Ղազարյան, Արտաշես Սոսի

Ղազարյան, Արտաշես Սոսի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Դավանական պայքարը և քաղաքական կողմնորոշման հարցը քրիստոնյա Արևելքում և Հայ եկեղեցում (Դ–Զ դարեր)

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեության պատմության կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկում՝ Դ–Զ դարերում, քրիստոնյա Արևելքում ծավալված դավանական պայքարին, դրա քաղաքական դրդապատճառներին և Հայ եկեղեցու դիրքորոշման ձևավորմանը։ Քննության կենտրոնում են քրիստոնեական աշխարհի ներսում առաջացած աստվածաբանական տարաձայնությունները, եկեղեցական տարբեր ուղղությունների միջև հակասությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների ու ժողովուրդների պատմական ճակատագրի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է դավանական վեճերի ոչ միայն կրոնական ու գաղափարական նշանակությունը, այլև դրանց սերտ կապը ժամանակի աշխարհաքաղաքական իրադրության, պետությունների շահերի, արտաքին քաղաքական ազդեցությունների և քաղաքական կողմնորոշման խնդիրների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ եկեղեցու պատմական դիրքին քրիստոնյա Արևելքի բարդ հարաբերությունների համակարգում, նրա դավանական ինքնության պահպանմանն ու ինքնուրույն դիրքորոշման ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել, թե ինչպես էին աստվածաբանական հարցերը վերածվում քաղաքական ազդեցության և կողմնորոշման գործոնների, ինչ դեր ունեին եկեղեցական հարաբերությունները տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերություններում, և ինչպես էր Հայ եկեղեցին փորձում պահպանել իր ինքնուրույնությունը՝ միաժամանակ արձագանքելով ժամանակաշրջանի կրոնական ու քաղաքական մարտահրավերներին։ Ներկայացվող պատմական ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ունի հայ ժողովրդի հոգևոր, ազգային և քաղաքական ինքնության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ հենց այս դարերում քրիստոնեությունը վերջնականապես ամրապնդվում էր որպես հասարակական կյանքի, մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության հիմնարար բաղադրիչ։ Դավանական տարաձայնությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու քրիստոնեական եկեղեցու պատմական զարգացումը, Արևելքի քրիստոնյա համայնքների միջև ձևավորված հարաբերությունները, եկեղեցական ժողովների և աստվածաբանական որոշումների ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա, ինչպես նաև Հայաստանի դիրքը տարածաշրջանային կրոնաքաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։ Աշխատությունն ունի կարևոր գիտական և պատմամշակութային արժեք, քանի որ լուսաբանում է Հայ եկեղեցու պատմության այնպիսի հիմնահարցեր, որոնց ուսումնասիրությունը նպաստում է հայոց պատմության, եկեղեցագիտության, արևելագիտության և միջնադարյան քաղաքական մտքի վերաբերյալ գիտելիքների ամբողջացմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, վաղ քրիստոնեության զարգացմամբ, դավանական շարժումներով և քրիստոնյա Արևելքի քաղաքական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, աստվածաբանների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Դավանական պայքարը և քաղաքական կողմնորոշման հարցը քրիստոնյա Արևելքում և Հայ եկեղեցում (Դ–Զ դարեր)

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին