Григорян, Гнел Степанович

Григорян, Гнел Степанович

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի պատմության կարևորագույն իշխանական կազմավորումներից մեկի՝ Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Բագրատունիների տոհմի պատմական դերը Տարոն գավառում, իշխանական տիրապետության ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները, ինչպես նաև այդ իշխանապետության տեղն ու նշանակությունը Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի Տարոնի՝ որպես պատմական Հայաստանի կարևորագույն գավառներից մեկի քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային նշանակությունը, որը պայմանավորված էր նրա աշխարհագրական դիրքով, բնակչության պատմական զարգացմամբ և հարևան իշխանությունների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններով։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բագրատունիների իշխանական տան ծագմանն ու պատմական ազդեցությանը, ժառանգական իշխանության առանձնահատկություններին, ֆեոդալական հարաբերությունների ձևավորմանը, իշխանական իրավասությունների իրականացմանը և տեղական կառավարման համակարգին։ Կարևոր պատմական համատեքստ են կազմում նաև միջնադարյան Հայաստանի մասնատված քաղաքական միջավայրը, հայ իշխանական տների միջև ձևավորված հարաբերությունները, արտաքին ուժերի հետ քաղաքական ու ռազմական փոխազդեցությունները և հայկական պետականության պահպանման ու վերականգնման ձգտումները։ Տարոնի Բագրատունիների իշխանապետության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին իշխանական տոհմի պատմությունն ըմբռնելու, այլև միջնադարյան հայկական ֆեոդալական հասարակության կառուցվածքը, իշխանական ժառանգականության սկզբունքները, տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները և տեղական քաղաքական կենտրոնների նշանակությունը բացահայտելու տեսանկյունից։ Թեման առանձնահատուկ արժեք ունի նաև Բագրատունիների պատմության ավելի լայն ուսումնասիրության համար, քանի որ թույլ է տալիս դիտարկել նրանց իշխանական գործունեությունը հայկական տարբեր պատմական տարածքներում և հասկանալ այն քաղաքական ու հասարակական պայմանները, որոնցում ձևավորվել ու զարգացել է Բագրատունյաց իշխանական համակարգը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և հայ իշխանական տների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով Տարոնի պատմական անցյալի, Բագրատունիների քաղաքական ժառանգության և միջնադարյան Հայաստանի պետական ու հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Updated: 2026-11-20
Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more