Григорян, Гнел Степанович

Григорян, Гнел Степанович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի պատմության կարևորագույն իշխանական կազմավորումներից մեկի՝ Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Բագրատունիների տոհմի պատմական դերը Տարոն գավառում, իշխանական տիրապետության ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները, ինչպես նաև այդ իշխանապետության տեղն ու նշանակությունը Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի Տարոնի՝ որպես պատմական Հայաստանի կարևորագույն գավառներից մեկի քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային նշանակությունը, որը պայմանավորված էր նրա աշխարհագրական դիրքով, բնակչության պատմական զարգացմամբ և հարևան իշխանությունների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններով։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բագրատունիների իշխանական տան ծագմանն ու պատմական ազդեցությանը, ժառանգական իշխանության առանձնահատկություններին, ֆեոդալական հարաբերությունների ձևավորմանը, իշխանական իրավասությունների իրականացմանը և տեղական կառավարման համակարգին։ Կարևոր պատմական համատեքստ են կազմում նաև միջնադարյան Հայաստանի մասնատված քաղաքական միջավայրը, հայ իշխանական տների միջև ձևավորված հարաբերությունները, արտաքին ուժերի հետ քաղաքական ու ռազմական փոխազդեցությունները և հայկական պետականության պահպանման ու վերականգնման ձգտումները։ Տարոնի Բագրատունիների իշխանապետության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին իշխանական տոհմի պատմությունն ըմբռնելու, այլև միջնադարյան հայկական ֆեոդալական հասարակության կառուցվածքը, իշխանական ժառանգականության սկզբունքները, տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները և տեղական քաղաքական կենտրոնների նշանակությունը բացահայտելու տեսանկյունից։ Թեման առանձնահատուկ արժեք ունի նաև Բագրատունիների պատմության ավելի լայն ուսումնասիրության համար, քանի որ թույլ է տալիս դիտարկել նրանց իշխանական գործունեությունը հայկական տարբեր պատմական տարածքներում և հասկանալ այն քաղաքական ու հասարակական պայմանները, որոնցում ձևավորվել ու զարգացել է Բագրատունյաց իշխանական համակարգը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և հայ իշխանական տների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով Տարոնի պատմական անցյալի, Բագրատունիների քաղաքական ժառանգության և միջնադարյան Հայաստանի պետական ու հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Անվճար

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին