Ղաֆադարյան, Կարո

Ղաֆադարյան, Կարո

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (2)

Օնլայն

Պատմություն

Երևան․ միջնադարյան հուշարձանները և վիմական արձանագրությունները

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի միջնադարյան պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով քաղաքի տարածքում և շրջակայքում պահպանված պատմական հուշարձաններին ու դրանց վրա առկա վիմական արձանագրություններին։ Հուշարձանները ներկայացվում են որպես անցյալի նյութական վկայություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու քաղաքի պատմական միջավայրը, ճարտարապետական զարգացումը, հոգևոր կյանքը և մշակութային ավանդույթները։ Վիմական արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են Երևանի և նրա բնակչության պատմության, հասարակական հարաբերությունների, կրոնական հաստատությունների, հիշատակի ավանդույթների ու անհատների գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններ բացահայտելու համար։ Դրանց լեզուն, գրային առանձնահատկությունները, բովանդակությունն ու թվագրական տվյալները կարող են լրացնել գրավոր պատմական աղբյուրների տեղեկությունները և նպաստել տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձությունների ու մշակութային գործընթացների ճշգրտմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական միջնադարյան ճարտարապետության և վիմագրական ժառանգության փաստագրման, պահպանության ու գիտական արժևորման տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և ուսումնասիրության նյութ Երևանի պատմությամբ, միջնադարյան հուշարձաններով, հայ ճարտարապետությամբ ու վիմագրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների և ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-31
Երևան․ միջնադարյան հուշարձանները և վիմական արձանագրությունները

Անվճար

Օնլայն

Պատմություն

Էջեր հայոց միջնադարյան մշակույթի և պատմության

Ժողովածուն նվիրված է հայոց միջնադարյան պատմության և մշակույթի տարբեր հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի պատմական զարգացման, հոգևոր ու նյութական ժառանգության և հասարակական կյանքի բազմազան դրսևորումները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է միջնադարյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների, քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունների, մշակութային գործընթացների և ազգային ինքնության ձևավորման հարցեր։ Միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գրականության, պատմագրության, կրթության, գիտության, ճարտարապետության, կերպարվեստի և հոգևոր կյանքի զարգացմանը՝ դիտարկելով դրանք իրենց ժամանակաշրջանի պատմական պայմանների համատեքստում։ Պատմական նյութերի և մշակութային ժառանգության քննությունը նպաստում է տարբեր դարաշրջանների առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների միջև պատմական ու մշակութային կապերի ընկալմանը։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարագիտության տարբեր ուղղությունների ներկայացման և գիտական քննարկումների զարգացման տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես ուսումնասիրման և տեղեկատու աղբյուր հայոց միջնադարյան պատմությամբ, մշակութաբանությամբ, պատմագրությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև հետաքրքրել ազգային պատմամշակութային ժառանգության ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-10-31
Էջեր հայոց միջնադարյան մշակույթի և պատմության

Անվճար

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Տեսնել ավելին