Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ հին հունական աղբյուրներ, հատոր Ա․ Հովսեպոս Փլավիոս և Դիոն Կասսիոս
Գիրքը հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող պատմագիտական ժողովածու է, որն ընդգրկում է անտիկ աշխարհի նշանավոր պատմագիրներ Հովսեպոս Փլավիոսի և Դիոն Կասսիոսի աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայ ժողովրդի, նրա քաղաքական կյանքի, պետական կազմավորումների և հին աշխարհի պատմական զարգացումներում ունեցած դերի մասին։ Ժողովածուն պատկանում է օտարալեզու սկզբնաղբյուրների այն կարևոր շարքին, որի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի անցյալը ոչ միայն հայկական պատմագրական ավանդույթի, այլև հարևան ու հեռավոր ժողովուրդների հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների միջոցով՝ հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր պատմական տեսակետներ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայոց պատմության վաղ շրջանի մասին։ Հովսեպոս Փլավիոսի պատմագիտական երկերը կարևոր տեղեկություններ են պարունակում Հին Արևելքի, հելլենիստական աշխարհի, Հռոմեական կայսրության և տարածաշրջանի ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ։ Նրա հաղորդումները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու Հայաստանը այն լայն պատմաքաղաքական միջավայրում, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են տարածաշրջանային պետությունների հարաբերությունները, տեղի ունեցել ռազմական բախումներ, դիվանագիտական փոխհարաբերություններ և իշխանական փոփոխություններ։ Դիոն Կասսիոսի պատմական երկերը, որոնք ընդգրկում են Հռոմի պատմությունը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նրա ժամանակաշրջանը, առանձնահատուկ արժեք ունեն Հայաստանի և Հռոմի միջև հարաբերությունների, հայոց թագավորների քաղաքական գործունեության, հռոմեական արտաքին քաղաքականության, արևելյան արշավանքների և տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Նրա հաղորդումների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն պատմական իրադարձությունների ու գործընթացների մասին, որոնց շրջանակում Հայաստանը հանդես է եկել որպես կարևոր քաղաքական ուժ և Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության նշանակալի գործոն։ Երկու հեղինակների աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում են Հայաստանի պատմության այնպիսի կողմեր, որոնք հաճախ ամբողջական արտացոլում չեն գտել հայկական գրավոր աղբյուրներում կամ պահպանվել են այլ հեղինակների երկերում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայոց պետականության զարգացումը, թագավորական իշխանության դիրքն ու հեղինակությունը, արտաքին քաղաքական կապերը, ռազմական իրադարձությունները, Հայաստանի հարաբերությունները Պարթևաստանի, Հռոմի և տարածաշրջանի մյուս քաղաքական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ներգրավվածությունը անտիկ աշխարհի պատմական գործընթացներում։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական սկզբնաղբյուրների ներկայացումը հայագիտության համար անհրաժեշտ գիտական շրջանակում՝ դրանք դարձնելով հասանելի Հայաստանի պատմությամբ, անտիկ պատմագրությամբ և միջազգային քաղաքական հարաբերություններով զբաղվող ընթերցողներին։ Աշխատության բովանդակային արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ օտար հեղինակների վկայությունները հնարավորություն են տալիս համեմատելու տարբեր պատմական ավանդույթներում պահպանված տեղեկությունները, բացահայտելու իրադարձությունների տարբեր մեկնաբանությունները և քննադատական մոտեցմամբ գնահատելու անտիկ պատմագրության հաղորդած տվյալները։ Այս տեսանկյունից գիրքը ոչ միայն պատմական տեղեկությունների հավաքածու է, այլև հետազոտական նշանակություն ունեցող սկզբնաղբյուրային հրատարակություն, որն աջակցում է հայոց հին պատմության ժամանակագրական, քաղաքական, դիվանագիտական և մշակութային խնդիրների ուսումնասիրմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայագիտության և անտիկ պատմության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ նպաստում է Հայաստանի՝ որպես հին աշխարհի պատմական ու աշխարհաքաղաքական տարածքի, միջազգային գիտական ընկալման ընդլայնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, բանասերների, հնագույն պատմության մասնագետների, ուսանողների և հայ ժողովրդի անցյալի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտական հետազոտությունների, սկզբնաղբյուրների համեմատական քննության և Հայաստանի հին պատմության վերաբերյալ խորացված գիտելիքների ձեռքբերման կարևոր նյութ։
Թարմացվել է՝ 2026-11-17