Григорян, Гнел Степанович

Григорян, Гнел Степанович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի պատմության կարևորագույն իշխանական կազմավորումներից մեկի՝ Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Բագրատունիների տոհմի պատմական դերը Տարոն գավառում, իշխանական տիրապետության ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները, ինչպես նաև այդ իշխանապետության տեղն ու նշանակությունը Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի Տարոնի՝ որպես պատմական Հայաստանի կարևորագույն գավառներից մեկի քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային նշանակությունը, որը պայմանավորված էր նրա աշխարհագրական դիրքով, բնակչության պատմական զարգացմամբ և հարևան իշխանությունների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններով։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բագրատունիների իշխանական տան ծագմանն ու պատմական ազդեցությանը, ժառանգական իշխանության առանձնահատկություններին, ֆեոդալական հարաբերությունների ձևավորմանը, իշխանական իրավասությունների իրականացմանը և տեղական կառավարման համակարգին։ Կարևոր պատմական համատեքստ են կազմում նաև միջնադարյան Հայաստանի մասնատված քաղաքական միջավայրը, հայ իշխանական տների միջև ձևավորված հարաբերությունները, արտաքին ուժերի հետ քաղաքական ու ռազմական փոխազդեցությունները և հայկական պետականության պահպանման ու վերականգնման ձգտումները։ Տարոնի Բագրատունիների իշխանապետության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին իշխանական տոհմի պատմությունն ըմբռնելու, այլև միջնադարյան հայկական ֆեոդալական հասարակության կառուցվածքը, իշխանական ժառանգականության սկզբունքները, տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները և տեղական քաղաքական կենտրոնների նշանակությունը բացահայտելու տեսանկյունից։ Թեման առանձնահատուկ արժեք ունի նաև Բագրատունիների պատմության ավելի լայն ուսումնասիրության համար, քանի որ թույլ է տալիս դիտարկել նրանց իշխանական գործունեությունը հայկական տարբեր պատմական տարածքներում և հասկանալ այն քաղաքական ու հասարակական պայմանները, որոնցում ձևավորվել ու զարգացել է Բագրատունյաց իշխանական համակարգը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և հայ իշխանական տների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով Տարոնի պատմական անցյալի, Բագրատունիների քաղաքական ժառանգության և միջնադարյան Հայաստանի պետական ու հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանապետությունը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее