Книги автора (1)

Онлайн

История

Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ հին հունական աղբյուրներ, հատոր Ա․ Հովսեպոս Փլավիոս և Դիոն Կասսիոս

Գիրքը հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող պատմագիտական ժողովածու է, որն ընդգրկում է անտիկ աշխարհի նշանավոր պատմագիրներ Հովսեպոս Փլավիոսի և Դիոն Կասսիոսի աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայ ժողովրդի, նրա քաղաքական կյանքի, պետական կազմավորումների և հին աշխարհի պատմական զարգացումներում ունեցած դերի մասին։ Ժողովածուն պատկանում է օտարալեզու սկզբնաղբյուրների այն կարևոր շարքին, որի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի անցյալը ոչ միայն հայկական պատմագրական ավանդույթի, այլև հարևան ու հեռավոր ժողովուրդների հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների միջոցով՝ հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր պատմական տեսակետներ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայոց պատմության վաղ շրջանի մասին։ Հովսեպոս Փլավիոսի պատմագիտական երկերը կարևոր տեղեկություններ են պարունակում Հին Արևելքի, հելլենիստական աշխարհի, Հռոմեական կայսրության և տարածաշրջանի ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ։ Նրա հաղորդումները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու Հայաստանը այն լայն պատմաքաղաքական միջավայրում, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են տարածաշրջանային պետությունների հարաբերությունները, տեղի ունեցել ռազմական բախումներ, դիվանագիտական փոխհարաբերություններ և իշխանական փոփոխություններ։ Դիոն Կասսիոսի պատմական երկերը, որոնք ընդգրկում են Հռոմի պատմությունը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նրա ժամանակաշրջանը, առանձնահատուկ արժեք ունեն Հայաստանի և Հռոմի միջև հարաբերությունների, հայոց թագավորների քաղաքական գործունեության, հռոմեական արտաքին քաղաքականության, արևելյան արշավանքների և տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Նրա հաղորդումների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն պատմական իրադարձությունների ու գործընթացների մասին, որոնց շրջանակում Հայաստանը հանդես է եկել որպես կարևոր քաղաքական ուժ և Հռոմեական կայսրության արևելյան քաղաքականության նշանակալի գործոն։ Երկու հեղինակների աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում են Հայաստանի պատմության այնպիսի կողմեր, որոնք հաճախ ամբողջական արտացոլում չեն գտել հայկական գրավոր աղբյուրներում կամ պահպանվել են այլ հեղինակների երկերում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայոց պետականության զարգացումը, թագավորական իշխանության դիրքն ու հեղինակությունը, արտաքին քաղաքական կապերը, ռազմական իրադարձությունները, Հայաստանի հարաբերությունները Պարթևաստանի, Հռոմի և տարածաշրջանի մյուս քաղաքական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ներգրավվածությունը անտիկ աշխարհի պատմական գործընթացներում։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական սկզբնաղբյուրների ներկայացումը հայագիտության համար անհրաժեշտ գիտական շրջանակում՝ դրանք դարձնելով հասանելի Հայաստանի պատմությամբ, անտիկ պատմագրությամբ և միջազգային քաղաքական հարաբերություններով զբաղվող ընթերցողներին։ Աշխատության բովանդակային արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ օտար հեղինակների վկայությունները հնարավորություն են տալիս համեմատելու տարբեր պատմական ավանդույթներում պահպանված տեղեկությունները, բացահայտելու իրադարձությունների տարբեր մեկնաբանությունները և քննադատական մոտեցմամբ գնահատելու անտիկ պատմագրության հաղորդած տվյալները։ Այս տեսանկյունից գիրքը ոչ միայն պատմական տեղեկությունների հավաքածու է, այլև հետազոտական նշանակություն ունեցող սկզբնաղբյուրային հրատարակություն, որն աջակցում է հայոց հին պատմության ժամանակագրական, քաղաքական, դիվանագիտական և մշակութային խնդիրների ուսումնասիրմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայագիտության և անտիկ պատմության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ նպաստում է Հայաստանի՝ որպես հին աշխարհի պատմական ու աշխարհաքաղաքական տարածքի, միջազգային գիտական ընկալման ընդլայնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, բանասերների, հնագույն պատմության մասնագետների, ուսանողների և հայ ժողովրդի անցյալի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտական հետազոտությունների, սկզբնաղբյուրների համեմատական քննության և Հայաստանի հին պատմության վերաբերյալ խորացված գիտելիքների ձեռքբերման կարևոր նյութ։

Обновлено. 2026-11-17
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ հին հունական աղբյուրներ, հատոր Ա․ Հովսեպոս Փլավիոս և Դիոն Կասսիոս

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее