Книги автора (2)

Онлайн

История

Երևան․ միջնադարյան հուշարձանները և վիմական արձանագրությունները

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի միջնադարյան պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով քաղաքի տարածքում և շրջակայքում պահպանված պատմական հուշարձաններին ու դրանց վրա առկա վիմական արձանագրություններին։ Հուշարձանները ներկայացվում են որպես անցյալի նյութական վկայություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու քաղաքի պատմական միջավայրը, ճարտարապետական զարգացումը, հոգևոր կյանքը և մշակութային ավանդույթները։ Վիմական արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են Երևանի և նրա բնակչության պատմության, հասարակական հարաբերությունների, կրոնական հաստատությունների, հիշատակի ավանդույթների ու անհատների գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններ բացահայտելու համար։ Դրանց լեզուն, գրային առանձնահատկությունները, բովանդակությունն ու թվագրական տվյալները կարող են լրացնել գրավոր պատմական աղբյուրների տեղեկությունները և նպաստել տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձությունների ու մշակութային գործընթացների ճշգրտմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական միջնադարյան ճարտարապետության և վիմագրական ժառանգության փաստագրման, պահպանության ու գիտական արժևորման տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և ուսումնասիրության նյութ Երևանի պատմությամբ, միջնադարյան հուշարձաններով, հայ ճարտարապետությամբ ու վիմագրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների և ուսանողների համար։

Обновлено. 2026-10-31
Երևան․ միջնադարյան հուշարձանները և վիմական արձանագրությունները

Бесплатно

Онлайн

История

Էջեր հայոց միջնադարյան մշակույթի և պատմության

Ժողովածուն նվիրված է հայոց միջնադարյան պատմության և մշակույթի տարբեր հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի պատմական զարգացման, հոգևոր ու նյութական ժառանգության և հասարակական կյանքի բազմազան դրսևորումները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է միջնադարյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների, քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունների, մշակութային գործընթացների և ազգային ինքնության ձևավորման հարցեր։ Միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գրականության, պատմագրության, կրթության, գիտության, ճարտարապետության, կերպարվեստի և հոգևոր կյանքի զարգացմանը՝ դիտարկելով դրանք իրենց ժամանակաշրջանի պատմական պայմանների համատեքստում։ Պատմական նյութերի և մշակութային ժառանգության քննությունը նպաստում է տարբեր դարաշրջանների առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների միջև պատմական ու մշակութային կապերի ընկալմանը։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարագիտության տարբեր ուղղությունների ներկայացման և գիտական քննարկումների զարգացման տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես ուսումնասիրման և տեղեկատու աղբյուր հայոց միջնադարյան պատմությամբ, մշակութաբանությամբ, պատմագրությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև հետաքրքրել ազգային պատմամշակութային ժառանգության ընթերցողներին։

Обновлено. 2026-10-31
Էջեր հայոց միջնադարյան մշակույթի և պատմության

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее