Հովհաննիսյան, Նիկոլայ

Հովհաննիսյան, Նիկոլայ

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայոց ցեղասպանությունը ցեղասպանագիտության հայեցակարգային համակարգում

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրությանը ցեղասպանագիտության՝ որպես ինքնուրույն գիտական ուղղության հայեցակարգային, տեսական և մեթոդաբանական համակարգի շրջանակներում։ Այն անդրադառնում է հայ ժողովրդի դեմ Օսմանյան կայսրությունում իրականացված զանգվածային բնաջնջման պատմական իրողությանը՝ դիտարկելով այն ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի պատմության ողբերգական և ճակատագրական էջ, այլև որպես ցեղասպանության երևույթի գիտական ճանաչման, սահմանման և վերլուծության կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկը։ Աշխատության առանցքում ցեղասպանության հասկացության բովանդակության, դրա բնորոշիչ հատկանիշների, պատմական դրսևորումների և գիտական մեկնաբանությունների ուսումնասիրությունն է, որի միջոցով Հայոց ցեղասպանությունը ներառվում է ցեղասպանագիտության ընդհանուր տեսական համակարգում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պատմական իրադարձությունների և գիտական հասկացությունների փոխկապակցված դիտարկումը, քանի որ ցեղասպանության ուսումնասիրությունը պահանջում է ոչ միայն փաստերի արձանագրում, այլև դրանց պատճառահետևանքային կապերի, քաղաքական նպատակների, կազմակերպված բնույթի, իրականացման մեխանիզմների և հետևանքների համակողմանի քննություն։ Հայոց ցեղասպանության օրինակը կարևոր նշանակություն ունի ցեղասպանության երևույթի սահմանման և դրա առանձնահատկությունների բացահայտման համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու պետական քաղաքականության, ազգային ու կրոնական ինքնության, խտրական գաղափարախոսության, բռնության համակարգված կիրառման և մարդկային խմբերի ոչնչացման միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև ցեղասպանության պատմական և իրավաքաղաքական գնահատման տեսանկյունից, քանի որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը, դատապարտումը և պատմական հիշողության պահպանումը սերտորեն կապված են մարդկության դեմ կատարված հանցագործությունների ուսումնասիրության ու կանխարգելման միջազգային գիտական և հասարակական գործընթացների հետ։ Ցեղասպանագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Հայոց ցեղասպանությունը դիտարկել համաշխարհային պատմության ավելի լայն համատեքստում՝ համեմատական ուսումնասիրության ենթարկելով ցեղասպանության ընդհանուր օրինաչափությունները, միաժամանակ պահպանելով յուրաքանչյուր պատմական դեպքի առանձնահատկությունների նկատմամբ գիտական զգուշավորությունը։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչներից է նաև պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության, կոլեկտիվ տրավմայի և ցեղասպանության հետևանքների ուսումնասիրությունը, որոնք շարունակաբար ազդեցություն են թողել հայ ժողովրդի հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի վրա։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է Հայոց ցեղասպանության՝ ցեղասպանագիտության հասկացութային համակարգում ունեցած նշանակության ընդգծմամբ և այդ պատմական իրադարձության ուսումնասիրությունը զուտ ազգային պատմության սահմաններից դուրս՝ համամարդկային գիտական ու քաղաքակրթական խնդիրների շրջանակում դիտարկելու կարևորությամբ։ Այն առնչվում է հայագիտության, պատմագիտության, քաղաքագիտության, միջազգային իրավունքի և ցեղասպանագիտության փոխհատվող ոլորտներին՝ նպաստելով Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, պատմական փաստերի և տեսական մոտեցումների համադրմանը։ Գիրքը կարևոր ընթերցողական արժեք ունի Հայոց ցեղասպանությամբ, դրա գիտական ուսումնասիրության մեթոդաբանությամբ, ցեղասպանության տեսությամբ և պատմական հիշողության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ խթանելով պատմական իրողությունների գիտական ընկալումը, մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննադատական գնահատումը և ցեղասպանությունների կանխարգելման անհրաժեշտության գիտակցումը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Հայոց ցեղասպանությունը ցեղասպանագիտության հայեցակարգային համակարգում

Անվճար

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին