Гелашвили, Нина Георгиевна

Гелашвили, Нина Георгиевна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունները XVI դարում

Աշխատությունը նվիրված է XVI դարում Իրանի և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումների այն կարևոր ժամանակաշրջանը, երբ Հարավային Կովկասը դարձել էր Իրանի և հարևան խոշոր տերությունների շահերի բախման ու ազդեցության ընդլայնման կարևոր կենտրոններից մեկը։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու երկրների միջև հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման պատմական պայմաններն են, որոնք մեծապես պայմանավորված էին տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխություններով, տարածքային հավակնություններով, ռազմական հակամարտություններով և իշխանական ուժերի միջև ընթացող պայքարով։ XVI դարը Իրանի պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող ժամանակաշրջան էր՝ կապված Սեֆյան պետության հզորացման, կենտրոնացված իշխանության ամրապնդման և արտաքին քաղաքականության ակտիվացման հետ։ Այս գործընթացներն անմիջական ազդեցություն էին ունենում Վրաստանի քաղաքական իրավիճակի վրա, որի տարածքում գոյություն ունեցող առանձին թագավորություններն ու իշխանությունները տարբեր պայմաններում փորձում էին պահպանել իրենց ինքնուրույնությունը, ապահովել քաղաքական կայունությունը և պաշտպանել սեփական շահերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու իրանական ազդեցության ընդլայնման մեխանիզմները Վրաստանում, երկու կողմերի միջև քաղաքական կապերի առանձնահատկությունները, ռազմական արշավների և դիվանագիտական հարաբերությունների նշանակությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանային իշխանությունների վարած արտաքին քաղաքականության ուղղությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունների վրա ներքին քաղաքական իրադրության ազդեցությանը, քանի որ երկու երկրների փոխհարաբերությունները պայմանավորված էին ոչ միայն պետական շահերով, այլև տեղական իշխանների դիրքորոշումներով, դաշնակցային հարաբերություններով, ռազմական իրադրությամբ և տարածաշրջանային ուժերի փոփոխվող հավասարակշռությամբ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Սեֆյան Իրանի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ Վրաստանը Հարավային Կովկասում իրանական քաղաքականության կարևոր ուղղություններից էր։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Վրաստանի պատմական զարգացման, պետականության պահպանման փորձերի և արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների մասին՝ տարածաշրջանային բարդ պայմաններում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հայագիտական, իրանագիտական և վրացագիտական ուսումնասիրությունների համար կարևոր պատմական խնդիրների՝ ընդգծելով Հարավային Կովկասի ժողովուրդների ու պետությունների փոխկապակցված պատմական ընթացքը։ Այն արժեքավոր է Իրանի և Վրաստանի պատմությամբ, Սեֆյան ժամանակաշրջանով, միջնադարյան դիվանագիտությամբ և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով XVI դարի տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների, իրանա-վրացական կապերի և դրանց երկարաժամկետ պատմական նշանակության ավելի խորքային ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունները XVI դարում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее