Հարությունյան, Անուշ

Հարությունյան, Անուշ

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ստեղծումը և ադրբեջանական էթնոսի ձևավորման գործընթացը (1920–1930 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ձևավորման պատմությանը, ինչպես նաև 1920–1930 թվականներին ադրբեջանական էթնոսի կազմավորման, ազգային ինքնության ձևավորման և խորհրդային իշխանության պայմաններում ընթացող հասարակական ու քաղաքական վերափոխումների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է Հարավային Կովկասի բարդ քաղաքական իրադրությանը, Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո տարածաշրջանում առաջացած պետական կազմավորումներին, ազգային շարժումների ակտիվացմանը և նոր պետական համակարգերի հաստատման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ադրբեջանի ժողովրդական հանրապետության ստեղծման պատմական նախադրյալներին, պետականության ձևավորման առանձնահատկություններին, ազգային գաղափարախոսության զարգացմանը և այն քաղաքական հանգամանքներին, որոնք պայմանավորեցին հանրապետության հետագա ճակատագիրը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև խորհրդային իշխանության հաստատման և Ադրբեջանի խորհրդային հանրապետության ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով իշխանական կառույցների վերակազմավորումը, ազգային քաղաքականության փոփոխությունները, վարչատարածքային կազմակերպման առանձնահատկությունները և խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա։ Էթնոսի կազմավորման խնդիրը ներկայացվում է պատմական, քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործոնների փոխազդեցության համատեքստում՝ անդրադառնալով ազգային ինքնագիտակցության զարգացմանը, էթնիկական ինքնանվանման տարածմանը, լեզվական ու մշակութային ընդհանրությունների նշանակությանը և բնակչության տարբեր խմբերի աստիճանական միավորմանը մեկ ազգային ինքնության շրջանակում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում 1920–1930 թվականներին իրականացված խորհրդային ազգային քաղաքականությանը, լեզվական և մշակութային գործընթացներին, կրթական համակարգի փոփոխություններին, ազգային կադրերի ձևավորմանը և պետական կառավարման միջոցով ազգային ինքնության կառուցարկմանը։ Քննարկման առարկա են դառնում նաև պատմական հիշողության, ազգային պատկանելության և պետականության գաղափարների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, թե ինչպես կարող են քաղաքական որոշումները, վարչական սահմանները և գաղափարախոսական մոտեցումները ներգործել էթնիկական ինքնության ձևավորման ու ամրապնդման վրա։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի ժողովուրդների նորագույն պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանում ազգային պետականությունների ձևավորման, խորհրդային կարգերի հաստատման և ազգային ինքնությունների վերափոխման փոխկապակցված գործընթացները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ադրբեջանական էթնոսի պատմական ձևավորման հարցերի, ազգային ինքնության զարգացման մեխանիզմների և խորհրդային ժամանակաշրջանի ազգաշինական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, ազգագրագետների, տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Հարավային Կովկասի քաղաքական ու էթնիկական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով 1920–1930 թվականների պատմական իրադարձությունների և դրանց երկարաժամկետ հետևանքների համակողմանի ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ստեղծումը և ադրբեջանական էթնոսի ձևավորման գործընթացը (1920–1930 թթ.)

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին