Ղորղանյան, Ստեփան

Ղորղանյան, Ստեփան

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Կարսի մարզը Հայաստանի Հանրապետության կազմում (1919 թ. ապրիլ – 1920 թ. հոկտեմբեր). Կարսի նահանգապետ Ստեփան Ղորղանյանի հուշերը

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի առաջին Հանրապետության պատմության կարևորագույն և բարդ ժամանակաշրջաններից մեկը՝ Կարսի մարզի ընդգրկումը Հայաստանի Հանրապետության կազմում, նրա վարչական կառավարումը, քաղաքական ու հասարակական կյանքը և տարածաշրջանում տեղի ունեցող իրադարձությունները 1919 թվականի ապրիլից մինչև 1920 թվականի հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում։ Աշխատանքի հիմքում Կարսի նահանգապետ Ստեփան Ղորղանյանի հուշագրություններն են, որոնք արժեքավոր պատկերացում են տալիս պետական կառավարման համակարգի ձևավորման, տեղական իշխանությունների գործունեության, վարչական խնդիրների լուծման և նորանկախ հայկական պետության առջև ծառացած բազմաթիվ մարտահրավերների մասին։ Հուշերում արտացոլվում են Կարսի մարզի քաղաքական, տնտեսական, հասարակական և ազգային կյանքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության պետական կառույցների հաստատման ու ամրապնդման ուղղությամբ իրականացված աշխատանքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզի կառավարման կազմակերպմանը, պետական հաստատությունների գործունեությանը, անվտանգության ապահովման խնդիրներին, բնակչության սոցիալական պայմաններին, ներքին կարգուկանոնի պահպանմանը և տարբեր համայնքների միջև հարաբերություններին։ Հեղինակի՝ որպես Կարսի նահանգապետի, անմիջական մասնակցությունն ու պաշտոնեական դիրքը նրա վկայությունները դարձնում են պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուր՝ հնարավորություն տալով ծանոթանալու ոչ միայն քաղաքական որոշումներին ու պետական քաղաքականության ընդհանուր ուղղություններին, այլև դրանց իրականացման ընթացքում առաջացած գործնական դժվարություններին, հակասություններին և վարչական բարդություններին։ Ստեղծագործությունը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական նշանակությանը, Հայաստանի առաջին Հանրապետության սահմանների ձևավորման գործընթացներին, հարևան ուժերի հետ հարաբերություններին և Կարսի մարզում տիրող անկայուն իրավիճակին։ Ներկայացված ժամանակաշրջանը Հայաստանի նորագույն պատմության վճռորոշ փուլերից էր, երբ պետականության վերականգնմանն ու ամրապնդմանն ուղղված ջանքերը զուգորդվում էին արտաքին քաղաքական լարվածությամբ, տարածքային խնդիրներով, տնտեսական դժվարություններով և հասարակական կյանքի վերակազմավորման անհրաժեշտությամբ։ Այս համատեքստում հուշագրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն պայմանների մասին, որոնցում գործել են Հայաստանի առաջին Հանրապետության պետական պաշտոնյաները, ինչպես նաև գնահատելու տեղական կառավարման նշանակությունը երիտասարդ պետության գոյատևման և պետական համակարգի կայացման գործում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն լրացնում է Հայաստանի առաջին Հանրապետության վերաբերյալ պատմական ուսումնասիրությունները՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ոչ միայն կենտրոնական իշխանության գործունեության, այլև առանձին վարչական շրջանների կառավարման առանձնահատկությունների վրա։ Հեղինակի անձնական դիտարկումները, պաշտոնեական փորձը և ժամանակակից իրադարձությունների նկարագրությունը հուշագրությանը հաղորդում են վավերագրական բնույթ՝ միաժամանակ պահպանելով անհատական հիշողության և պատմական ժամանակաշրջանի ընկալման առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր է Հայաստանի տարածքային և վարչական պատմությամբ, ազգային պետականության ձևավորման գործընթացներով, հայ քաղաքական մտքի զարգացմամբ և XX դարի սկզբի հասարակական իրադարձություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, քաղաքագետների, հասարակագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայաստանի առաջին Հանրապետության պատմությունը, Կարսի մարզի տեղն ու դերը հայկական պետականության պատմական զարգացման մեջ և պետական կառավարման իրական փորձը պատմական բարդ պայմաններում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Կարսի մարզը Հայաստանի Հանրապետության կազմում (1919 թ. ապրիլ – 1920 թ. հոկտեմբեր). Կարսի նահանգապետ Ստեփան Ղորղանյանի հուշերը

Անվճար

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին