Հարությունյան, Անուշ

Հարությունյան, Անուշ

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ստեղծումը և ադրբեջանական էթնոսի ձևավորման գործընթացը (1920–1930 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ձևավորման պատմությանը, ինչպես նաև 1920–1930 թվականներին ադրբեջանական էթնոսի կազմավորման, ազգային ինքնության ձևավորման և խորհրդային իշխանության պայմաններում ընթացող հասարակական ու քաղաքական վերափոխումների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է Հարավային Կովկասի բարդ քաղաքական իրադրությանը, Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո տարածաշրջանում առաջացած պետական կազմավորումներին, ազգային շարժումների ակտիվացմանը և նոր պետական համակարգերի հաստատման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ադրբեջանի ժողովրդական հանրապետության ստեղծման պատմական նախադրյալներին, պետականության ձևավորման առանձնահատկություններին, ազգային գաղափարախոսության զարգացմանը և այն քաղաքական հանգամանքներին, որոնք պայմանավորեցին հանրապետության հետագա ճակատագիրը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև խորհրդային իշխանության հաստատման և Ադրբեջանի խորհրդային հանրապետության ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով իշխանական կառույցների վերակազմավորումը, ազգային քաղաքականության փոփոխությունները, վարչատարածքային կազմակերպման առանձնահատկությունները և խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա։ Էթնոսի կազմավորման խնդիրը ներկայացվում է պատմական, քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործոնների փոխազդեցության համատեքստում՝ անդրադառնալով ազգային ինքնագիտակցության զարգացմանը, էթնիկական ինքնանվանման տարածմանը, լեզվական ու մշակութային ընդհանրությունների նշանակությանը և բնակչության տարբեր խմբերի աստիճանական միավորմանը մեկ ազգային ինքնության շրջանակում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում 1920–1930 թվականներին իրականացված խորհրդային ազգային քաղաքականությանը, լեզվական և մշակութային գործընթացներին, կրթական համակարգի փոփոխություններին, ազգային կադրերի ձևավորմանը և պետական կառավարման միջոցով ազգային ինքնության կառուցարկմանը։ Քննարկման առարկա են դառնում նաև պատմական հիշողության, ազգային պատկանելության և պետականության գաղափարների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, թե ինչպես կարող են քաղաքական որոշումները, վարչական սահմանները և գաղափարախոսական մոտեցումները ներգործել էթնիկական ինքնության ձևավորման ու ամրապնդման վրա։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի ժողովուրդների նորագույն պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանում ազգային պետականությունների ձևավորման, խորհրդային կարգերի հաստատման և ազգային ինքնությունների վերափոխման փոխկապակցված գործընթացները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ադրբեջանական էթնոսի պատմական ձևավորման հարցերի, ազգային ինքնության զարգացման մեխանիզմների և խորհրդային ժամանակաշրջանի ազգաշինական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, ազգագրագետների, տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Հարավային Կովկասի քաղաքական ու էթնիկական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով 1920–1930 թվականների պատմական իրադարձությունների և դրանց երկարաժամկետ հետևանքների համակողմանի ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-18
Ադրբեջանի ժողովրդական և խորհրդային հանրապետությունների ստեղծումը և ադրբեջանական էթնոսի ձևավորման գործընթացը (1920–1930 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее