Գյոնջյան, Հրայր Հրայրի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգի զարգացման օրինաչափությունների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և արտահանման ներուժի ընդլայնման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է արդյունաբերության դերի գնահատման վրա երկրի տնտեսական աճի, զբաղվածության, արտադրողականության բարձրացման և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի վիճակը, արտադրական կարողությունների օգտագործման արդյունավետությունը, տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակը, ներդրումային միջավայրը և ձեռնարկությունների մրցունակության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում արտադրանքի արտահանման կառուցվածքին և աշխարհագրությանը, արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքավորմանը, ինչպես նաև միջազգային մրցունակությունը սահմանափակող տնտեսական և կազմակերպական խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արտադրության արդիականացման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրանքի որակի բարձրացման, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության և ավելացված արժեքի մեծացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է արտահանման դիվերսիֆիկացումը՝ ինչպես ապրանքային տեսականու ընդլայնման, այնպես էլ նոր արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացմանը, ներդրումների ներգրավմանը, նորարարական գործունեության խթանմանը և արտադրական ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը։ Արտահանման արդյունավետության գնահատման շրջանակում դիտարկվում են նաև տրանսպորտային և լոգիստիկ սահմանափակումները, արտադրական ծախսերը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պետական արդյունաբերական և արտահանման քաղաքականության գործիքներին, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների արտադրողականության բարձրացմանը, ներդրումային ծրագրերի իրականացմանը և արտահանող կազմակերպությունների մրցակցային դիրքերի ամրապնդմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել արդյունաբերության զարգացմանը խոչընդոտող կառուցվածքային խնդիրները և գնահատել այն ուղղությունները, որոնց իրականացումը կարող է նպաստել տնտեսության արտադրական հիմքի ամրապնդմանը։ Միաժամանակ ընդգծվում է արդյունաբերության և արտահանման փոխկապակցվածությունը, քանի որ մրցունակ արտադրական համակարգի ձևավորումը կարևոր նախադրյալ է արտաքին շուկաներում կայուն ներկայություն ապահովելու համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, արդյունաբերական քաղաքականության, միջազգային առևտրի, արտահանման կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։