազմական արշավների և դիվանագիտական հարաբերությունների նշանակությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանային իշխանությունների վարած արտաքին քաղաքականության ուղղությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունների վրա ներքին քաղաքական իրադրության ազդեցությանը, քանի որ երկու երկրների փոխհարաբերությունները պայմանավորված էին ոչ միայն պետական շահերով, այլև տեղական իշխանների դիրքորոշումներով, դաշնակցային հարաբերություններով, ռազմական իրադրությամբ և տարածաշրջանային ուժերի փոփոխվող հավասարակշռությամբ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Սեֆյան Իրանի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ Վրաստանը Հարավային Կովկասում իրանական քաղաքականության կարևոր ուղղություններից էր։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Վրաստանի պատմական զարգացման, պետականության պահպանման փորձերի և արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների մասին՝ տարածաշրջանային բարդ պայմաններում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հայագիտական, իրանագիտական և վրացագիտական ուսումնասիրությունների համար կարևոր պատմական խնդիրների՝ ընդգծելով Հարավային Կովկասի ժողովուրդների ու պետությունների փոխկապակցված պատմական ընթացքը։ Այն արժեքավոր է Իրանի և Վրաստանի պատմությամբ, Սեֆյան ժամանակաշրջանով, միջնադարյան դիվանագիտությամբ և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով XVI դարի տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների, իրանա-վրացական կապերի և դրանց երկարաժամկետ պատմական նշանակության ավելի խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունները XVI դարում

Անվճար

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին