Хачатрян, Роберт Грачикович

Хачатрян, Роберт Грачикович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայաստանի պատմությունը և հայ-ռուսական հարաբերությունները ռուս պատմագրության մեջ (17-րդ դար – 19-րդ դարի սկիզբ)

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմության և հայ-ռուսական հարաբերությունների լուսաբանմանը ռուս պատմագրության մեջ՝ 17-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես են ռուս պատմական մտքի ձևավորման և զարգացման տարբեր փուլերում ուսումնասիրվել, մեկնաբանվել և ներկայացվել Հայաստանի անցյալը, հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, քաղաքական ու հասարակական կյանքը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև ձևավորված բազմաշերտ հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրության կենտրոնում է պատմական գիտելիքի ձևավորման գործընթացը, հայ ժողովրդի մասին ռուսական պատմագիտական պատկերացումների զարգացումը և այն աղբյուրների, տեղեկությունների ու պատմական վկայությունների նշանակությունը, որոնց հիման վրա ռուս հեղինակները փորձել են ներկայացնել Հայաստանի պատմությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ռուս պատմագրության մեջ Հայաստանի նկատմամբ հետաքրքրության առաջացման և աստիճանական ընդլայնման ընթացքը՝ այն կապելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, դիվանագիտական, մշակութային և մտավոր զարգացումների հետ։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես երկու ժողովուրդների և պետությունների միջև պատմական կապերի ամբողջություն, այլև որպես կարևոր պատմագիտական թեմա, որի մեկնաբանությունը տարբեր ժամանակներում պայմանավորվել է Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններով, տարածաշրջանային շահերով և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումներով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ ժողովրդի պատմական ներկայության, Հայաստանի աշխարհագրական ու քաղաքական նշանակության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած փոփոխությունների և Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների պատմական նախադրյալների ընկալմանը ռուս հեղինակների աշխատություններում։ 17-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի սկիզբն ընդգրկող ժամանակահատվածը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն ներառում է ինչպես պատմական տեղեկությունների կուտակման ու տարածման, այնպես էլ պատմագիտական հետաքրքրությունների աստիճանական համակարգման և նոր մոտեցումների ձևավորման փուլեր։ Այս համատեքստում ռուս պատմագրությունը դիտարկվում է որպես կարևոր աղբյուր ոչ միայն Ռուսաստանի մտավոր և գիտական պատմությունն ուսումնասիրելու, այլև Հայաստանի պատմության վերաբերյալ տարբեր ժամանակներում ձևավորված արտաքին ընկալումները հասկանալու համար։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանության առանձնահատկությունները, տարբերակելու պատմական փաստերի ներկայացումն ու դրանց գաղափարական գնահատականները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի մասին ռուսական պատմագիտական ավանդույթի ձևավորման ընթացքի վերաբերյալ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայ պատմագրության, ռուսագիտության, արևելագիտության և միջազգային պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայ-ռուսական պատմական կապերի բազմակողմանի ընկալմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, պատմագրության մասնագետներին, արևելագետներին, հայ-ռուսական հարաբերություններն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են խորությամբ ծանոթանալ Հայաստանի պատմության արտացոլմանը ռուսական պատմագիտական մտքում և հասկանալ, թե ինչպես են ձևավորվել ու զարգացել երկու ժողովուրդների ընդհանուր պատմական անցյալի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Հայաստանի պատմությունը և հայ-ռուսական հարաբերությունները ռուս պատմագրության մեջ (17-րդ դար – 19-րդ դարի սկիզբ)

Անվճար

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին