Համբարձումյան, Լիլիա Էդիկի

Համբարձումյան, Լիլիա Էդիկի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Կենսաբանություն

Միակողմանի լաբիրինթէքթոմիայի պայմաններում հիպոթալամուսի և ուղեղիկի նյարդապաշտպանիչ ազդեցության ուսումնասիրությունը վեստիբուլային կոմպենսացիայի գործընթացում

Աշխատությունը նվիրված է վեստիբուլային համակարգի միակողմանի խանգարման պայմաններում կենտրոնական նյարդային համակարգում զարգացող հարմարվողական և նյարդապաշտպանիչ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հիպոթալամուսի և ուղեղիկի մասնակցությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վեստիբուլային կոմպենսացիայի մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով նյարդային համակարգը աստիճանաբար հարմարվում է հավասարակշռության և տարածական կողմնորոշման համար պատասխանատու ծայրամասային ազդակների անհամաչափությանը։ Քննվում են վեստիբուլային ապարատի և կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նյարդային պլաստիկության դերը խանգարված գործառույթների մասնակի կամ առավել ամբողջական վերականգնման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղեղիկին՝ որպես շարժումների կոորդինացման, հավասարակշռության պահպանման և զգայական տեղեկատվության ինտեգրման կարևոր կենտրոնի, ինչպես նաև հիպոթալամուսին՝ վեգետատիվ, հոմեոստատիկ և հարմարվողական արձագանքների կարգավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են այս կառույցներում հնարավոր ֆունկցիոնալ և բջջային փոփոխությունները, դրանց ժամանակային ընթացքը և կապը վեստիբուլային համակարգի կենտրոնական վերակազմավորման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդապաշտպանիչ մեխանիզմների գնահատումը, որոնք կարող են նպաստել նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ կայունության պահպանմանը և վնասմանը հաջորդող հարմարվողական վերակազմավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել նյարդաֆիզիոլոգիական, ձևաբանական և կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ կոմպենսացիայի տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունների ամբողջական պատկեր ձևավորելու նպատակով։ Դիտարկվում է նաև նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների միջև փոխհամաձայնեցված գործունեության նշանակությունը, քանի որ հավասարակշռության վերականգնումը պայմանավորված է ոչ թե մեկ կենտրոնի, այլ փոխկապակցված նյարդային ցանցերի վերակազմավորմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, վեստիբուլոլոգիայի և փորձարարական նյարդաբանության մոտեցումները՝ վեստիբուլային վնասումից հետո կենտրոնական կոմպենսացիայի և նյարդապաշտպանիչ հարմարվողականության մեխանիզմներն ավելի ամբողջական հասկանալու նպատակով։

Թարմացվել է՝ 2026-09-22
Միակողմանի լաբիրինթէքթոմիայի պայմաններում հիպոթալամուսի և ուղեղիկի նյարդապաշտպանիչ ազդեցության ուսումնասիրությունը վեստիբուլային կոմպենսացիայի գործընթացում

Անվճար

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Տեսնել ավելին