Ղազարյան, Արտաշես Սոսի

Ղազարյան, Արտաշես Սոսի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Դավանական պայքարը և քաղաքական կողմնորոշման հարցը քրիստոնյա Արևելքում և Հայ եկեղեցում (Դ–Զ դարեր)

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեության պատմության կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկում՝ Դ–Զ դարերում, քրիստոնյա Արևելքում ծավալված դավանական պայքարին, դրա քաղաքական դրդապատճառներին և Հայ եկեղեցու դիրքորոշման ձևավորմանը։ Քննության կենտրոնում են քրիստոնեական աշխարհի ներսում առաջացած աստվածաբանական տարաձայնությունները, եկեղեցական տարբեր ուղղությունների միջև հակասությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների ու ժողովուրդների պատմական ճակատագրի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է դավանական վեճերի ոչ միայն կրոնական ու գաղափարական նշանակությունը, այլև դրանց սերտ կապը ժամանակի աշխարհաքաղաքական իրադրության, պետությունների շահերի, արտաքին քաղաքական ազդեցությունների և քաղաքական կողմնորոշման խնդիրների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ եկեղեցու պատմական դիրքին քրիստոնյա Արևելքի բարդ հարաբերությունների համակարգում, նրա դավանական ինքնության պահպանմանն ու ինքնուրույն դիրքորոշման ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել, թե ինչպես էին աստվածաբանական հարցերը վերածվում քաղաքական ազդեցության և կողմնորոշման գործոնների, ինչ դեր ունեին եկեղեցական հարաբերությունները տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերություններում, և ինչպես էր Հայ եկեղեցին փորձում պահպանել իր ինքնուրույնությունը՝ միաժամանակ արձագանքելով ժամանակաշրջանի կրոնական ու քաղաքական մարտահրավերներին։ Ներկայացվող պատմական ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ունի հայ ժողովրդի հոգևոր, ազգային և քաղաքական ինքնության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ հենց այս դարերում քրիստոնեությունը վերջնականապես ամրապնդվում էր որպես հասարակական կյանքի, մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության հիմնարար բաղադրիչ։ Դավանական տարաձայնությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու քրիստոնեական եկեղեցու պատմական զարգացումը, Արևելքի քրիստոնյա համայնքների միջև ձևավորված հարաբերությունները, եկեղեցական ժողովների և աստվածաբանական որոշումների ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա, ինչպես նաև Հայաստանի դիրքը տարածաշրջանային կրոնաքաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։ Աշխատությունն ունի կարևոր գիտական և պատմամշակութային արժեք, քանի որ լուսաբանում է Հայ եկեղեցու պատմության այնպիսի հիմնահարցեր, որոնց ուսումնասիրությունը նպաստում է հայոց պատմության, եկեղեցագիտության, արևելագիտության և միջնադարյան քաղաքական մտքի վերաբերյալ գիտելիքների ամբողջացմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, վաղ քրիստոնեության զարգացմամբ, դավանական շարժումներով և քրիստոնյա Արևելքի քաղաքական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, աստվածաբանների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Դավանական պայքարը և քաղաքական կողմնորոշման հարցը քրիստոնյա Արևելքում և Հայ եկեղեցում (Դ–Զ դարեր)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее